Nieuws Hitte

Noteer ’m: de eerste hittegolf in drie jaar tijd

Nederland tropenland. Het kwik liep vandaag op tot 38 graden. Ook morgen wordt het bloedheet. De KNMI heeft de eerste hittegolf in drie jaar tijd aangekondigd. Dit blog helpt u de dag door.

Bakken bij recreatieplas De IJzeren Manzomer. Foto Marcel van den Bergh / de Volkskrant

22.41

Spoedreparaties op snelwegen om hitteschade

Op enkele snelwegen heeft het asfalt schade opgelopen door de hoge temperaturen. Rijkswaterstaat voert onder meer spoedreparaties uit op de A16 bij Dordrecht, waardoor de rechter tunnelbuis van de Drechttunnel is afgesloten, en op de A58 bij de Vlaketunnel in Zeeland. Richting Vlissingen is de tunnel in de nacht van donderdag op vrijdag afgesloten omdat het asfalt een stukje omhoog is gekomen.

Verkeer kan via de parallelweg rijden, aldus de ANWB. Naast de tunnel ligt een N-weg met een brug over het Kanaal door Zuid-Beveland.

Eerder op de avond werd al een deel van de N7, de zuidelijke ringweg van Groningen, afgesloten vanwege hitteschade. Een asfaltvoeg in de weg smolt en kwam deels omhoog. Vooral voor motorrijders kan dat gevaarlijk zijn, aldus Rijkswaterstaat.

Volgens de wegbeheerder vallen de problemen door asfaltschade op snelwegen over het algemeen mee.

19:44 

Van 33 naar 21 graden in een kwartier tijd

De hitte is op sommige plekken inmiddels overgegaan in fikse hoosbuien. In de omgeving van het Drentse Hoogeveen viel donderdagavond in korte tijd zo’n 25 millimeter water, meldt RTV Drenthe.

Ook in Limburg heeft het op sommige plekken hevig geregend. In de gemeente Voerendaal daalde de temperatuur binnen een kwartier van 33 naar 21 graden als gevolg van een onweersbui, schrijft de Limburger.

18.22 uur

Arcen bereikt 38,2 graden

In Arcen, de warmste plaats van Nederland, is de temperatuur donderdagmiddag opgelopen tot een hoogtepunt van 38,2 graden. Dat bevestigt het KNMI, nadat het eerder op de middag bekend maakte dat de Limburgse plaats met 37,7 graden de warmste plaats van Nederland is. 

‘Omstreeks kwart over vijf is de temperatuur nog verder opgelopen tot 38,2 graden’, zegt een woordvoerder. ‘Inmiddels daalt de temperatuur weer.’

Het warmterecord van 38,6 graden, dat op 23 augustus 1944 in het Gelderse Warnsveld werd gehaald, blijft ongebroken. 

17.34 uur

Het is groen en het stinkt: blauwalg!

Bij steeds meer zwemplekken wordt blauwalg geconstateerd. Vervelend. Maar wat is het eigenlijk precies, en hoe herken je deze groep bacteriën?

16.44 uur

Het warmste plekje van Nederland

Arcen is donderdagmiddag het warmste plekje van Nederland. Het meetstation in de Limburgse plaats geeft 37,7 graden aan, zegt een woordvoerster van het KNMI. Het Brabantse Gilze-Rijen komt daar pal achteraan met 37,6 graden.

Het weerinstituut handhaaft de code oranje voor extreme hitte, die twee dagen geleden werd afgekondigd. De waarschuwing geldt voor het hele land, met uitzondering van de Waddeneilanden. Aan het eind van de donderdagmiddag kunnen met name in het zuiden onweersbuien tot ontwikkeling komen.

Hieronder de actuele weergegevens van de weerstations van het KNMI.

16.08 uur

Droogte vanuit de ruimte goed zichtbaar

De Europese Ruimtevaartorganisatie ESA heeft met een satelliet onderstaande beelden gemaakt, waarop de droogte goed zichtbaar is. De eerste foto (links) dateert van 18 juni, de tweede is recent gemaakt.

Droogte vanuit de ruimte. Foto ESA

15.36 uur

Ventilator? Op=op

Voor wie niet de luxe heeft om op een strand uit te blazen, kan een ventilator uitkomst bieden. Maar een rondje langs de Blokker, Action of Hema geeft geen garantie op een goede koop. In veel filialen kregen klanten te horen dat de voorraad op is.

Bij de Hema wordt die zelfs 'niet meer aangevuld', want de leverancier is net zo goed door zijn voorraad heen. Ook bij de Action vliegen de ventilatoren over de toonbank, zegt een woordvoerder. 'Vorige week zijn er twee keer zoveel verkocht als de week daarvoor. Ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar zijn het er vier keer zoveel.' 

Geen ventilatoren meer. Foto Volkskrant

14.58 uur

IJsjes ter verkoeling 


Dierenpark Amersfoort trakteert zijn inwoners op een verfrissende ijstraktatie. 

Foto EPA
Foto ANP
Foto ANP

14.42 uur

'Natuur is aan het verschrompelen'

De Vlinderstichting en Staatsbosbeheer hebben het grootste stuifzandgebied van Nederland, het Veluwse Kootwijkerzand, opgefleurd met bakken vol bloeiende planten. Het doel: de kleine heivlinders redden. Deze beestjes kunnen goed tegen droogte, maar de huidige weersomstandigheden zijn zo extreem dat de vrees bestaat dat ze uit hun laatste leefgebied zullen verdwijnen. Het gebrek aan bloeiende planten, en dus nectar, staat de voortplanting in de weg. 

'Dit voorbeeld is illustratief voor het risico dat de natuur door deze extreme omstandigheden loopt in een land waar die al zo onder druk staat', zegt bioloog Arnold van Vliet, verbonden aan de Wageningen Universiteit. 'Over de hele linie betekent dit een enorme klap voor de biodiversiteit.'

Van Vliet spreekt van 'een verschrompeling van de natuur'. De kans bestaat dat planten- en dierensoorten op termijn gaan verdwijnen. 'We krijgen er 'nieuwe' soorten vanuit Zuid-Europa voor terug', zegt Van Vliet. 'Insecten, planten, vogels, krabben en kreeften - alles is in beweging. Ons natuurbeleid moet hierop worden aangepast, zodat nieuwkomers voldoende ruimte hebben om hier goed te gedijen. Natuurgebieden moeten klimaatrobuuster worden en met elkaar worden verbonden, zodat beesten de mogelijkheden krijgen om mee te bewegen.' 



13.17 uur

Akkerbouwbond wil dat overheid bijspringt

 Aardappeltelers moeten de mogelijkheid krijgen hun gewassen te beregenen met oppervlaktewater, ook in gebieden waar dat tot nu toe niet is toegestaan. Daarvoor pleit de Nederlandse Akkerbouw Vakbond (NAV) in een open brief aan landbouwminister Carola Schouten.

De NAV waarschuwt dat veel telers door de aanhoudende droogte in problemen dreigen te komen. De mindere oogst wordt slechts beperkt gecompenseerd via hogere prijzen, omdat veel akkerbouwers vastzitten aan contracten. Er blijven dan maar weinig aardappelen over voor de vrije verkoop.

Omdat de Rijksoverheid daar vooralsnog niet aan wil, is zij er volgens de NAV medeverantwoordelijk voor dat maar weinig boeren zo’n verzekering hebben. ‘Daarom is het niet meer dan logisch dat dezelfde Rijksoverheid haar verantwoordelijkheid neemt en meedenkt over oplossingen.’

De NAV zou graag zien dat akkerbouwers die door de droogte in de knel komen, bepaalde toeslagen dit jaar eerder uitbetaald krijgen. Bij voorkeur voor november, omdat dan de pacht moet worden betaald. Ook zouden boeren volgens de bond een overbruggingskrediet moeten kunnen krijgen.

Het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit (LNV) laat weten de oproep van de NAV te bestuderen. ‘Het zal medio augustus worden voordat we er inhoudelijk iets over kunnen zeggen’, aldus een woordvoerder.

Een medewerker van Waterschap Rijn en IJssel in gesprek met een boer. Foto Arie Kievit

12.38 uur

Eerdere hittegolven

We beleven momenteel de 25ste hittegolf in Nederland. Hoe verliepen eerdere hittegolven? U ziet het hier.

Foto Volkskrant

12.03 uur

Koe zoekt verkoeling onder parasol 

Je zult maar een koe zijn in een open grasveld zonder schaduw. Gelukkig zijn sommige boeren inventief. Arja Broere kwam in de buurt van Venray deze beauty tegen. 

Koe zoekt verkoeling. Foto Arja Broere

11.59 uur

Tijd voor een siësta

Deze prachtige zomer roept de vraag op: zullen we de siësta gaan invoeren? Of de powernap zoals u wilt? Helemaal in de vakantie is een dutje in de hangmat zeer verleidelijk. Maar is het is ook gezond? Volgens wetenschappers wel. Alleen niet te lang en het liefst voor drie uur ’s middags.

Lees het uitgebreide verhaal hier.

Met dit weer is een powernap lang geen slecht idee. Foto Facebook.

11.46 uur

Croissantdeeg

Menigeen probeert aan de hitte te ontsnappen, zo ook croissantdeeg. ‘Dit trof ik vanochtend aan’, aldus de lezer die ons trakteerde op deze foto.

Heeft u ook een zinderende hittefoto? Stuur die dan naar internet@volkskrant.nl. 

Het croissantdeeg vecht zich een weg naar buiten. Foto Volkskrant

11.31 uur

Hittegolf is een feit

Bij het KNMI in De Bilt is vandaag om 11.20 uur een temperatuur van 30 graden Celsius gemeten. Daarmee is de hittegolf officieel ingeluid. Het is de eerste hittegolf in drie jaar tijd. 

De formule voor een hittegolf luidt als volgt: vijf zomerse dagen op rij (maxima 25 graden of hoger), waarvan er minimaal drie tropisch zijn (30 graden of hoger). 

De huidige reeks warme dagen begon al op 15 juli. Sinds die dag is het kwik bij het meetpunt op het hoofdkantoor van het KNMI elke dag gestegen tot 25 graden of hoger.

In lengte (12 dagen) bezet deze hittegolf vooralsnog de zesde plaats sinds het begin van de metingen in 1901. De langste hittegolf was in 1975. Die hield 18 dagen aan, gevolgd door die in 76 (17 dagen).

11.17 uur

Gewoon koffie blijven drinken?

Koffie heeft een slechte naam als dorstlesser, omdat het vocht aan het lichaam zou onttrekken. Kun je tijdens een hittegolf dan beter de koffie uit je dagelijkse ochtendritueel schrappen? Nee hoor, zegt Marianne Geleijnse, hoogleraar Voeding en Hart- en vaatziekten aan de Wageningen Universiteit. Koffie droogt je lijf niet uit. Sterker nog, als je voldoende wil drinken op een dag, dan is beginnen met een paar flinke bakken koffie juist een uitstekende keus: ‘Dat draagt bij aan een goede vochtbalans.’

Meer tips om uitdroging en verhitting tegen te gaan leest u hier.

11.14 uur

38,6 graden..

Dat noteerde  huisarts Jan Thate uit Warnsveld op 23 augustus 1944 in zijn weerboekje. Thate was naast een bevlogen amateursterrenkundige – hij bouwde eigenhandig een sterrenkijker – ook officieel waarnemer van het KNMI. Zijn notitie ging de boeken in als hoogste temperatuur ooit gemeten in Nederland.

Wordt het record vandaag of morgen overtroffen? Waarschijnlijk niet. Het KNMI heeft weliswaar code oranje afgekondigd (tropisch warm), maar vooralsnog blijft de voorspelde maximumtemperatuur steken op 37 graden.  

11.08 uur

Ambtenaren Marum stoppen om 14 uur 

Niet alleen voor buitendienstpersoneel geldt een tropenrooster, ook voor ambtenaren in de gemeente Marum (Groningen, 10.452 inwoners) is de werkdag vroegtijdig ten einde. Het gemeentehuis gaat stipt om 14 uur op slot. De telefoon wordt dan ook niet meer opgenomen. 

‘Niet overal in het gebouw is ventilatie’, verklaart een medewerker. ‘Het is dus heel erg warm.’ Burgers die een afspraak willen inplannen kunnen ‘op een ander moment terecht’. Bijvoorbeeld vroeg in de ochtend. ‘We beginnen al om half 7.’

Vanwege de vakantieperiode had het gemeentehuis al aangepaste openingstijden.  

10.45 uur

Slang

De flora en fauna is door het on-Nederlandse weer behoorlijk van slag. Muizen en ratten verlaten hun drooggevallen riolen en tippelen over straat, op zoek naar water. Ook kikkers, padden en vissen hebben het zwaar in hun verhitte poeltjes. 

Maar het tropische weer zorgt ook voor onverwacht bezoek uit het dierenrijk. Zo stond Verena Putzer (61) uit Bunnik gisterochtend oog in oog met deze uit de kluiten gewassen ringslang. ‘Normaal gesproken houden die zich op in vochtige holletjes in de bedding van de Kromme Rijn’, zegt Putzer, die van huis uit bioloog is. ‘Maar met dit weer maken ze uitstapjes naar het droge.’ Of ze het op een gillen zette toen ze het beest in haar voortuin zag liggen? ‘Nee hoor’, zegt ze nuchter. ‘Ik heb hem met beide handen opgepakt en naar de rivier teruggebracht. Mijn handen stonken daarna wel behoorlijk.’ 

Verena Putzer uit Bunnik kreeg bezoek van een ringslang. Foto Verena Putzer

10.33 uur

Appels boven aardappels

De Landelijke Commissie Waterverdeling (LCW) houdt vooralsnog code geel aan, wat staat voor dreigend watertekort. Zodra dit overgaat in feitelijk watertekort, treedt de verdringingsreeks in werking. Die bepaalt waar het schaarse water als eerste heen gaat. Veiligheid staat voorop, dus hebben de dijken de hoogste prioriteit. Daarop volgen in vaste volgorde de drinkwater- en energievoorziening en de ‘kapitaalintensieve gewassen’, Daarna zijn pas de scheepvaart, landbouw, natuur, industrie, waterrecreatie en binnenvisserij aan de beurt.

Het maakt voor een boer daarom uit waar je bent gevestigd en wat je op je grond hebt staan. Wie in hooglandgebied woont, moet het doen met regen- en grondwater en heeft dus een grotere kans op een mislukte oogst dan een collega in de Randstad die profiteert van de uitlopers van de grote rivieren. Daarbij staan de ‘kapitaalintensieve’ gewassen ook nog eens hoger op de prioriteitenladder dan groenten die minder opleveren. Dus: appels boven aardappels, ijsbergsla en bloemkool boven maïs en suikerbiet.

10.05 uur

Tropenrooster

Mogelijk zit u nu met een blazende ventilator in uw nek achter uw bureau. Maar niet iedereen heeft de luxe van een verkoelende werkplek. Stratenmakers, vuilnismannen en bouwvakker ontkomen niet aan de zinderende hitte. 

Om de kans op een zonnesteek te beperken, hebben sommige werkgevers een  tropenrooster ingesteld. Zo begint de vuilnisdienst in Almere op verzoek van de vuilnismannen al rond 7 uur, een uur eerder dan normaal.

De veegploeg in Amsterdam begint al om half zeven en de wekker van deze rietdekkers in Apeldoorn gaat nóg eerder: ze beginnen om 5 uur ’s ochtends. ‘Veel water drinken en positief blijven’, is hun advies. 

Amsterdamse vuilnismannen en straatvegers doen een pafje in de rookruimte. Foto Joost van den Broek

9.15 uur

Regen

De zon heeft ons afgelopen weken ruimschoots bediend, een beetje regen zou welkom zijn. Al is het maar om de boeren met hun droge akkers uit de brand te helpen. 

In het Overijsselse Losser kwamen de regengoden de inwoners tegemoet, en dan meteen ook ruimschoots. In een uur tijd viel er net zoveel regen als gemiddeld in een maand. Veel straten kwamen onder water te staan. 

Ook in Enschede, De Lutte, Overdinkel en delen van Limburg regende het flink.

8.47 uur

Watertekort 

Het zuiden en oosten van Nederland hebben door de aanhoudende droogte – sinds juni heeft het amper geregend – te kampen met een watertekort. Ook de rest van Nederland krijgt hier mogelijk mee te maken. 

De Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) riep de waterschappen woensdagavond op om inname van water uit het IJsselmeer tot ‘het strikt noodzakelijke’ te beperken.

Volgens de LCW, die zich baseert op het KNMI, zal eind deze maand het droogterecord van 1976 worden overtroffen. 

De waterstand van zowel de Rijn als de Maas neemt de komende weken verder af, verwachten de waterbeheerders. De Rijn zakt naar een afvoer van minder dan 1.000 kubieke meter water per seconde bij Lobith. 

Ook de Maas, die tot nu toe voldoende aanvoer vanuit de Ardennen had, komt erg laag te staan bij St. Pieter. De watertemperatuur is al ruim boven de 24 graden Celsius en stijgt door de warmte steeds verder. Dit heeft gevolgen voor bedrijven die rivierwater gebruiken bij het productieproces. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.