Analyse NPO3

NPO 3 wordt regionaal: wat wordt er weggegooid, en wat komt ervoor in de plaats?

De Luizenmoeder en Zondag met Lubach hebben miljoenen kijkers getrokken op NPO 3, maar zouden zonder die jongerenzender mogelijk nooit de kans hebben gekregen op de publieke omroep. Het is de vraag hoe dit soort programma’s in de toekomst kan rijpen, nu het kabinet NPO 3 - ‘een kraamkamer van talent’ – wil omvormen tot regionale zender. 

De presentatrice van een nieuwsuitzending bij Omroep Gelderland neemt vlak voor de uitzending nog een slok water. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

In Hilversum wordt momenteel druk gespeculeerd welke gevolgen het plan heeft dat coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie na maanden onderhandelen hebben bedacht over de toekomst van de publieke omroep. Welke programma’s zullen verdwijnen na 2021, als de wijzigingen naar verwachting worden doorgevoerd? En hoe zal die nieuwe regionale zender die NPO 3 moeten worden eruit zien?

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Populaire programma's als Zondag met Lubach zullen ongetwijfeld met open armen ontvangen worden door NPO 1 of 2. De huidige heldere signatuur van de zenders zal daardoor wel vervagen, zegt Dominique Weesie, directeur van jongerenomroep Powned. ‘Nu is het helder: NPO 1 is voor de familie, NPO 2 voor de journalistiek en NPO 3 voor de jongeren. Door dit plan zal het proppen worden.’

Programma's verdwijnen

Voor minder bekeken programma’s is het onzeker of ze naar een andere zender kunnen verhuizen. Zoals Hunted, een programma van Avrotros waarbij deelnemers uit handen van speurneuzen moeten blijven. Of het satirische Klikbeet van de NTR. Misdaadserie Penoza trekt veel kijkers, maar is mogelijk te gewelddadig voor de andere zenders. En wat gebeurt er met de concertregistraties, of met kinderprogramma’s als het Jeugdjournaal en Klokhuis?

Die programma’s zouden natuurlijk online kunnen worden uitgezonden. Maar daar is de concurrentie, onder meer van YouTube, moordend. ‘En met het huidige internetbudget van 19 miljoen euro kun je geen fatsoenlijke producties maken’, zegt Weesie. Dat er dus programma’s zullen verdwijnen, lijkt zeker. Velen noemen het plan dan ook onderdeel van de zoveelste bezuiniging op de publieke omroep.

‘Het kleine aantal jonge kijkers dat nog naar de publieke omroep kijkt, wordt hiermee weggegooid’, zegt Weesie. ‘Wat je ook van NPO 3 denkt, het is de televisiezender van de publieke omroep die gemiddeld de jongste kijkers trekt, met een leeftijd van 41.’ De doelgroep van NPO 3 bestaat uit 20-34-jarigen, maar die groep kijkt minder lineaire televisie dan ouderen. 

Dankzij programma’s als De Luizenmoeder en Zondag met Lubach doet NPO 3 het ook bij oudere kijkers goed. Na NPO 1 en RTL 4 heeft NPO 3 onder alle kijkers het grootste bereik: bijna de helft van de Nederlanders keek in 2018 naar de zender, blijkt uit cijfers van Stichting Kijkonderzoek.

De Luizenmoeder

Regionale focus

Het is nog niet duidelijk hoe de regionale zender NPO 3 er precies uit komt te zien. Volgens het AD zal het net in eerste instantie gedeeltelijk in beslag worden genomen door regionale programma's; binnen enkele jaren zou dat volledig het geval zijn. 

Ib Haarsma, hoofdredacteur van RTV Rijnmond, juicht de prominentere programmering van regionaal nieuws toe. ‘De overheid investeert veel in regionale journalistiek. Dat hoort niet op een achterafveldje thuis, maar op het hoofdveld.’

Eén zender voor alle Nederlandse huishoudens, met daarop het beste van de regionale omroepen? Haarsma ziet dat wel zitten. ‘Er zijn ontzettend mooie documentaires die nu één keer op een regionale zender worden uitgezonden. Dat is zonde.’ Powned-baas Dominique Weesie heeft twijfels bij dit plan. ‘Als Amsterdammer zit ik niet te wachten op nieuws uit Gelderland.’

Een andere mogelijkheid is dat inwoners van, bijvoorbeeld, Assen, de volledige programmering van RTV Drenthe voortaan op kanaal 3 krijgen, in plaats van 703 (in het geval van Ziggo). Mediastrateeg Evert Bronkhorst vraagt zich af of regionale zenders genoeg geld hebben om elke avond aansprekende programma’s aan te bieden. ‘Je ziet daar nu veel herhalingen van journaals.’

De publieke omroep experimenteert al met het brengen van regionaal nieuws op een landelijke zender. Na het zesuurjournaal op NPO 2 volgt een blokje regionieuws. Dat trekt tussen de 100 en 200 duizend kijkers.

Lees ook:

Omroep overdag reclamevrij: naar wie gaat die zak met advertentiegeld nu?
NPO 1, 2 en 3 raken overdag hun reclamespotjes kwijt. Wie profiteren van al dat advertentiegeld dat niet naar de NPO gaat? En hoe belangrijk zijn de tv-commercials eigenlijk nog?

Meer over de publieke omroep:

Publieke omroep gaat op de schop, maar echt radicale voorstellen hebben de nieuwe plannen niet gehaald. 
De publieke omroep mag in de toekomst geen reclameblokken meer uitzenden voor acht uur ‘s avonds. Het derde net, NPO 3, moet veranderen in een zender gericht op de regio en omroep Powned zal naar verwachting weer uit het publieke bestel verdwijnen door een gebrek aan leden.

Wat zeggen media-experts?
Fons van Westerloo, Evert Bronkhorst, Bert Huisjes en Jack de Vries over de hervorming van de NPO:‘Bij de commerciële omroepen zal de vlag uitgaan’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden