Nu al demonstraties bij nog tandeloos parlement

Het eerste Pan-Afrikaanse parlement is donderdag geopend in Zuid-Afrika, begeleid met een betoging van tegenstanders van de Zimbabwaanse president Mugabe....

De Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki heeft het al over een 'Parlement van Bevrijders', mensen die de droom van de emancipatie van Afrikaanse burgers gaan realiseren. Maar zij dienen zich nog te bewijzen.

Het onderkomen van het parlement kost jaarlijks enkele miljoenen euro's, die voorlopig allemaal door Zuid-Afrika op tafel worden gelegd. Het nieuwe instituut moet een van de pijlers worden onder de ruim twee jaar oude Afrikaanse Unie (AU), de opvolger van de Organisatie van Afrikaanse Eenheid (OAE). Dat was een vrijwel tandeloze organisatie die aan zaken als democratie en mensenrechten niet veel meer dan lippendienst bood. De AU, Zuid-Afrika voorop, wil een daadkrachtige en ook internationaal veel meer geloofwaardige organisatie zijn.

Vandaar dat de 53 lidstaten van de AU dit jaar een begin hebben gemaakt met een Vredes-en Veiligheidsraad en met een Hof voor de Mensenrechten. Het Pan-Afrikaanse parlement is, aldus AU-woordvoerder Desmond Orjiako, een nieuwe 'hoeksteen' voor de Unie, die 'iedereen op het continent een stem zal geven'.

Dat laatste zal mogelijk over vijf jaar blijken. Tot die tijd heeft het parlement geen enkele wetgevende bevoegdheid en dient het slechts als een adviserend orgaan voor de Afrikaanse leiders die twee maal per jaar in AU-verband voor een 'top' bijeenkomen.

De parlementariërs, vijf per land, worden vooralsnog niet gekozen, maar zijn afgevaardigd namens de landelijke parlementen waarin zij zitting hebben; ook de oppositie moet zijn vertegenwoordigd. De Tanzaniaanse politica Gertrude Ibengwe Mongella wordt voorzitter.

Deze week nemen de parlementariërs zitting in het Gallagher Estate, Afrika's grootste conferentiecentrum. Aan permanente behuizing wordt gewerkt, aan permanente invloed ook. 'Het is niet realistisch te denken dat het parlement in deze fase al echte tanden zal hebben', aldus de Zuid-Afrikaanse onderzoeker Steven Friedman. 'Dat zou suggereren dat democratie op het continent al verankerd is. En dat is onzin.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden