Nu ook de zeescheepvaart een akkoord sluit, hebben alle grote vervuilende sectoren een klimaatplan

Alle grote vervuilende sectoren hebben sinds vrijdag een klimaatakkoord. De scheepvaart heeft zichzelf een reductie van 50 procent in broeikasgassen opgelegd voor 2050, ten opzichte van de uitstoot in 2008. 

Olietanker onder Panamese vlag ligt bij Singapore. Foto REUTERS

De klimaatdeal werd gesloten in het Londense hoofdkantoor van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO), de VN-organisatie die zich bezighoudt met de scheepvaart. Door onder meer efficiëntere schepen moet de internationale scheepvaart minder vervuilend worden.

Tot veler verrassing werd in 2015 tijdens de klimaattop in Parijs de scheepvaart buiten het historische landenakkoord gehouden. De uitstoot van scheepvaart is immers niet natiegebonden, zoals fossiele energiecentrales en industrie dit wel zijn. Onderhandelaars konden het daarom in Parijs niet eens worden over de vraag of het land van herkomst, aankomst of alles er tussenin moest opdraaien voor de vervuiling. En dus werd besloten deze sector een aparte overeenkomst te laten sluiten.

Luchtvaart

Hetzelfde gold voor de de internationale luchtvaart. Die sprak na de top van Parijs af vanaf 2020 de broeikasgasemissies niet verder te laten stijgen. Een lachertje, riepen critici. Europarlementariër Bas Eickhout (GroenLinks) verwees er op Twitter na het sluiten van het scheepvaartakkoord nog even naar: ‘Kijken jullie mee ICAO (de internationale luchtvaartorganisatie, red.)? Met jullie schaamteloze ‘co2-neutrale groei vanaf 2020’.

De scheepvaart is zeer vervuilend door het gebruik van de brandstof stookolie. Dit bijproduct van olie is smeriger dan benzine, kerosine en diesel, die ook uit olie worden gewonnen. Om het tot een volwaardige brandstof te maken, wordt bovendien vaak chemisch afval bijgemengd in plaats van diesel. De totale uitstoot van de internationale scheepvaart, met 900 miljoen ton co2 in 2015, is even groot als die van Duitsland - de grootste economie van Europa.

Onder meer Brazilië en Panama, met grote belangen in de scheepvaart, probeerden de ambities van het akkoord te temperen. De Verenigde Staten, Rusland en Saudi-Arabië waren de grote tegenstemmers. Net als in Parijs was de kostenverdeling tussen rijke en armere landen een belangrijk twistpunt.

Steun van 173 landen

Het zwaarbevochten compromis om de broeikasgasemissies in 2050 met 50 procent te verlagen, kon uiteindelijk rekenen op steun van 173 landen. Om de Parijsdoelen te halen - temperatuurstijging blijft (ruim) onder 2 graden Celsius - is een reductie van 70-100 procent nodig in 2050, memoreerde de Clean Shipping Coalition direct na het akkoord. 

De milieuorganisatie is verder kritisch omdat er geen concreet plan ligt hoe aan de afspraken voldaan gaat worden. Ook Eickhout zegt dat het nu zaak is de doelen om te zetten in concrete actie. ‘Jaren afwachten kunnen we ons niet veroorloven.’

Reactie redersvereniging

Net als de Europese vereniging voor reders, reageerde de Nederlandse KVNR positief op de uitkomst. ‘Met deze belangrijke en historische mijlpaal laat de zeescheepvaart zien dat zij ook serieus haar verantwoordelijkheid neemt in de verdere reductie van co2, net als de aangesloten partijen van het akkoord van Parijs’, zegt directeur Annet Koster van de redersvereniging.

Het is de vraag of die lezing terecht is voor de hele sector. Zo zouden internationale redersorganisaties als Bimco, Intertanko en Intercargo met succes hebben gelobbyd voor 2008 als ijkjaar. Dit was het laatste jaar voor de crisis; de maritieme schoorsteen rookte toen nog op volle kracht - waardoor de reductiedoelstelling minder ambitieus is dan wanneer voor een crisisjaar was gekozen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.