Nu bewezen: Poetin chanteert

Wie er nog aan twijfelde dat de Russen hun gas als economisch wapen gebruiken, is na de laatste onthulling van de klokkenluiderssite WikiLeaks een illusie rijker. Uit een gelekt Amerikaans ambtsbericht uit 2009 van de Amerikaanse ambassade in Sofia blijkt dat de Russische premier Vladimir Poetin niet terugschrikt voor chantage als de Russische belangen op het spel staan.

Jan Hunin
Vladimir Poetin Beeld afp
Vladimir PoetinBeeld afp

Slachtoffer van dienst was de Bulgaarse premier Bojko Borisov. Tijdens een ontmoeting naar aanleiding van de herdenking van de zeventigste verjaardag van het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog kreeg hij van Poetin de dringende raad rekening te houden met de Russische wensen.

'Als er geen vooruitgang wordt geboekt bij de totstandkoming van onze energieprojecten', zei de Russische premier volgens het Amerikaanse rapport tegen Borisov, 'dan dreigt Bulgarije de winter in de kou door te brengen.'

Grand slam
Met zijn dreigement wilde Poetin vaart zetten achter de zogenaamde 'grand slam': de aanleg door Rusland van zowel een Bulgaarse kerncentrale, als een pijpleiding naar Griekenland als 'South Stream'. Vooral dat laatste project, de Zuid-Europese tegenhanger van 'North Stream', is voor Moskou van strategisch belang. Het moet via een pijpleiding via de Zwarte Zee Europa van Russisch gas voorzien.

Dat de Russische dreigementen serieus moeten worden genomen, hadden de Bulgaren een half jaar eerder kunnen ondervinden. Toen zaten ze dagenlang in de kou nadat Moskou de gaspijp naar Oekraïne dichtdraaide. Bulgarije is voor zijn energie bijna volledig afhankelijk van Russische import. Zelfs de nucleaire brandstof komt volledig uit Rusland.

Energiecrisis
Tot aan de energiecrisis van twee jaar geleden werd daar geen groot probleem van gemaakt. De linkse regering onder leiding van Sergej Stanisjev stond, net als president Georgi Parvanov, bekend om haar pro-Russische energiepolitiek. Pas na de verkiezingsoverwinning van de hervormingsgezinde partij van Borisov werd gepoogd de Russische invloed in te dijken. Enkele weken na zijn chantage door Poetin vroeg Borisov de Amerikanen om hulp bij de diversificatie van de energiebronnen.

Duitsland en Italië, grote voorstanders van de North-, en South Stream-projecten, verweet hij naar de pijpen van Moskou te dansen. Hij pleitte voor het Nabucco-project, dat Europa minder afhankelijk moet maken van Russisch gas. Maar veel heeft zijn politiek tot nog toe niet uitgehaald. In november vorig jaar ondertekenden Poetin en Borisov in Sofia een contract om de bouw van South Stream te versnellen. Ook de onderhandelingen over de Russische aanleg van een kerncentrale zitten inmiddels in een vergevorderd stadium.

Volg de Volkskrant op Twitter
Word vriend van de Volkskrant op Facebook

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden