Nostalgie van afgestudeerde kunstenaars

Het is een sport, ieder jaar weer: zoeken naar de helden van de zojuist afgestudeerde kunstenaars...

Wie dit weekeinde ronddoolt op de vier locaties van de eindexamenexpositie van de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam, ziet nogal wat geesten rondwaren. Ontegenzeglijk hebben de surrealistisch-alledaagse fototaferelen van Elspeth Diederix, de esoterische ruimtes van Jennifer Tee en de brutale Brit Art hun sporen op de jongste lichting nagelaten.

Wat ook jaarlijks terugkeert: de queeste van de student/kunstenaar naar het eigen ik, naar de verhouding man-vrouw-kunstenaar-maatschappij. De zoektocht is voor buitenstaanders vaak niet interessant, maar onlosmakelijk verbonden met de rite de passage van student naar kunstenaar.

Toch staat zo af en toe een student op die dit uitgekauwde onderwerpeen verrassend nieuwe draai weet te geven. Fabiola Veenman (afdeling beeldende kunst) maakt van haar ouderlijk huis een decorstuk, laat haar Hollandse ouders daarin sullig poseren en gaat er zelf middenin zitten met een doos van Turbana-bananen over haar hoofd. Zo geeft zij, net als de bananen ooit vanuit Colombia naar Holland gekomen, een hilarisch commentaar op de problematiek van het adoptiekind.

Honderdzestig kunstenaars studeren dit jaar af aan de Rietveld Academie, waarvan ongeveer de helft uit het buitenland, van Litouwen tot Japan. Ze zijn voor een deel zojuist teruggekeerd in het van boven tot onder gerenoveerde aquarium van Rietveld, waaraan na de zomer ook de hi-tech nieuwbouw van Benthem & Crouwel wordt toegevoegd.

Als er thema dwars door alle geledingen van de eindexamententoonstelling heenloopt, dan is het wel de steeds vaker opduikende hang naar verstilling en naar vroeger, toen de wereld nog onschuldig en overzichtelijk was. Zo plaatst Maaike van der Linden (voorheen audiovisueel) zichzelf in arcadische landschappen en tovert Anja Masling (vav) aan de hand van gevonden dia's en vergeelde vakantiefoto's woest nostalgische taferelen tevoorschijn. Zo traag glijdt haar camera langs stereotype jaren vijftig-vrouwen met stevige benen en witte pumps, zo sterk zoomt zij in op de details, dat de beelden oplossen in impressionistische kleurenpracht.

Bij de hang naar vroeger, hoort de liefde voor het vak, voor het ambacht. Bij fotografie is de digitale trucage een gepasseerd station en duikt men weer de doka in. Om eruit te komen met kale, intens zwarte, haast abstracte interieurs, waar het licht zijdezacht langs de vervormde wanden strijkt (Astrid Hinz). En bij textiel verlost Severine Amsing het weven met schitterende, handgeweven, punky stoffen van het oubollige imago.

Het toppunt van nostalgie komt van Tobias Ler (voorheen audiovisueel). In een setting die aan het Frankenstein-laboratorium doet denken, houdt hij krekels, die met hun getsjirp een diaviewer met zonovergoten margrieten aansturen. Verderop tovert het krekelgeluid het woord gutentag tevoorschijn. Idyllischer kan het niet. Op naar de echte wereld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden