Nu het mag van Poetin, stopt Kasparov met demonstreren

Andersdenkenden mochten een klein beetje demonsteren in Moskou. De oproerpolitie bleef op de achtergrond...

Van onze correspondent Arnout Brouwers

MOSKOU Een in het zwart gestoken activiste loopt met haar stoere kniehoge leren laarzen op haar tenen door een bloemenveldje op het Poesjkinplein. Ze wil haar held Edward Limonov, de leider van de verboden nationaal-bolsjewieken, van dichtbij aanschouwen. Anderen doen het haar, net zo voorzichtig, na.

Moskou’s talloze bloemenperken zijn heilig, zelfs voor wat een ‘extremistische’ oppositiegroep (inmiddels verboden) heet te zijn, van wie de kopstukken en de volgelingen al vele malen zijn opgepakt.

Maar de sfeer op een zonnig Poesjkinplein is heel anders dan in april, toen de bonte oppositiecoalitie Ander Rusland geen vergunning had om zich te verzamelen en toen honderden demonstranten ‘preventief’ werden opgepakt of in elkaar geslagen door de Omon oproerpolitie.

Vandaag worden de betogers, hooguit duizend in een stad van meer dan tien miljoen, verwelkomd door gewone politieagenten. De Omon houdt zich op de achtergrond. ‘Burgers, wees kalm en loop door de metaaldetectoren’, doceert een agent door een megafoon.

Is er na alle pesterijen en het schijnbaar zinloze geweld tegen zo’n kleine oppositiegroep – en de kritiek vanuit het Westen – een knop omgegaan in het Kremlin? Limonov denkt van wel. ‘Dit is onze eerste overwinning – in plaats van oproerpolitie zien we gewone politie. Er is iets veranderd achter de muren van het Kremlin.’

Het lijkt er op, want afgelopen zaterdag konden een paar duizend demonstranten in St.Petersburg voor het eerst ongehinderd een mars van de andersdenkenden houden. In Moskou gaat dat te ver (denk aan het verkeer!, riep burgemeester Loezjkov eerder), maar toch is deze happening rond de witte en roze petunia’s wel een trendbreuk.

Des te ironischer is het dat oud-schaker Gary Kasparov juist vandaag aankondigt dat er ‘tot de herfst’ geen protestmarsen worden gehouden.

[Zie verder pagina 6, kolom 3]

‘Deze lieden zijn stapelgek’

[vervolg van pagina 1]

Ander Rusland gaat eerst, tijdens een volgende maand te houden congres, bekokstoven of het zin heeft een gezamenlijke kandidaat voor de presidentsverkiezingen voor te dragen – en zo ja, wie.

Als Kasparov aan het slot uitlegt waarom besloten is niet aan de verboden mars over de Tverskajastraat te beginnen, vindt de politie het welletjes. Twee minuten na het afgesproken einde van de betoging, trekken ze de stekker uit de geluidsinstallatie en begint de politiemegafoon weer. ‘Burgers, verlaat rustig het plein en ga de metro in.’

In Rusland, waar de publieke omgangsvormen moeilijk de weg terug kunnen vinden naar alle beleefdheden die in de communistische tijd in de ban zijn gedaan, is het een genot om als ‘burger’ te worden aangesproken. En al helemaal door een politieagent – zelfs als het, zoals vaak, een inleiding betreft voor een niet verdiende bon. De enige geluidsinstallatie die wel perfect blijft werken is gemonteerd op een grote vrachtwagen die rondjes draait om het plein.

Te horen is een depressieve mannenstem die bromt: ‘Ik ben het er niet mee eens’ (een verwijzing naar de slogan van de protestbeweging), permanent voorzien van geschift vrouwengelach. De boodschap is duidelijk: deze lieden op het plein zijn van Lotje getikt. Stapelgek.

Terwijl de betogers afdruipen richting metro, verheft zich boven hen de onmenselijk grote reclame voor een glanzend nieuwe Volvo XC90, die het hele Poesjkinplein domineert. Met een boodschap die blijkens de enorm gestegen verkoop van buitenlandse auto’s veel Russen aanspreekt. ‘Uw leven is te kostbaar om in iets anders te rijden.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden