Nu Obama vertrekt, is aanval op DC geopend

Onder Obama is het saaie Washington vol ambtenaren en lobbyisten uitgegroeid tot een bruisende stad vol hippe millennials. Wordt dat anders onder Trump?

Kunstenaars en bierbrouwers, ontwerpers en ondernemers kwamen uit alle staten naar DC, als ijzervijlsel aangetrokken door de magneten in het Witte Huis.Beeld afp

Wie drieduizend dollar huur kan betalen voor een appartement met één slaapkamer in de wijk rond 14th street en U street in Washington, kan binnenkort zijn geluk helemaal niet meer op: er komt nóg een Whole Foods in de buurt. Samen met de Yes! Organic Market en de Smucker Farms of Lancaster County komt daarmee het aantal biologische supermarkten op vier, in dit gebied een paar kilometer ten noorden van het centrum. Zo gezond was Washington nog nooit. Zo duur trouwens ook niet.

De Obama's hebben de afgelopen acht jaar in Washington niet alleen het Witte Huis een nieuwe dynamiek gegeven, met hun feestjes en concerten en staf van jonge medewerkers. Ook de hoofdstad zelf is in die periode veranderd, met de komst van duizenden twintigers en dertigers, die hun geluk kwam beproeven in een stad die ineens cool was geworden. Kunstenaars en bierbrouwers, ontwerpers en ondernemers kwamen uit alle staten naar DC, als ijzervijlsel aangetrokken door de magneten in het Witte Huis.

Wat gaat er dan nu gebeuren, na de wisseling van de wacht vandaag?

Niet veel, zegt de barman in restaurant Sotto op de veertiende straat, een straat in de wijk Logan Circle, waar je tien jaar geleden nauwelijks koffie kon krijgen maar waar nu garnalenfricassee op het menu staat alsof het niets is, terwijl een zangeres met een contrabas jazzy achtergrondmuziek verzorgt. 'Er zijn te veel mensen die de stad vaart hebben gegeven. Die massa kun je niet zomaar stoppen.'

'Alles', zegt Zaira Pirzada, een van origine Indiaas-Pakistaanse actrice en inlichtingenexpert van 25 die in een Washingtonse real-life serie een Indiaas-Pakistaanse inlichtingenexpert speelt. 'Dit is een stad vol passanten. Er is geen enkele garantie dat die blijven. De millenials hier zeggen nooit: ik woon in Washington. Ze zeggen: ik werk in Washington. En dan noemen ze de stad waar ze vandaan komen.'

Vandaag wordt Donald Trump de 45este president van de Verenigde Staten. Lees hier alles over zijn reis op weg naar het ambt van 's werelds machtigste man en wat hij losmaakt in de wereld.

Ze zit in boekhandel annex café annex restaurant annex podium Busboys and Poets, een epicentrum van jong en kosmopolitisch Washington. Op de rode banken en leren fauteuils zitten witte mannen met zelfbewuste knotjes en bruine vrouwen met rode krullen; aan de muur hangen geëngageerde schilderijen met verknipte Amerikaanse vlaggen en kalasjnikovs. De gasten lezen boeken met titels als 'Radicals' en 'Of Poetry and Protest'. Zaterdag zullen de meesten meedoen met de vrouwenmars.

Dat is mooi, zegt Pirzada, maar ook niet veel meer dan een moreel gebaar. 'De vraag is wat daarna gebeurt. Zijn we zelfgenoegzaam of echt betrokken? Wat is die nieuwe coole cultuur echt waard?'

Want er kan veel meer veranderen dan de hipperige sfeer in de stad. De eerste contouren van een tweede, nog concreter gevolg van de machtsovername was deze week al te zien: de verwerping van lokale liberale wetten op het gebied van vuurwapens, abortus en euthanasie. Washington kan zich straks ineens in Oklahoma terugvinden, op sociaal-politiek gebied.

Dat zit zo: Washington ligt als hoofdstad niet in een staat, maar in het District of Columbia. Het geeft geen eigen volksvertegenwoordigers, en er is geen staatsparlement dat met eigen wetten tussen de stad en de federale overheid zit. Dat betekent dat de landelijke Republikeinse machthebbers, het Congres en de president, samen kunnen bepalen wat er mag en niet mag, in de straten van de hoofdstad.

De politieke omwenteling is al in gang gezet. De Republikeinen hebben hun eerste wensen deze week in wetsvoorstellen gepresenteerd. Senator Marco Rubio uit Florida wil dat iedereen die aan de criteria voldoet een pistool of geweer moet kunnen krijgen (nu is de stad heel streng met de uitgifte van vergunningen). Afgevaardigde Jason Chaffetz uit Utah wil dat er een streep gaat door de wet die euthanasie toestaat voor terminale patiënten (DC is een van de zeven plekken in Amerika waar dat kan). En afgevaardigde Christopher Smith uity New Jersey wil dat Washington geen belastinggeld meer gebruikt om abortus te subsidiëren bij de armere vrouwen van de stad.

'Dit is nog maar het begin van een aanval op DC', zei een gemeenteraadslid donderdag in de Washington Post. 'Het is een aanval op zelfbeschikking van 600 duizend mensen die geen stem hebben.'

Het is de consequentie van wat er op de nummerborden in de stad staat, Taxation without Representation: de inwoners van de stad betalen belasting, maar hebben er niets over te zeggen. 'We hadden allang een volwaardige staat moeten worden', zegt Pirzada. 'Nu is het te laat.'

Daarbij komt de voortdurende gentrificatie van de stad. Kelly (26), een zwarte Amerikaanse die vijf jaar geleden als onderwijzeres uit Charleston naar Washington kwam (en jaar achternaam niet wil geven, zoals veel twintigers met een mening hier), denkt dat niet minder maar alleen maar erger wordt. 'Trumps mensen brengen nog meer geld mee. De vastgoedprijzen zullen verder stijgen. Dit hier was een zwarte wijk, hier speelden Ella Fitzgerald en Duke Ellington, hier vonden de rellen van 1968 plaats. Veel natives zijn al vertrokken, de eerste witte pioniers ook. Je ziet al dat veel mensen naar het noorden of zuiden van de stad worden gedrongen, of naar Baltimore zijn vertrokken. Uiteindelijk is het niet de president, maar het geld dat bepaalt hoe een stad zich ontwikkelt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden