Nu al voorbereid op een postnucleaire wereld

Preppers

Stel Donald Trump wordt toch gekozen tot president van de VS. Zijn vingers jeuken om op de atoomknop te drukken. In een poging korte metten te maken met Assad in Syrië dropt hij een atoombommetje op Damascus. Poetin reageert met een invasie in  Oekraïne, Turkije stapt boos uit de NAVO en valt het door het Westen gesteunde Syrische verzet in de rug aan.

Foto Harry Cock

De Europese bevolking wordt aangeraden met het ergste rekening te houden; wellicht staan we aan de vooravond van een Derde Wereldoorlog. Wie is er dan goed voorbereid? Hoeveel huishoudens hebben het door het ministerie van Veiligheid en Justitie aanbevolen noodpakket aangeschaft, met opwindbare radio, waterbestendige lucifers, flessen water en houdbaar eten voor een paar dagen?

Bedroevend weinig waarschijnlijk, denken Nander Knobben (26) en Steffen Rendering (24) van Prepz.nl, een webshop voor rampartikelen. Oudere mensen weten nog wel wat crisis is, zegt Knobben. 'Mijn oma had altijd voorraad in de kast. Maar de jongere generatie is eraan gewend dat de supermarkt tot acht uur open is.'

Terwijl een beetje voorbereiding echt niet zoveel hoeft te kosten, benadrukt zijn compagnon Rendering. Met een waterfilter, een paar blikken houdbare maaltijden, een zaklamp en een EHBO-setje ben je al een heel eind. Wie echt goed bezig is, schaft zich de Bug Out Bag (BOB) aan, met vuurmaakset, kompas, noodslaapzak, zonneradio en Duits legermes. Zet dat bij de deur en je bent altijd klaar voor de evacuatie. 'Voor de eerste 72 uur zit daar alles in.'

Foto Harry Cock

Prepz.nl

Het is te koop op Prepz.nl, de webwinkel die de twee jongemannen uit Tubbergen onlangs zijn begonnen. Ze runnen de winkel vanuit een kamertje in het woonhuis van Renderings ouders. Op de grond staan legergroene jerrycans, op stalen rekken aan de muur ligt de voorraad: zaklampen, kompassen, survivalkits en noodfluitjes.

Civiele voorbereiding op rampen, er wordt altijd een beetje lacherig over gedaan. In de jaren zeventig werd de draak gestoken over het overheidsadvies om bij het uitbreken van een kernoorlog onder de trap te gaan zitten met een zakje spliterwten. Toen minister van Binnenlandse Zaken Guusje ter Horst in 2008 de campagne Denk Vooruit begon, kreeg ze het verwijt 'bemoederend' bezig te zijn.

De campagne loopt nu via Crisis.nl., van de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding. Hoeveel burgers zijn voorbereid op een ramp, weten ze daar niet. 'Dat is al een tijd niet onderzocht.'

Maar er is een categorie burgers die de waarschuwingen wél serieus neemt. Ze heten 'preppers', naar het Engelse 'to prepare': mensen die zich voorbereiden op een noodsituatie als gevolg van een ramp of sociale, politieke en/of economische opschudding en ongeregeldheden, aldus Wikipedia.

TEOTWAWKI

In de VS, het land van de overdrijving, vullen 'doomsday-preppers' hun kelders en kopen boeken met tips hoe je kunt overleven in het geval van een SHTF (when the Shit Hits The Fan) scenario dat leidt tot TEOTWAWKI: The End Of The World As We Know It.

Nederlanders zijn wat nuchterder. Toch zijn ook hier mensen die zich zorgen maken. En terecht, zegt Rendering. Hij ziet overeenkomsten met de jaren dertig van de vorige eeuw. De sfeer is grimmig: links is feller, rechts roert zich. Rusland is opstandig, Turkije onvoorspelbaar, overal zijn aanslagen, niet alleen in de grote steden.

In Ansbach, een stadje in Zuid-Duitsland, vielen onlangs bij een zelfmoordaanslag twaalf gewonden, memoreert Rendering. 'Als zoiets in Ansbach kan gebeuren, kan het ook in Almelo. Dan is het niet verkeerd om wat in huis te hebben.'

In Nederland bestaat een actieve preppers gemeenschap van naar schatting een paar duizend mensen. Er is een website preppers.nl, onder het motto in omnia paratus, (op alles voorbereid), preppers wisselen tips uit op Facebook en fora. Onlangs was op de Utrechtse Heuvelrug de eerste Preppers Meeting Nederland: kennismaken via een wandeling door de bossen.

Het preppen trekt mensen van verschillend allooi, zegt Knobben. Er zijn avonturiers bij uit de survival wereld die het een uitdaging vinden om met minimale spullen in de natuur te overleven. Er zitten jonge moeders tussen die zich zorgen maken over de wereld waarin hun kinderen opgroeien. Maar ook types als Knobben zelf die het leuk vinden minder afhankelijk te leren worden van voorzieningen die als vanzelfsprekend gelden: stromend water, elektriciteit, internet. 'Het geeft een gevoel van welbehagen te weten dat je jezelf kunt redden.'

Er bestonden in Nederland al diverse webshops die handelen in overlevingsartikelen zoals thedutchprepper.nl en prepshop.nl. Maar Rendering en Knobben denken daar nog iets aan te kunnen toevoegen. Beiden hebben ervaring met het soort spullen - Knobben staat op zaterdagen in een winkel voor kampeerartikelen, Rendering heeft gewerkt bij een groothandel in militaire spullen.

En ze hebben er affiniteit mee. 'We proberen alles wat we verkopen zelf uit voordat het in de webshop komt.' Hun droom is om over een paar jaar een echte winkel te hebben van waaruit workshops en cursussen worden gegeven. Rendering: 'Als er iets gebeurt, hoe sta ik er dan voor? Dat is een vraag die wij mensen willen meegeven.'

De aantekeningen voor dit artikel zijn trouwens gemaakt met een LAIX tactische pen van gehard roestvrij staal die niet alleen prima schrijft, maar ook een gemene punt heeft waarmee in geval van nood ruiten kunnen worden gebroken en een aanvaller mee kan worden afgeweerd. Slechts 13,95 euro. Altijd handig.

Erik is een 52-jarige ICT'er uit Vlaardingen en actief prepper

'Ik ben er een jaartje geleden mee begonnen. Aanleiding waren films die ik gezien had zoals The Walking Dead. Daarin moeten mensen overleven in een wereld vol zombies. Dat is natuurlijk niet realistisch, maar het zet je wel aan het denken. We zijn kwetsbaar als de overheid er niet is om voor ons te zorgen. Als de stroom uitvalt, is er binnen een paar dagen geen benzine en geen water meer. Hoe moet het dan met je eten en drinken? Als de dijk doorbreekt, staat het water hier vier meter hoog. Kijk wat er in 2005 is gebeurd met Katrina in Louisiana. Ook de spanningen in de moslimwereld maken me ongerust. Ik heb voor een paar weken voedsel en water in huis, ik heb geleerd hoe je vuur kunt maken. Met mijn dochter van 17 ben ik op schietles gegaan. Mijn vrouw heeft er minder mee. Als de wereld echt ten onder gaat, weet ik niet of ik er nog wel in wil leven, zegt zij. De preppers beweging is een mix van mensen: jong en oud, man en vrouw, hoog- en laag opgeleid. Het zijn geen paniekzaaiers, juist nuchtere mensen. Mijn achternaam wil ik niet in de krant. Voor veel mensen zit er toch een raar luchtje aan preppers. Bovendien: stel dat je buren weten dat jij voor vier weken eten in huis hebt en er gebeurt er wat, dan staan ze bij jou op de stoep.'