CoronacrisisStreekboeren profiteren

Nu zien we wel kans om boeren in de buurt op te zoeken

Mensen hebben meer tijd, kopen bewuster en mijden de supermarkten. Streekboeren zien hun omzetten daarom enorm stijgen. ‘Nu werk ik thuis en kan het wel.’

Biologische producten en producten van eigen land hebben flink aftrek bij tuinderij de Es in Haaren.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Financieel adviseur Marcel van der Eerden heeft zich moeten ‘losrukken’ uit zijn werk, maar hij is blij dat hij zijn biologische kostje weer in zijn fietstassen heeft zitten. Rechtstreeks gekocht bij de boer. ‘Gezond eten, zonder CO2-uitstoot, ik ben buiten geweest en ik steun ook nog de lokale groenteteler’, zegt de 56-jarige klant van Tuin de Es in het Brabantse Haaren. ‘Door mijn leeftijd durf ik wat vaker te zeggen: dat werk komt morgen wel, ik stap op de fiets.’

Veel boeren hebben last van het wegvallen van de horeca en delen van de export, maar de directe verkoop bij de boer zit juist in de lift. Niet alleen uitbaters van boerderijwinkels beamen dit. Ook organisaties die online producten van streekboeren verkopen zien flinke groei. Of het nu gaat om Rechtstreex (Zuid-Holland), Support your locals (regio-Amsterdam), de Streekboer (Noord-Nederland), Bioweb (Friesland) en Boeren en Buren (heel Nederland): het aantal bestellingen is twee, drie, vier of zelfs vijf keer groter dan voor de coronamaatregelen.

‘Zo komt er toch iets positiefs uit deze crisis’, zegt Sandra Ronde van de Streekboer over de vervijfvoudiging van het aantal bestellingen op hun website. ‘Mensen gaan nadenken over waar ze hun eten vandaan halen en of ze daar een eerlijke prijs voor betalen. Wel jammer dat daar een crisis voor nodig is.’

Aan het begin van de dag is er nog genoeg te krijgen bij Tuin de Es in het Brabantse Haaren, maar wie op zaterdagmiddag heeft nog maar beperkte keuze.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Eerlijke prijs

Ook Daniella de Winter van Tuin van Es merkt de ‘voordelen’ van de coronamalaise. Haar boerderijwinkel heeft de omzet fors zien stijgen, ‘Op zaterdagmiddagen is alles op’, zegt ze. ‘Ik zie veel nieuwe klanten die dachten: daar moet ik een keer heen, maar het niet deden en dat in deze tijd eindelijk doen.’

Thuiswerken geeft meer ruimte eropuit te trekken, de supermarktgekte wordt in tijden van hamsteren vermeden en de boer wordt in deze barre tijden wat gegund. Die krijgt aan huis een eerlijkere prijs, rekent de man van De Winter, Bart Pijnenburg, voor. ‘Van de groothandel krijgen we grofweg 65 eurocent voor een kropsla, hier verkopen we ze voor 1,50 euro.’

Pijnenburg en De Winter leveren ook aan het landelijke platform Boeren en Buren. Via een zogenoemde ‘Buurderij’ worden van meerdere streekboeren online producten aangeboden. Van de krop sla uit Tuin de Es gaat bij Boeren en Buren 10 procent naar de Franse organisatie achter het platform en 10 procent naar de mensen van de Buurderij, die het logistieke werk en de organisatie doen.

Op een vaste dag in de week zijn de producten af te halen. In het pre-coronatijdperk gebeurde dat op een markt, zodat boeren en burger elkaar weer eens treffen en mensen weer meer in contact komen met hun voedsel en wie het maakt. Deze woensdag gaat het er in een buurthuis in Den Bosch wat anoniemer aan toe. Om besmetting te voorkomen blijven de meeste boeren of hun erf en mogen er maar een beperkt aantal klanten tegelijk naar binnen.

René de Bruin van stichting Erkende Streekproducten ziet dat ook directe levering aan huis groeit. ‘Iedereen is bezig met het opzetten van dat soort systemen.’ Maar hij ziet ook verliezers tussen de kleine, lokale producten. ‘Zoals kleine bierbrouwerijen, die afhankelijk zijn van de (eigen) horeca. Dat is allemaal weggevallen.’

Bij Tuin de Es voelen ze ook de nadelen van de coronacrisis. De dagbesteding in hun zorgboerderij is door de coronamaatregelen gesloten. ‘Dat maken we met de toegenomen verkoop niet goed’, zegt De Winter. In Den Bosch laat zij als een van de weinige boeren nog wel even haar gezicht zien als de klanten van Boeren en Buren hun bestellingen komen halen.

Een klant doet zijn spullen in een fietstas die hij net heeft gekocht bij de tuinderijBeeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Ideale moment

Daar treft ze dan Maartje Muskens (39), een voorbeeld van iemand die altijd al eens wilde proeven van het streekinitiatief Boeren en Buren, maar er door tijdgebrek niet aan toe kwam. ‘Nu werk ik thuis en kan het wel’, zegt ze. ‘Het ideale moment om het uit te proberen.’

Als inwoner van corona-epicentrum Brabant is er voor Muskens nog een reden om een ronde te maken langs kleinschaligere boerderijwinkels. ‘Supermarkten, daar stap ik niet meer naar binnen in deze tijd.’

En straks? Als de wereld weer terugkeert naar het oude, Muskens weer moet reizen voor haar werk en supermarkten geen besmettingshaarden meer zijn? Wat gaat ze dan doen? Blijft Muskens dan trouw aan de streekboeren? Lachend: ‘Ja, dat is de grote vraag’.

LEES OOK:

In Frankrijk heeft de streekboer een marketingmachine achter zich – nu hier nog
De consument moet vaker streekproducten van boeren in de buurt kopen, vindt Landbouwminister Schouten. In Frankrijk is produceren voor de nabije omgeving de normaalste zaak van de wereld. Hoe krijg je dat voor elkaar?

Is de buurtsuperboer het antwoord op de protestboer?
Terwijl boze boeren meermaals het land hebben platgelegd om onder meer een betere prijs te eisen van supermarktketens, is de jonge melkveehouder Joris Cremers te vinden in zijn eigen melkfabriekje. Op zijn eigen erf produceert hij voor de lokale supermarkt. ‘Heb je al met jouw buurtsuper gesproken over een samenwerking?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden