NieuwsFormule 1 zandvoort

NS stuurt elke vijf minuten een trein naar Zandvoort tijdens Formule 1

De NS levert tijdens het Formule 1-weekend in mei elke vijf minuten een trein met duizenden passagiers af in Zandvoort. Dat heeft grote gevolgen voor de regio.

Een racewagen van Red Bull Racing op het strand van Scheveningen voor opnames van een promotiefilm voor de Formule 1 van Zandvoort. Beeld ANP

De NS koerste al langer aan op twaalf treinen per uur om de naar verwachting enorme aantallen bezoekers in goede banen te leiden, maar tot nu toe was onduidelijk of dat haalbaar was. Het plan vereiste een drastische opwaardering van het spoor en forse investeringen van met name betrokken overheden.

De NS zet tijdens het Formule 1-weekend Sprinter Light Trains in, omdat in- en uitstappen daarbij makkelijk is. Spoorbeheerder ProRail zorgt voor twee extra perrons op station Zandvoort, en voor extra brede trappen om de reizigers zo efficiënt mogelijk uit het station te krijgen. De NS wijst erop dat reizigers ondanks alle maatregelen rekening moeten houden met grote drukte rond het station en in de treinen. De speciale dienstregeling tussen Amsterdam en Zandvoort geldt vanaf 7 uur ’s ochtends.

Strijd achter de schermen

Achter de schermen is aardig strijd geleverd om de aanpassingen aan het spoor te regelen. Van meet af aan was duidelijk dat de spoorlijn Haarlem-Zandvoort de grote hoop voor een soepele Formule 1 is. Alleen rijdt over die spoorlijn normaal gesproken twee keer per uur een boemeltreintje. Dat konden er wel zes worden, maar zeker geen twaalf. Tenzij de elektrische capaciteit van het spoor verdriedubbeld zou worden. Kosten: zo’n 7 miljoen euro.

De helft daarvan moest komen van de provincie Noord-Holland en betrokken gemeenten. Toen die leken te dralen, stuurden de NS en spoorbeheerder ProRail een brief: de huidige capaciteit is te klein voor de bezoekersaantallen van de Formule 1. Dat zal leiden tot opstoppingen, en dus tot woede en onveiligheid. Als het geld voor een opwaardering niet snel komt, dan rijden er überhaupt geen treinen naar Zandvoort tijdens de racedagen, dreigden ze. Daarna was de financiering snel rond.

De 24 treinen per uur – 12 heen, 12 terug – gaan rijden tussen Amsterdam en Zandvoort. Dat heeft ongetwijfeld gevolgen voor de zes overgangen die op dat traject liggen: die moeten 24 keer open en dicht, al passeren er soms wellicht twee treinen op hetzelfde moment. Drie overgangen liggen tussen Amsterdam en Haarlem, waarvan die in Halfweg de grootste is. Van de drie overgangen tussen Haarlem en Zandvoort zijn met name twee in Zandvoort zelf belangrijk voor het lokale verkeer. Eerder zei ProRail dat deze overgangen tijdens het Formule 1-weekend vrijwel constant dicht zullen zijn

Risico op storing

Een woordvoerder zegt dinsdag dat ProRail kijkt naar de mogelijkheden: ‘Het uitgangspunt is veiligheid, voor automobilisten, treinpassagiers en voetgangers. De hulpdiensten moeten toegang hebben. Je moet je voorstellen dat een spoorwegovergang even nodig heeft om na het signaal te sluiten. Dan komt er een trein voorbij, dan duurt het opnieuw even voordat de overgang weer open is voor verkeer.’ 

De hele procedure duurt bij een intercity gemiddeld 45 seconden, zegt hij, en bij een stoptrein zoals die naar Zandvoort wat langer. En dat 24 keer per uur. ‘Bovendien loop je het risico op storing, als de overgang halverwege een sluiting een signaal krijgt dat hij weer open moet omdat er een trein van de andere kant komt.’

En ongelukken kan ProRail zeker in het Formule 1-weekend missen als kiespijn. Er staan talloze calamiteitenbestrijders klaar rond het spoor om een onverhoopt gesprongen bovenleiding te repareren of een overreden hert van de rails te slepen (zoals de afgelopen tien jaar vier keer nodig was op het traject Haarlem - Zandvoort), want de dienstregeling luistert zo nauw dat de kleinste verstoring van het verkeer grote gevolgen kan hebben.

Is het dan geen uitgemaakte zaak dat de zes overgangen permanent dicht moeten, behalve voor hulpdiensten, en dat verkeersregelaars de rest van het verkeer zullen omleiden? Daarover wil de woordvoerder slechts kwijt dat zo’n besluit niet lichtzinnig wordt genomen. ‘Dat doet ProRail altijd in overleg met de wegbeheerders: gemeenten en provincies.’

Eén boemelspoortje, twee provinciale wegen en 250 duizend bezoekers: de Formule 1 wordt een monsterklus

Na de aankondiging van de Formule 1 in Zandvoort in mei vorig jaar zocht de Volkskrant uit hoe gemeente en regio in drie dagen honderdduizenden mensen het badplaatsje in en weer uit willen krijgen. Parkeerterreinen in de bollenvelden, pendelbussen, leenfietsen: alles valt of staat met een goed doordacht vervoersplan. Maar de grote hoop van Zandvoort, gezegend met een eigen station, is de trein. Daarvoor ondergaat het spoor een drastische opwaardering. Eén gesprongen bovenleiding, en chaos dreigt.

Bij Jumbo Racedagen blijkt dat Zandvoort heel wat fans kan hebben

In mei kwamen meer dan 100 duizend mensen naar de badplaats om Verstappen’s kunsten in de duinen te bewonderen. Het ging verbazingwekkend soepel: een bataljon veiligheidsmensen schuift reizigers per duizend als lemmingen soepel de treinen in. Links en rechts klinkt verbaasd gemompel van de autofanaten: zo slecht is dat nog helemaal niet, zo’n trein. Maar bij de Formule 1 komen er nog veel meer bezoekers.

NS en ProRail: zonder extra geld helemaal geen treinen naar Zandvoort tijdens Formule 1

Om de spoorlijn Haarlem-Zandvoort geschikt te maken voor meer treinen tijdens evenementen als de Formule 1-race is 7 miljoen euro nodig. De helft daarvan moet van betrokken gemeenten komen. Toen die leken te dralen, stuurden de NS en ProRail samen een brief: zonder extra geld rijdt er tijdens de Formule 1 geen enkele trein naar Zandvoort.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden