NS kampt met vijf risicolijnen

NS-personeel dreigt de spoorlijn Hoorn-Enkhuizen stil te leggen als hangjongeren zich er blijven misdragen. Afgelopen zondag weigerden de machinisten voor het eerst verder dan Hoorn te rijden....

'Tachtig procent van de agressiemeldingen komt van de risicolijnen', zegt Roel Berghuis van FNV Bondgenoten. Alle conducteurs hebben een zakcomputer waarmee ze agressie melden. Zestig procent van het aantal gemelde agressiegevallen hangt direct samen met zwartrijden. De risicotrajecten zijn de Schiphollijn (Amsterdam CS - Schiphol), de Flevolijn (Amsterdam - Lelystad), de Zoetermeerlijn (Zoetermeer - Den Haag), de Hoekselijn (Rotterdam - Hoek van Holland) en de Zaanlijn (Amsterdam - Zaandam - Purmerend).

'Elke lijn heeft zijn eigen problematiek ', zegt NS-woordvoerder John Krijgsman. De Flevolijn is berucht door zwartrijders, zakkenrollers, vandalen en hangjongeren. De stations staan er dicht op elkaar. Om de drie minuten stoppen, betekent dat de conducteur nooit tussen elke halte de hele trein kan controleren. 'Zwartrijden loont dus', aldus Frans Zuiderhoek van het Korps Landelijks Politiediensten.

'Het gaat om jongeren die niks te doen hebben, allemaal in Nederland zijn geboren en de meesten van etnische afkomst. Brand stichten, vernielingen, brandblussers door de ramen, je kunt het zo gek niet bedenken.'

Op de Zoetermeerlijn komt veel agressie en vandalisme voor. Ook daar is de afstand tussen de stations betrekkelijk klein. De haltes zijn ideaal als hangplek, aldus Zuiderhoek. 'Je staat er droog.' De ellende op de Zoetermeerlijn wordt veroorzaakt door gebrek aan personeel, meent Donald Cijs, woordvoerder van de machinistenvakbond VVMC. 'Er zijn geen conducteurs. In plaats daarvan valt regelmatig een controleploeg binnen, om zwartrijders te bekeuren.' Dat helpt niets tegen agressie en vandalimse, zegt Cijs. 'Er moeten minimaal twee personen op de trein, want alleen doe je niets tegen agressie. Een machinist moest onlangs met een brandblusser als wapen de trein door, omdat een malloot aan de noodrem had getrokken. En oude mensen worden gechanteerd door jongeren. Ze mogen pas de trein uit na een flink bedrag te hebben betaald.'

De Hoekselijn wordt geteisterd door zwartrijders en hangjongeren en op de Zaanlijn veroorzaken grote groepen jongeren overlast. Op station Lelylaan in Amsterdam-West is inmiddels veel bereikt. Danzij particuliere bewakers, extra politie en het grotendeels afsluiten van de perrons en stationshal is het aantal incidenten met 90 procent gedaald. 'Daar heeft de NS spierballen ingezet, sportschooltypes met van die oortelefoontjes. Die helpen goed tegen schorem', aldus Rikus Schiphorst, bestuurder van reizigersvereniging Rover.

De Schiphollijn is een bijzonder geval, zegt Frans Zuiderhoek. Daar is sprake van berovingen in verband met het internationale publiek dat vooral van die lijn gebruikmaakt. 'Daar wordt nu extra inzet gepleegd.' Rondom Amsterdam surveilleert de politie met zestien man in burger. De Schiphollijn is 'redelijk' onder controle, het aantal incidenten is sinds de zomer van 2001 met de helft gedaald. Nadeel is het 'waterbedeffect', aldus Zuiderhoek: 'De diefstallen verplaatsen zich naar het traject Den Haag - Brussel. Ook daar zijn interessante koffers te halen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden