Normale leven Bagdad komt weer op gang

Na dagen van anarchie en plunderingen lijkt het normale leven weer op gang te komen in Bagdad. Zondag meldden zich honderden mensen bij een Amerikaanse post voor werk. De vitale sectoren, zoals de watervoorziening, elektriciteitscentrales en de politie liggen sinds de inname van Bagdad volledig plat...

Zaterdag ging er al een eerste politieauto op patrouille in Bagdad, nadat zeven politieofficieren en 150 politiemannen zich hadden aangemeld. De Amerikanen zenden constant radioberichten in het Arabisch uit, waarin zij de inwoners van Bagdad oproepen te helpen bij het herstel van de openbare orde.

De Amerikaanse actie lijkt succes te hebben, zondag ontstond er een file op de weg naar het bureau waar het werk wordt verdeeld. Eerst worden de Bagdadi's gescreend. Dit om te voorkomen dat voormalige medewerkers van de geheime dienst of de elitetroepen belangrijke posities krijgen in het post-Saddam Hussein tijdperk.

Ondertussen ruimen vrijwilligers lijken op die in heel Bagdad nog op straat en in gebouwen liggen. De lijkenruimers dragen gezichtskappen en rubberen handschoenen. Ze wikkelen de doden in witte lakens met een Iraakse vlag erbovenop. In ziekenhuizen worden de lijken vervolgens geidentificeerd.

Zaterdag was Bagdad nog het toneel van anarchie. Nadat Amerikaanse troepen twee strategische bruggen over de Tigris hadden heropend stroomden horden inwoners van Bagdad naar de overkant om er al plunderend hun slag te slaan in tot dan toe voor de plunderaars gespaard gebleven gebied.

In Centraal-Bagdad braken zaterdagmiddag vuurgevechten uit tussen Amerikaanse mariniers en Iraakse strijders. Her en der waren langs de oever van de Tigris schoten en explosies te horen. Een Amerikaanse marinier is zaterdag doodgeschoten in Bagdad bij een controlepost voor een ziekenhuis. Hij werd benaderd door twee mannen, van wie er een plots een schot loste. Volgens de Britse zender BBC zondag schoten toegesnelde Amerikaanse militairen een van aanvallers dood.

In de omgeving van het Palestine Hotel in het centrum van Bagdad waren zaterdag eind van de middag zware beschietingen te horen. Amerikaanse mariniers, die in de buurt van het hotel - waar veel buitenlandse journalisten verblijven - gelegerd zijn, waren betrokken bij schotenwisselingen met onbekende gewapende mannen. Volgens een woordvoerder van de Amerikanen is een onbekend aantal aanvallers gedood.

Zaterdag trok een Amerikaans militair konvooi op naar Mosul, de op twee na grootste stad van het land. In Mosul en Kirkuk lijkt na dagenlange gevechten de rust teruggekeerd. Ook de stad al-Kut is zaterdag ingenomen door Amerikaanse troepen

Zaterdag werd bekend dat is afgesproken dat Amerikaanse mariniers samen met de Iraakse politie in Bagdad gaan patrouilleren en trachten de orde enigszins te herstellen. De Iraakse politiekolonel Mohammed Zaki zei dat over een dag of twee met de gezamenlijke patrouillles zal worden begonnen. 'We zullen schieten op iedereen die een wapen draagt of een schot lost', zei Zaki.

Een woordvoerder van het Amerikaanse corps mariniers zei dat nog gesproken wordt over het instellen van een avondklok in Bagdad. De afgelopen dagen zijn verscheidene overheidsgebouwen en ook scholen en ziekenhuizen geplunderd. Zaterdag bleek dat het huis van de Iraakse vice-premier Tariq Aziz is geplunderd. Veel bewoners van Bagdad zitten angstig thuis, doodsbang dat ook hun huis ten prooi zal vallen aan dolgedraaide plunderaars.

Ook het archeologisch museum van Bagdad met onschatbare kunstwerken uit de oudheid was doelwit van plunderende hordes. Volgens de directie hebben plunderaars donderdag zeker 170.000 voorwerpen uit het Nationaal Museum meegenomen of vernield. De schade loopt in de miljarden euro's.

De inwoners van Bagdad worden steeds openlijker en luider in hun kritiek op de lankmoedige houding die de bezettingsmacht jegens de plunderingen aan de dag legt.

Ook het Internationale Rode Kruis luidt al dagen de noodklok. 'Bandeloze figuren, soms gewapend en wel, hebben zelfs zulke onmisbare openbare voorzieningen als ziekenhuizen geplunderd', aldus een gisteren uitgegeven verklaring. 'De medische voorzieningen in Bagdad zijn zo goed als ingestort.' Het Rode Kruis wees nogmaals op de verantwoordelijkheid die de coalitietroepen als bezettingsmacht dragen voor het welzijn van de bevolking.

Die terechtwijzing vond erkenning bij de Britse minister voor Ontwikkelingssamenwerking, Clare Short. 'Er moet meer worden gedaan om een einde te maken aan al die plunderingen en dat geweld', zei ze. Maar volgens een woordvoerder van de Britse troepen in Irak zou het onverstandig zijn om de plunderaars te snel aan te pakken. 'Het laatste wat we willen is dat het lijkt of we hen willen onderdrukken terwijl ze juist voor het eerst van de vrijheid proeven', zei luchtmachtofficier Al Lockwood.

Een woordvoerder van premier Blair ondernam een poging de problemen te relativeren. 'Een zelfde mengsel van wraak op het oude bewind en vandalisme hebben we ook gezien in Kosovo, Sierra Leone, en waarschijnlijk ook in de Franse Revolutie', zei hij. 'Maar die aanvankelijke wanorde maakt plaats voor een nieuwe stabiliteit. Dat is ook gebeurd in Basra. Daar is het nu rustig. De Britse troepen werken samen met lokale leiders, en we zijn ervan overtuigd dat dit voorbeeld in heel Irak goed zal werken.'

De Amerikaanse commandant generaal Tommy Franks heeft zijn eenheden vrijdag instructies gegeven over hun optreden in Bagdad. Er mag geen dodelijk geweld worden toegepast om plunderingen te voorkomen en moeten ambtenaren in de gelegenheid worden gesteld om aan het werk te gaan. Ziekenhuizen, bedrijven en moskeeën dienen open te blijven en ook scholen moeten de lessen hervatten. Daarnaast moeten politie, brandweer en hulpdiensten hun werkzaamheden weer opnemen.

Een Amerikaanse brigadecommandant in Bagdad, kolonel David Perkins, zei dat het leger aan het overschakelen is naar 'stabiliseringsoperaties'. Hij zei dat er al een groot aantal manschappen van de afdeling civiele zaken van het leger in Bagdad is om te proberen de ziekenhuizen weer van water en elektriciteit te voorzien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden