November Music

Het Bossche festival is niet gericht op een bepaald genre, maar op de klanken die ertoe doen.

Geluiden van de laptop. Niet uit speakers, maar het ruizen, de kraakjes en het ritmisch getik van de processor. Ze vormen de elementen voor een compositie van mediakunstenaar Mike Kramer. Je zit in een leren stoel, ogen dicht en om je heen zoemen de klanken. Uitvergroot, achter elkaar gezet, soms een intens nare piep, vervolgens een hypnotiserende minimalbeat. Welkom op November Music, met 'muziek van nu, door de makers van nu'.

Het Bossche festival, vijf dagen lang en verspreid over talloze locaties, biedt hedendaagse interessante geluiden. Niet gericht op een bepaald genre, maar op de klanken die ertoe doen. Of, en dat maakt het programma zo uniek, de muziek wordt in het festival gecreëerd, ter plekke.

November Music brengt graag mensen bijeen die elkaar wat te vertellen hebben. Op zoek naar wrijvingen tussen muzikanten.

Zo werd aan de vernieuwende, in Amerika populaire jazzpianist Vijay Iyer gevraagd: met wie zou je graag eens op het podium willen staan? Hij hoefde niet lang na te denken: Misha Mengelberg, behorend tot de grondleggers van de Europese jazzmuziek. Bij voorbaat een opwindende ontmoeting.

Iyer, natuurkundige, is de man van de controle, techniek en virtuositeit. Een enorm contrast met Mengelberg, de eeuwige onruststoker, intuïtief en wars van etiquette. Daarbij is Iyer in de bloei van zijn carrière en raakt de conditie van Mengelberg brozer en brozer.

Aandoenlijk is de toenadering van Iyer naar Mengelberg in de mooie Toonzaal. Hij lijkt wat te willen vragen. Wat zullen we spelen? Kansloze exercitie natuurlijk, aan afspraken doet Mengelberg niet. 'Doebadidabaa' mompelt hij later. Zijn gesteldheid gaat achteruit, maar de humor en recalcitrantie blijven. Hij speelt opmerkelijk vitaal. En Iyer musiceert vooral met respect. Veel noten, maar voortdurend ondergeschikt aan Mengelberg. Zo blijkt het evenement enerverender dan de daadwerkelijk gespeelde muziek.

Later speelt Iyer nog een kleine set met zijn trio. Een energieke band, ritmisch geladen en constant zwervend rond merkwaardige patronen die nauwelijks te ontrafelen zijn. De ritmische eilanden lopen door en over elkaar, de band lijkt zorgvuldig te schaken op een bord met 256 vlakken. Dat klinkt af en toe bedacht, omdat de ziel en emotie ver te zoeken zijn. Contemporain is het echter zeker.

Ook in de Verkadefabriek staat de muziek in het teken van zinnenprikkelende samenkomsten. Zo gaan zes Tibetaanse monniken van het Gyuto klooster in India het gesprek aan met het Belgische Octurn ensemble. De donkere keelstemmen lijken in het begin nog geïsoleerd van de muziek te opereren, maar als de twee werelden samenkomen, ontstaat er een niet te bevatten synergie tussen oeroude zang en elektronische panorama's.

Toeval of niet, de Tibetaanse basvocalen lijken ook te klinken in een zaaltje verder, waar de Amsterdamse bigband Tetzepi opent met gebruinde tonen van onder meer de tuba en baritonsax. In de gevarieerde composities van dit altijd avontuurlijke gezelschap duikelen rockpartijen over elektronisch trompetgesputter.

De extra gast bij dit concert is eigenlijk de minst weerbarstige clash van de avond. Basklarinettist Louis Sclavis, behorende tot de grote Europese improvisatoren, past qua creativiteit en eigenzinnige ideeën namelijk uitstekend bij Tetzepi. Maar ook perfecte matches creëren muziek van nu, zo blijkt.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden