NS betaalt hoge prijs voor snelle deal over Fyra's

De NS stuurt de Fyra-treinen terug en ontvangt 125 miljoen euro. Alleen wie de geheime rapporten kent, kan beoordelen of dat verstandig is.

Opeens zijn ze eruit, de NS en treinenbouwer AnsaldoBreda. Met instemming van de ministeries van Financiën en Infrastructuur onderhandelde het spoorbedrijf de afgelopen maanden in het diepste geheim met de Italianen over de afhandeling van het debacle met de Fyra. De treinen - negen van de zestien bestelde Fyra's waren geleverd - gaan terug naar de fabriek. De NS krijgt er 125 miljoen euro voor, maakte het spoorbedrijf maandag bekend.


Zowel de NS als AnsaldoBreda zou voor een schikking hebben gekozen om een kostbare en mogelijk jaren durende juridische procedure te vermijden. De Nederlandse Spoorwegen betalen een hoge prijs voor de vlotte afhandeling van het geschil. Het fiasco met de Italiaanse flitstreinen kost de NS 88 miljoen euro.


Het staat AnsaldoBreda vrij de treinen te reviseren en aan een ander spoorbedrijf te verkopen. De NS deelt in de opbrengst. Als AnsaldoBreda alle Fyratreinen verkoopt, ontvangt de NS maximaal 21 miljoen euro extra.


De NS stelt in het persbericht niet te twijfelen over de toekomstige commerciële inzetbaarheid van de V250 Fyratreinen, die ongeveer 20 miljoen euro per stuk kosten. Het geschil over de deugdelijkheid van de treinen zou niet 'over de robuustheid van het ontwerp van de trein' zijn gegaan, 'maar over aanvaardbare deadlines voor reparatie en inzetbaarheid die niet voldeden aan de NS-behoeften'.


De deal wekt verbazing. Op basis van een technisch rapport van een Brits ingenieursbureau stelde het spoorbedrijf tot nu toe een keiharde claim op de Italianen te hebben. Toenmalig NS-topman Bert Meerstadt wekte een klein jaar geleden op zijn minst de suggestie via de rechter een groter deel van de kosten op AnsaldoBreda te kunnen verhalen.


De NS houdt de inhoud van de technische analyses van de Britten angstvallig geheim. AnsaldoBreda mocht de stukken, ook na een gang naar de Nederlandse rechter, niet inzien. Het spoorbedrijf wist zelfs te bedingen dat de parlementaire enquêtecommissie die onderzoek zal doen naar het Fyra-debacle het stuk niet zal publiceren om de juridische positie van de NS ten opzichte van AnsaldoBreda niet nodeloos te schaden.


Of de Italianen inmiddels wel inzage hebben gekregen in de stukken, wil de woordvoerder van de NS niet zeggen. Maar met deze deal is er geen sprake meer van een juridisch geschil met AnsaldoBreda. Niets staat (voormalig)medewerkers van de NS nog in de weg om alle vragen van de enquêtecommissie te beantwoorden.


Alleen zij die de inhoud van het geheime rapport kennen, kunnen inschatten of de NS een goede overeenkomst heeft gesloten. De deal doet vermoeden dat de nieuwe NS-topman Timo Huges minder vertrouwen heeft in een goede afloop van de rechtszaken tegen de Italianen dan zijn voorganger Bert Meerstadt.


Huges vaart met de overeenkomst voor het eerst een duidelijk andere koers dan zijn voorganger. Bij zijn aantreden op 1 oktober 2013 hakten de directies van de NS en AnsaldoBreda nog met verhitte koppen op elkaar in. Huges deelt het verlies van het mislukte hogesnelheidsavontuur met de Italianen.


Het is straks aan de parlementaire enquêtecommissie om te oordelen welke van de twee topmannen de juiste keuze heeft gemaakt. Meerstadt, die de treinen vorig jaar vrij onverwacht terugstuurde op basis van het nog altijd geheime rapport. Of Huges, die de financiële pijn van de blunders van zijn voorgangers heeft verzacht tot maximaal 88 miljoen euro.


De openbare verhoren van de enquêtecommissie beginnen komend najaar. Het spoorbedrijf rijdt vooralsnog met gewone treinen over de peperdure hogesnelheidslijn. De aanschaf en levering van nieuw flitsmaterieel laat nog jaren op zich wachten. Op basis van het persbericht van de NS mag het niemand verbazen als de Italiaanse Fyratreinen tegen die tijd allang tot volle tevredenheid door een Zuid- of Oost-Europees land zoeven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.