NRC: Samsom wilde toch geen lijsttrekkersverkiezing: 'schadelijk voor de partij'

Diederik Samsom wilde vorig najaar de enige kandidaat zijn voor het lijsttrekkerschap van de PvdA. Hij trok zijn aanvankelijke steun voor een lijsttrekkersverkiezing in, met als argument dat een mogelijke strijd met Lodewijk Asscher schadelijk zou zijn voor de partij.

Samsom en Asscher tijdens een lijsttrekkersdebat. Beeld anp

Dat schrijft NRC Handelsblad in een reconstructie van de machtsstrijd die zich vorig jaar in de PvdA afspeelde. Samsom maakte zijn ommezwaai in de zomer, nog voordat Asscher definitief besloot om mee te doen. Of daarin nog andere redenen een rol hebben gespeeld, blijft onduidelijk. In een telefoontje na de zomervakantie bood hij Asscher plek 2 op de lijst aan. 'Laten we het samen doen, als team.'

De populariteitscijfers van Samsom waren al lange tijd slecht. Hij was mede daarom steeds voorstander van een lijsttrekkersverkiezing, om in een strijd met eventuele overige gegadigden een nieuw mandaat van de leden te krijgen. Maar de partij hield de mogelijkheid open dat Samsom helemaal niet mee zou doen. De krant citeert Jeroen Dijsselbloem, die tegen Samsom zou hebben gezegd: 'Diederik, laat ook ruimte in je hoofd voor de gedachte dat je een stap opzij moet doen, in het belang van de partij.'

Dat deed Samsom niet. Hoewel Asscher zijn kandidatuur lang boven de markt liet hangen, vroeg Samsom aan Hans Spekman af te zien van een ledenraadpleging. Dat gebeurde niet. Nieuwe gezichten meldden zich niet en pogingen om de interesse te wekken van een vrouwelijke kandidaat-lijsttrekker strandden. Asscher kandideerde zich in een laat stadium alsnog.

Vier van Dokkum

De top van de partij bestond vorige zomer uit PvdA-voorzitter en campagneleider Spekman (die inmiddels zijn vertrek heeft aangekondigd), politiek leider Samsom (al opgestapt), minister Dijsselbloem (Financiën) en Asscher (minister van Sociale Zaken en vicepremier). Anderen in de partij noemden dat viertal schamper 'de ijzeren ring', met als verwijt dat zij alles onderling regelden. Zelf zagen zij zich volgens NRC als 'de vier van Dokkum', naar 'het pact van Dokkum' tussen vier koplopers uit de Elfstedentocht van 1940. Samsom is Fries en schaatsliefhebber. Het pact viel uit elkaar, net als in 1940.

In diverse onderlinge debatten viel Asscher zijn voormalige medestander daarna fel aan. Hij won nipt en Samsom ruimde het veld. Maar de ongeloofwaardige tweestrijd wordt algemeen als reden gezien voor de desastreuze nederlaag van Asscher bij de Kamerverkiezingen op 15 maart. De PvdA ging van 38 (door Samsom in 2012 behaalde zetels) naar 9 zetels. De partij speelt bij de formatie vooralsnog geen enkele rol, na bijna vijf jaar regeren met de VVD.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden