Profiel

Nu of nooit? Wel voor Merkel als vredesstichter

Na veel voorbereidend overleg moeten Merkel, Hollande, Porosjenko en Poetin vandaag in Minsk tot een bestand voor Oekraïne komen. De partijen staan nog lijnrecht tegenover elkaar.

Beeld afp

Voor Angela Merkel staat er in Minsk veel op het spel. Weet de Duitse bondskanselier een doorbraak te forceren in de voortetterende Oekraïne-crisis, dan zal zij de geschiedenis ingaan als de Duitse politicus die in 2015 de vrede terugbracht in het oosten van Europa. Lukt het haar niet om het Akkoord van Minsk nieuw leven in te blazen, dan zal ze ruim baan moeten maken voor Amerikaanse - en Europese - haviken die wapens aan Kiev willen gaan leveren.

Onvermoeibaar reisde Merkel de afgelopen dagen over de wereld. Zonder overdrijving kun je stellen dat het een van de zwaarste weken uit haar politieke loopbaan is. In Duitsland mag Merkels Oekraïne-politiek vooralsnog op veel bijval rekenen, ook al bestaat er onder linkse én rechtse 'Putin-Versteher' begrip voor de handelwijze van Moskou. De meerderheid van de Duitsers wijst een agressievere houding jegens Moskou af, de geschiedenis van de 20ste eeuw is nog te zeer in de Duitse genen aanwezig.

Poetin

'De Russische strategie is dat de druk op Kiev zo hoog moet worden opgevoerd dat president Porosjenko met hangende pootjes bij Moskou aanklopt', zegt de Russische commentator en diplomatiek analist Konstantin von Eggert vandaag in een interview met de Volkskrant. Wat er allemaal op het spel staat tijdens de vredesbesprekingen, leest u hier.

Dagen van achttien uur arbeid draait de 60-jarige Merkel dezer dagen. Ze heeft, ten tijde van de hoogtijdagen van de eurocrisis, wel vaker zulke lange dagen gewerkt, ook toen dromend van een vrij weekeinde met wandelen en tuinieren nabij het buitenhuisje in de Uckermark. Wellicht komt het er eind deze week weer eens van.

Het immer chauvinistische Bild noemt haar de belangrijkste politicus op het wereldtoneel en bloklettert: 'Angela Merkels Power-Woche'. Duitsland beschikt in deze moeilijke tijd over een ervaren en wijze leider, luidt de consensus. Er is vooral bijval voor haar 'politiek van kleine stapjes'. Spiegel online spreekt dan wel van 'micromanagement zonder resultaat', maar Theo Sommer, de 84-jarige ex-uitgever van Die Zeit, schrijft: 'Er zijn geen quick fixes, er is geen snellere weg.'

Merkels Oekraïne-politiek wordt door een andere krant vergeleken met een 'krabbengang'. Dat lijkt te duiden op een traag proces, maar voor de goede verstaander is er een verwijzing in te vinden naar Im Krebsgang van Günter Grass. De Nobelprijswinnaar beschrijft in zijn boek krabben die doen alsof ze 'zijwaarts stappend achteruitlopen', maar die daarmee tegelijkertijd toch 'tamelijk snel vooruitkomen'.

Premier van Canada, Stephen Harper, en Angela Merkel lopen in de Hall of Honor in het parlementsgebouw in Ontario.Beeld ap

Tien jaar is Merkel nu bondskanselier. Tijdens haar eerste twee ambtstijden liep ze als een brandweervrouw vooral achter de steeds maar weer oplaaiende eurocrisis aan, een eigen politiek kon ze nauwelijks voeren. Nu, in haar derde periode, hoopte ze eindelijk eigen accenten te kunnen zetten. Piketpaaltjes die haar voorgangers (Schröder, hervormingen; Kohl, herstel Duitse eenheid; Brandt, Oost-West-politiek) wel wisten te zetten, en waarmee zij de geschiedenisboeken ingingen.

Met het herstellen van de vrede in Oost-Europa, of in ieder geval met een stap in de juiste richting, zou ze haar biografie een aardige opsteker geven. Ze weet dat vandaag de hele wereld meekijkt. Nog heeft ze de steun van de Amerikaanse president Obama - ze is 'Obamas Ukraine-Kanzlerin', kopte de Frankfurter Allgemeine dinsdag.

Faalt ze, dan zal Obama zijn oren moeten laten hangen naar haviken als John McCain, die snel 'defensieve' wapens aan Kiev wil leveren. De Republikeinse senator gaf Merkel er het afgelopen weekeinde al ongenadig van langs. Hij vergeleek haar Oekraïne-politiek tijdens de veiligheidsconferentie in München zelfs met de zachte aanpak van de Britse premier Neville Chamberlain in 1938 richting Adolf Hitler.

Merkel, al jaren gewend aan politiek machogedrag, deed het verwijt dat ze 'appeasement'-politiek bedrijft met een licht schouderophalen af.

In het Witte Huis verklaarde ze maandag dat wapens voor Kiev, ook 'defensieve', de oorlog in de Donbas alleen maar zullen verlengen. In plaats van de door haar zo gewenste deëscalatie, zal escalatie volgen, hield ze Obama voor. Hij gaf haar na een urenlang overleg in de Oval Office zijn zegen. Voorlopig.

Merkel arriveert in Washington, afgelopen maandag.Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden