Nieuwsjaarcijfers NS

NS beleeft ‘recordjaar’ maar verdient te weinig in het buitenland

De Nederlandse Spoorwegen zetten een rem op hun buitenlandse avonturen. Het spoorbedrijf doet geen gooi meer naar grote concessies in Europa, zei financieel directeur Bert Groenewegen donderdag bij de presentatie van de jaarcijfers over 2019. 

De Duitse stoptrein Abellio valt op de eerste dag al uit in Arnhem.Beeld Novum Regio

Uit die resultaten blijkt dat de NS het grootste deel van zijn omzet over de grens haalt, maar daar nauwelijks iets aan overhoudt. In wat topman Roger van Boxtel omschreef als ‘een recordjaar’ in prestaties op het Nederlandse net behaalde de NS een winst van 215 miljoen euro op een omzet van ruim 6,6 miljard. Daarvan werd 3,4 miljard verdiend in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. De nettowinst daarover bedroeg slechts 4 miljoen. Vorig jaar hield buitenlanddochter Abellio onder de streep meer over, maar ook niet bijster veel: 21 miljoen.

De NS haalt op zijn buitenlandse investeringen wel het rendement dat zijn aandeelhouder – de Nederlandse staat – eist, stelt Groenewegen. ‘Een vergelijkbaar rendement als we in Nederland halen op veel grotere investeringen.’

Niettemin moeten Nederland en de Nederlandse reiziger wel wijzer worden van de activiteiten in het buitenland, vindt hij. In het Verenigd Koninkrijk maken de Brexit en een naar verwachte grote herziening van het spoor later dit jaar de toestand te onzeker voor nieuwe, grote projecten. Vorig jaar kreeg Abellio al te horen dat het kon fluiten naar een verlenging van de concessie voor Schotland. In 2022 scheiden de wegen: dat scheelt een miljard aan omzet.

Mogelijkheden in Duitsland

Alleen in Duitsland ziet de NS nog mogelijkheden, maar wil het bedrijf alleen nog meedingen naar kleinere concessies in de deelstaten Noordrijn-Westfalen. ‘Daar zit nog geld en sluit het netwerk aan op dat van Nederland, wat een voordeel biedt bij grensoverschrijdend verkeer’, aldus Groenewegen. De rest van Europa valt af, omdat de liberalisering stokt en de staatsbedrijven te veel macht houden. ‘In Frankrijk hebben we niets te zoeken.’

In Duitsland betaalde Abellio een prijs voor de krapte op de arbeidsmarkt. Het grootste vervoersbedrijf, Deutsche Bahn, sloot een cao af waarin een kortere werkweek werd afgesproken. Om te voorkomen dat treinpersoneel naar de concurrent stapt, ‘moesten we daarin mee’, aldus Groenewegen.

Verder speelt de staat van het Duitse spoor Abellio parten. Er wordt op veel plekken onderhoud gepleegd en nieuwe rails aangelegd. Dat leidt tot vertragingen en tot een daling van de punctualiteit, waarvoor de NS-dochter wordt beboet in de vorm van lagere vergoedingen voor het uitvoeren van het spoorboekje. 

In Duitsland wordt gewerkt met brutocontracten, waardoor zulke tegenvallers voor rekening komen van de concessiehouder, in dit geval Abellio. Het bedrijf overlegt wel met de overheden over compensatie, maar ‘indien hiervoor geen oplossing wordt gevonden wordt het moeilijk om een sluitende exploitatie van onze Duitse activiteiten te realiseren’.

NS schenkt prestatiebonus aan ‘reiziger van morgen’

De NS experimenteert komende zomer met goedkope treinkaartjes voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar. Zij kunnen een hele dag vrij reizen voor 7,50 euro in de daluren of een maand gratis reizen in het weekeinde voor 15 euro. De NS financiert de proef met een prestatiebonus van 6 miljoen euro. Die krijgt de NS van de overheid voor het behalen van afspraken in het contract voor het uitvoeren van het spoorboekje op het hoofdnet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden