Nieuws denuclearisatie

Nu al ruzie tussen VS en Noord-Korea over top: Pompeo ontkent verlichting sancties

Het getouwtrek tussen de VS en Noord-Korea over wat precies is afgesproken op de top in Singapore, is al na twee dagen losgebarsten. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Pompeo maakte donderdag korte metten met een bewering van Pyongyang dat de sancties tegen het land stapsgewijs zullen worden afgeschaft.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Pompeo stelde de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in donderdag op de hoogte van de top met Kim Jong-un. Foto Getty Images

Het eerste conflict tussen beide landen sterkt critici in de VS die vinden dat president Trump nooit had moeten instemmen met het gesprek met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, zonder dat dit op een of andere manier werd vastgelegd.

Het 38 minuten durende onderhoud werd niet op band opgenomen. Ook waren er geen medewerkers van beide leiders aanwezig, wat doorgaans gebruikelijk is bij deze topontmoetingen. Zij hadden aantekeningen kunnen maken wat Trump en Kim precies afspraken over het belangrijkste doel van de topontmoeting: de nucleaire ontwapening van Noord-Korea. In de ruimte in het luxe Capella-hotel werden beide leiders alleen vergezeld door twee tolken. 

Alleen beide leiders kunnen dus nu zeggen wat er is afgesproken. De Amerikaanse tolk maakte wel wat aantekeningen terwijl ze voor Trump vertaalde. Maar het stuk dat aan de hand hiervan werd opgesteld, is slechts een samenvatting van het gesprek. De komende weken moeten duidelijk maken of Pyongyang volhardt en het op een welles-nietesspel uitdraait tussen beide landen.

‘President Trump is ongelooflijk duidelijk geweest over het proces van nucleaire ontwapening en de verlichting van de sancties’, zei Pompeo tijdens een bezoek aan Zuid-Korea. ‘Er zal eerst volledige nucleaire ontwapening zijn. Pas daarna zal er een verlichting van de sancties zijn.’ 

President Trump bij zijn terugkeer in de VS, na zijn top-ontmoeting met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. Foto REUTERS

Geen opname, maar Trump heeft ‘beste geheugen ooit’

De minister ging hiermee lijnrecht in tegen Pyongyang, dat woensdag beweerde dat Trump op dit punt juist belangrijke concessies zou hebben gedaan. Volgens de Noord-Koreaanse staatsmedia, die fungeren als doorgeefluik van Kims standpunten, zou Trump akkoord zijn gegaan met ‘stapsgewijze en gelijktijdige actie’ bij het ontwapenen van Pyongyang.

Kortom, aldus Noord-Korea: voor elke stap die Kim neemt om zich te ontdoen van zijn veertig tot zestig kernwapens, zou het land beloond worden met afschaffing van een deel van de economische en militaire sancties. Trump bevestigde op de persconferentie na afloop van het overleg dat er geen geluidsopname was van zijn gesprek met Kim, zijn belangrijkste topontmoeting tot nu toe als president. Pas maandag, een dag voor de top, werd bekend dat beide leiders zich zouden terugtrekken om spijkers met koppen te slaan.

‘Ik wou dat het was opgenomen’, aldus de president. ‘Want het is zeer interessant. Wij hadden een prachtig gesprek.’ Trump zei dat ontbreken van een opname of een transcriptie geen probleem was, omdat hij alles had onthouden. ‘Ik hoef niet te verifiëren wat er is gezegd omdat ik een geheugen heb dat behoort tot een van de beste ooit’, zei de president. Tijdens de presidentsverkiezingen zei Trump dit ook voortdurend, onder andere om aan te tonen dat hij wel degelijk geschikt was voor het presidentschap. 

Atoomaanval

Het is niet ongebruikelijk tijdens topontmoetingen dat twee leiders alleen geflankeerd worden door hun tolk. Maar omdat er dinsdag veel op het spel stond, de nucleaire ontwapening van een land, en Trump oog in oog stond met een buitenlandse leider die de VS tot voor kort dreigde met een atoomaanval, was het cruciaal dat duidelijk was wat Kim precies beloofde.

Tot vlak voor de top herhaalde Pompeo dat de VS alleen genoegen zouden nemen met een ‘volledige, controleerbare en onherroepelijke’ ontwapening van Noord-Korea. Maar wat opviel aan het akkoord, is dat deze harde formulering ontbrak. Pyongyang verplichtte zich alleen, aldus de tekst, tot ‘volledige nucleaire ontwapening’. Hoe dit gecontroleerd moet gaan worden, is onduidelijk. De grote vraag is nu of Kim in die 38 minuten zich verzette tegen de harde Amerikaanse eisen en hoe Trump hierop reageerde.