INTERVIEW

'Nu pas besef ik hoe belangrijk Zeg 'ns Aaa was'

Welke rol speelt afkomst in Nederland? Robert Vuijsje onderzoekt het in een reeks interviews. Acteur Kenneth Herdigein (55): 'Ze hoeven me niet te vragen voor een rol als junk of crimineel.'

Beeld Robin De Puy

Een dag eerder kreeg Kenneth Herdigein goed nieuws. 'Ik heb een nieuwe rol in de wacht gesleept in een tv-serie. De laatste twee kandidaten waren Cees Geel en ik. Nu wordt het dus een zwarte man in plaats van een witte.'

Maakt het verschil of je wordt gevraagd voor een zwart personage of voor gewoon een rol?

'Gewoon een rol geeft me meer voldoening. Ik speelde de hoofdrol in het toneelstuk Amandla! Mandela, dat was de rol van mijn leven. Daarna werd ik gevraagd voor allerlei zwarte rollen.'

In gesprek

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) gaat voor V in gesprek met bekende en minder bekende Nederlanders over de rol die hun afkomst speelt in hun leven. Hij spreekt onder anderen nog met presentatrice Chazia Mourali (Tunesisch) en schrijver Mano Bouzamour (Marokkaans).

Wat is het verschil?

'Het werk verschilt niet. Ik speel nu het toneelstuk De Vrek, met een geheel zwarte cast. Toch is dat geen zwart project, de regisseur en de mensen van de productie zijn blank. Het grootste verschil, dit is een cliché, maar het is waar: met blanke collega's is tien uur tien uur. Bij zwarte acteurs is het half elf. Zelf ben ik altijd te vroeg.'

Kenneth Herdigein werd geboren in Suriname. 'Mijn moeder stond er alleen voor, ze werkte op kantoor bij de districtscommissaris. Ik zeurde haar hoofd vol: wie is mijn vader, waarom heb ik geen vader? Ze werd er moe van en nam me mee naar een van de duurste wijken van Paramaribo, naar een van de grootste huizen van de stad. We liepen door het hek en ze zei: hier, dit is je vader. Ik had geen kleren bij me, niets. Mijn moeder liep weg, vanaf die dag woonde ik bij mijn vader. Ik was 11.'

Beeld Robin De Puy

Had je hem daarvoor wel eens gezien?

'Nooit. Mijn moeder was een buitenvrouw van hem. Mijn vader heette Olton van Genderen, hij was vice-president onder Henck Arron. Hij stelde me voor aan de andere kinderen in het gezin, sommige broers en zussen vonden het in het begin niet prettig dat ik erbij kwam. Ik vond het mooi, we kregen drie keer per dag eten, er was bediening. De vrouw van mijn vader was ook lief tegen me. Twee jaar later moest mijn vader worden geopereerd in Venezuela, ik ging niet mee met de andere kinderen, dat vond ik raar. Ik moest naar een vriendin van mijn moeder, ik noemde haar tante. Mijn moeder was naar Nederland gegaan. Een jaar later had ze genoeg gespaard, ik verhuisde naar Amsterdam.'

Kenneth Herdigein (Suriname, 1959) speelde van 1988 tot 1993 in Zeg 'ns Aaa en in tientallen andere Nederlandse films, tv-series en toneelstukken. Na de zomer speelt hij op het toneel in Othello en op televisie in Overspel.

Hoe was dat?

'Binnen een week praatte ik plat Amsterdams, zo graag wilde ik erbij horen. In Suriname noemden ze me boeroe en rode neger, dat waren mijn bijnamen. Als ik op het schoolplein had gevoetbald, werd ik rood. In Suriname was ik niet donker genoeg, in Nederland niet licht genoeg. Hier kreeg ik een ander soort grappen. Ze riepen: hé Sambo.'

Hoe was het later als acteur?

'Overal was ik de enige donkere, maar ik voelde me als een van hen. Doordat ik de enige was, kreeg ik veel zelfvertrouwen, ik had het rijk alleen. Wat ik belangrijk vond: in Zeg 'ns Aaa speelde ik een dokter, later bij de serie Keyzer & De Boer Advocaten was ik een rechter, in Unit 13 een rechercheur. Ze wisten dat ze me niet hoefden te vragen als junk of crimineel. Ik wilde dat wanneer een zwart jongetje in de Bijlmer naar de televisie keek, hij zou denken: als Kenneth Herdigein een dokter kan zijn, kan ik het ook.'

Zeg 'ns Aaa was het populairste programma van Nederland.

'Niet alleen keken er zes miljoen mensen naar, het was altijd positief. Als mensen naar me toe kwamen, waren ze alleen maar enthousiast. Ik weet dat er ook boze brieven binnen kwamen bij de VARA: wat doet die neger in mijn huiskamer? Die brieven hielden ze bij me weg.

'Ik maakte rare dingen mee. Met mijn vriendin liep ik een keer naar de Burger King om een hamburger te eten. Er kwam een meisje naar me toe, een mooi blond meisje. Ze zei dat ze Linda de Mol was, voor haar programma kwam ze me verrassen dat ik was verkozen tot 'Mooiste man van Nederland'. Ik geloofde niet dat zij het was - voor mij was Linda de Mol de koningin van Nederland, die sprak zeven talen, ze werkte voor Sky in Engeland. Dat meisje ging netjes zitten wachten tot ik mijn hamburger op had. Later bleek dat het de echte Linda de Mol was.

'Ik zal nooit prijzen krijgen voor mijn werk, die jury's komen niet eens kijken naar de producties waarin ik zit. Het komt door Zeg 'ns Aaa en andere tv-series, dat hoor je niet te doen als je van de toneelschool komt. Bij het Nationale Toneel heb ik al tien stukken gezien waarin ik had kunnen zitten. Maar die prijzen zijn niet waar het mij om gaat. Als ik door mijn hele zogenaamde carrière tien mensen anders heb laten denken, of maar twee zwarte jongetjes op het idee heb gebracht: ik ga niet op straat hangen, ik word acteur - dan ben ik blij. Daarvoor heb ik het gedaan.

'Nu pas besef ik hoe belangrijk Zeg 'ns Aaa was. Tot op de dag van vandaag komen mensen naar me toe; Turken en Marokkanen die me vertellen dat ze door mij Nederlands hebben geleerd. Na vierenhalf jaar ben ik gestopt. Het is moeilijk om te stoppen als je 20 duizend gulden per maand verdient, maar ik voelde dat ik andere dingen moest doen.'

Nederlands

'Altijd, ik ben er trots op. Mijn paspoort is nooit anders geweest.'

Surinaams

'Zodra ik de deur uit ga. Ik zie eruit als een Surinamer. Ook ik maak mee dat mensen hun tas steviger vast pakken als ze me zien.'

Eten

'Bij Surinaams eten proef ik de hand van mijn moeder.'

Partner

'Een Hollandse vrouw. Kennelijk valt ze niet op bleke mannen. Hiervoor was ze met een Marokkaanse man.'

Mohammedcartoons

'Die mogen worden getekend, maar waarom zou je het doen? Met Jezus heb ik hetzelfde.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden