Bellen metonze verslaggevers

Nu is de sfeer ‘heel gemoedelijk’, maar de harde acties moeten nog komen

Vrijdag zijn er opnieuw twee boerenprotesten tegen het stikstofbeleid van de overheid. In Den Bosch verzamelen ze zich voor het provinciehuis, in Amsterdam houden ze een boerenbrunch op de Dam. Verslaggevers Peter de Graaf en Jan Tourkov zijn ter plaatse. 

Boeren demonstreren vrijdag opnieuw voor het provinciehuis van Den Bosch. Beeld ANP

In Den Bosch werd vrijdagochtend door de Farmers Defence Force opgeroepen tot nieuwe, harde acties, te beginnen om 14:00 uur ’s middags. 

Hoe ziet het protest in Den Bosch er nu uit?

Peter de Graaf: ‘Er staat een grote tent voor het provinciehuis in Den Bosch waar de boeren zich verzameld hebben. Er zijn wel veel minder boeren dan een paar weken geleden. Er zijn nu zo’n vierhonderd à vijfhonderd man en veel tractors. Het is tot op zekere hoogte een herhaling van zetten.

‘In de tent kunnen de boeren via een groot scherm de vergadering in het provinciehuis volgen. Daar zijn verschillende insprekers. Mensen van natuurorganisaties, maar ook Mark van den Oever, de aanvoerder van de Farmers Defence Force. Zijn verhaal was wederom van dik hout zaagt men planken. ‘We gaan het land platleggen’, kondigde hij aan. Er staan acties gepland voor volgende week woensdag, maar in zijn verhaal liet Van den Oever ook weten dat er vandaag al harde acties komen. Er is een eerste actie aangekondigd om 14:00. Wat er gaat gebeuren en waar dit gaat plaatsvinden, is niet bekend.’

Wat staat er op het spel voor de Brabantse boeren?

‘Discussiepunt vandaag is met name de bouw van milieuvriendelijke stallen. Die zijn er nog niet. In Brabant moeten deze emissievrije stallen versneld gebouwd worden; dit bepaalde de provincie twee jaar geleden al. De Brabantse boeren vinden het nu oneerlijk dat ze sneller aan de stikstofnormen moeten voldoen dan de rest van het land. De provincie heeft een handreiking gedaan door het uit te stellen met negen maanden. De boeren vinden dit niet voldoende.’

Hoe is de sfeer?

‘De Farmers Defence Force stelt zich hard op, maar ook vandaag is dat een kleine groep. De grootste groep boeren is alleen lid van de Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie, de ZLTO. Dit is de algemene vereniging. Die is heel gemoedelijk – de ZLTO is daarnaast bang om de sympathie die de boeren hebben opgebouwd, te verliezen.’

In Amsterdam is het vooralsnog gezellig.

Jan Tourkov: ‘Het begint een beetje te lopen. Er staan tractors opgesteld en veel kraampjes met groente en fruit, zuivel, kaas… Verderop hangt een varken aan het spit. De sfeer is heel gemoedelijk. Er zijn ook veel toeristen die door het protest heen lopen en zich afvragen wat er aan de hand is.

‘Er is veel politie en handhaving op de been, maar die staan ook gezellig koffie te drinken. In totaal staan er 28 tractors. Weliswaar drie meer dan is toegestaan, maar dat lijkt geen groot probleem te zijn.

‘Nu is de opkomst nog niet zo hoog, hooguit een paar honderd mensen. Het weer is ook erg slecht. De meeste boeren komen zo met de trein, want ze mochten niet met hun tractors de stad in. Dit protest is georganiseerd door Agractie, een landelijke organisatie, dus er worden wel boeren uit het hele land verwacht. Nu zijn het vooral nog boeren uit de omgeving van Amsterdam, zoals uit Oudekerk aan de Amstel en Wilnis. Er worden 15.000 man verwacht, maar of ze dat gaan waarmaken weet ik niet.’

Wat zeggen de demonstranten op de Dam?

‘Ik heb net twee vrouwen uit Wilnis gesproken. Zij zeggen dat het stikstofbeleid de aanleiding vormt, maar dat het echte probleem veel groter is en al langer speelt. Stad en platteland drijven uit elkaar in Nederland, vinden ze. Vroeger speelden kinderen uit de stad nog weleens op een boerderij, nu weten ze niet eens waar melk vandaan komt. Hun insteek vandaag is, net als van veel andere actievoerders, het voeren van de de dialoog.

‘Dit sympathieke gezicht past heel erg bij wat voor groep Agractie is. Ze hebben geen directe eisen, maar zeggen dat ze de verbinding zoeken en willen laten zien wie ze zijn. De twee boerinnen uit Wilnis vertelden me trouwens wel dat ze komende woensdag ook gaan actievoeren, bij de nog onbekende acties van de Farmers Defence Force. Ze willen vandaag het gesprek aangaan, maar ‘de FDF verdedigt echt onze belangen’.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden