'Nu Assad wint, gaat het eindelijk beter in Homs'

De Syrische student Bashar Abbas zag zijn stad Homs twee jaar geleden veranderen van een levendige stad in een oorlogszone. Maar nu de regeringstroepen aan de winnende hand zijn, kan het alleen maar beter gaan, is zijn overtuiging.

Soldaten uit het Syrische regeringsleger vieren een overwinning in de Jouret al-Shiah regio in Homs.Beeld afp

'Twee jaar geleden was dit bijna een dode stad. Duizenden terroristen uit omringende landen drongen Homs binnen. Ze vuurden granaten en mortieren af. Het waren de donkerste dagen uit mijn leven. Ik zat opgesloten thuis, kon geen kant op.' Nu gaat het beter, vertelt Bashar Abbas, een 24-jarige student Bouwkunde. Veel beter. De winkels zijn weer open. Er is eten. En 'de terroristen', zoals hij de oppositiestrijders steevast noemt, zijn teruggedrongen tot de Oude Stad. 'Het zijn er steeds minder', stelt hij tevreden vast.

Bashar Abbas draagt de voornaam van de Syrische president Assad. Het is toeval, maar hij schaamt zich er niet voor. Abbas staat achter Assad. 'Begrijp me niet verkeerd. Ik vind dat er veel moet veranderen in ons land. Ook binnen de regering. Corruptie moet bijvoorbeeld hard worden aangepakt, maar dat kan niet met wapens.'

Hij vertelt zijn verhaal via Skype - Homs is voor Westerse journalisten vrijwel onbereikbaar. Het contact is gelegd via een Syrische kennis in Nederland, Hanan Shamoun. Zij heeft zich in de media geregeld uitgesproken over haar in het Westen omstreden standpunt: Assad is de legitieme leider van Syrië, de oppositie bestaat uit radicale moslims die een islamitisch kalifaat willen stichten.

Gewapende opstand
Wapens waren volgens Abbas al vroeg in de opstand in beeld. Eigenlijk al vanaf het moment dat de eerste mensen in Homs - nu bijna drie jaar geleden - in groten getale de straat opgingen. Ze waren volhardend in hun protesten tegen het autoritaire beleid van alleenheerser Assad, ook toen het leger ingreep. Het leverde Homs de bijnaam 'hoofdstad van de revolutie' op.

'Vanaf het begin was het een gewapende opstand', zegt Abbas. 'Ik had vrienden die meeliepen met de protesten. We verschilden in standpunt over het conflict. Dat heeft onze vriendschap nooit in de weg gestaan. Nu willen diezelfde vrienden vooral dat de oorlog zo snel mogelijk voorbij is. Ook al staan ze niet achter de regering - ze voelen zich beschermd door het Syrische leger dat tegen de terroristen vecht.'

Met terroristen doelt Abbas op de strijders van het aan Al Qaida gelieerde Al-Nusra-front en het Vrije Syrische Leger, die zich in de Oude Stad van Homs hebben verschanst. De twee groeperingen vechten daar met hun laatste krachten tegen het Syrische leger, dat met zijn luchtmacht en tanks veel sterker staat.

Sinds begin dit jaar de meeste inwoners uit het centrum van Homs zijn geëvacueerd, kan het Syrische leger zijn gang gaan. De tunnels waardoor de oppositiestrijders wapens en munitie doorvoerden zijn recentelijk kapot gebombardeerd. Het voedsel in het hermetisch afgesloten centrum is al maanden min of meer op. De achtergebleven strijders zijn in het nauw gedreven. Als ze zich overgeven, wacht ze amnestie. Anders de dood. 'We denken dat Homs gaat vallen', zei een strijder vorige week tegen persbureau AP.

Voor Bashar Abbas zou daarmee een diepgekoesterde wens in vervulling gaan. Hoewel het in zijn wijk Akrama, op ongeveer vijf kilometer van de Oude Stad, de laatste maanden beter gaat, is het volgens hem niet veilig zolang 'de terroristen' actief zijn. 'Er kan elk moment een autobom ontploffen, ook vuren de strijders mortieren af op de veilige wijken.'

(Tekst loopt door onder de foto)

Een foto die Abbas maakte van een bomexplosie in zijn wijk Akrama, twee weken geleden.Beeld Bashar Abbas
Een grote demonstratie in Homs tegen de regering van Assad in december 2011.Beeld afp
Homs stond in 2011 bekend als 'de hoofdstad van de revolutie'.Beeld ap

Verscholen achter een muur
Abbas herinnert zich de dag, deze maand twee jaar geleden, dat hij zelf bijna slachtoffer werd nog goed. Hij liep met vrienden over straat toen er plotseling gevechten uitbraken tussen het Vrije Syrische Leger en de regeringstroepen. Abbas en zijn vrienden doken achter een muur. 'Het schieten was zo hevig dat we niet de mogelijkheid hadden om vanachter die muur naar een huis te vluchten', blikt hij terug. 'We werden beschermd door drie militairen van het regeringsleger. Die hebben ons uiteindelijk veilig naar een huis geëscorteerd, waar we een kelder indoken. Het ergste vond ik nog dat ik mijn ouders niet kon laten weten dat ik nog in leven was.'

De ouders van Abbas werken als ambtenaren voor de Syrische overheid. Hij woont bij ze in huis, samen met zijn jongere broertje en zusje. De goede baan van zijn ouders, ze konden ononderbroken doorwerken, is mede de reden dat het gezin nooit uit Homs is gevlucht. Ze hebben geluk, beseft Abbas. Veel Syrische gezinnen zijn hun inkomstenbron door de oorlog kwijtgeraakt en zijn volledig overgeleverd aan de liefdadigheid van familie of vrienden. Velen zijn genoodzaakt te vluchten.

Sinds die gitzwarte dag van twee jaar geleden, heeft het leven van Abbas een steeds normalere wending genomen. 'De meest positieve gebeurtenis is dat ik weer naar de universiteit kan. Die was vier maanden gesloten omdat de collegezalen letterlijk werden beschoten. Nu heeft het Syrische leger de wijk rond de universiteit weer onder controle. Ik kan daardoor mijn vrienden weer zien. Dat voelt ontzettend goed.'

Hij moet lachen om de vraag of er eigenlijk nog wel cafés en restaurants open zijn in Homs. 'Natuurlijk! Het gewone leven gaat door. Behalve 's nachts, dan zie je bijna niemand op straat. Te gevaarlijk. Overdag is Homs een levendige stad. Mensen doen er inkopen, er wordt shisha gerookt in de cafés en er wordt getrouwd. Ja, zelfs dat.' Ooit zal Homs de zware last van de oorlog van zich hebben afgeschud, gelooft Abbas. 'Al zal dat nog wel even duren. Het is makkelijk om de puinhopen van een oorlog op te ruimen, maar het belangrijkste is om het vertrouwen tussen mensen weer op te bouwen.'


Een strijder van het Vrije Syrische Leger in Homs.Beeld reuters
Beeld reuters
Kapotte huizen in de wijk Khaldiyeh in Homs.Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden