'Nu moeten ze naar ons luisteren'

700 gewone Belgen namen deel aan een burgertop. Zij bereikten, in tegenstelling tot de politici, verrassend snel oveeenstemming over wat er met België moet gebeuren.

BRUSSEL - 'Ik had nooit gedacht dat ze mij zouden selecteren', zegt Anne Wouters, een 72-jarige grootmoeder uit Vlaanderen. 'Ik ben maar een gewone huisvrouw. Nu zit ik hier over politiek te discussiëren, en ik vind het geweldig.'


Zoals Anne Wouters kwamen er vrijdag honderden Belgen bijeen om aan politiek te doen. Gewone huisvrouwen, werknemers, ondernemers, werklozen, gepensioneerden. Jong en oud, man en vrouw, Waal, Vlaming of Brusselaar, of zelfs Duitstalige Belg. Op hun vrije dag - op 11 november wordt in België het einde van WO I herdacht - probeerden ze te doen waar de Belgische politici maar niet in slagen: overeenstemming te vinden over waar het heen moet met het land.


Om dat politieke falen op te vangen bedacht een groepje Belgische kunstenaars en wetenschappers de G1000: een burgertop van duizend willekeurig geselecteerde Belgen, die in een soort stadhuisvergadering oplossingen zouden bedenken voor de problemen in de sociale zekerheid, de financiën en immigratie.


'Wij willen de relaties tussen burgers en politici heruitvinden', zegt schrijver en initiatiefnemer David Van Reybrouck. Volgens hem ligt de democratie niet alleen in België, maar in de hele westerse wereld onder vuur - zie de Indignados - en Occupy-bewegingen, en het succes van populistische partijen.


In de negentiende en twintigste eeuw was een democratisch systeem met vierjaarlijkse verkiezingen misschien nog voldoende. Maar anno 2011, nu burgers via sociale media en internet voortdurend kunnen reageren, voelt dit systeem aan 'als met een koets op de snelweg rijden', aldus Van Reybrouck. Met de G1000 wil hij een nieuwe, aanvullende vorm van democratie introduceren. Een participerende democratie, die het systeem moet wordenopgenomen.


Duizend deelnemers, zoals aanvankelijk de bedoeling was, haalde de G1000 niet, maar met ruim 700 'burgerpolitici' maakt het democratische experiment ook al indruk. Ze debatteren in groepen van tien aan een zeventigtal ronde tafels in een megavergaderzaal in Brussel. Aan de tweetalige tafels zitten tolken, en met steekkaarten en stemknoppen worden de resultaten van alle tafels gebundeld tot een eenduidig standpunt.


Het valt op hoe makkelijk de deelnemers, ondanks hun heel verschillende achtergronden, tot een overeenkomst komen. Ook Vlamingen en Walen - in de politiek zowat onverenigbaar - raken het telkens heel snel eens.


Tegenstanders verwijten de G1000 Belgisch-gezind en anti-Vlaams te zijn, maar de organisatoren ontkennen dat pertinent. De deelnemers zijn willekeurig gekozen door marktonderzoeksbureau, en het budget - 465.000 euro - is vooral bijeengezameld met kleine donaties. 'We zijn geen Belgicistisch initiatief', zegt actrice en mede-organisator Francesca Vanthielen.


Vanthielen verwacht dat de G1000 de Belgische politiek zal beïnvloeden. 'Als politici dit over het hoofd zien, zal er een ongelofelijke vertrouwenscrisis ontstaan. Dat kunnen ze niet maken.' Maar veel deelnemers zijn sceptischer. Ze hopen dat hun werk niet voor niets is, maar ze hebben weinig vertrouwen in het zelfreinigende vermogen van de politiek.


Dat blijkt als zes van de zeven Belgische parlementsvoorzitters tijdens de slotceremonie op het podium verschijnen. 'Ik vind niet dat die vandaag het woord moeten krijgen', zegt de 72-jarige Anne Wouters vinnig. 'Vandaag moeten ze eens naar ons luisteren.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden