Normaal. Doen. is moeilijk door te rekenen voor het CPB

Onder campagnestrategen en andere lieden die belast zijn met de taak om hun partij in verkiezingstijd zo gunstig mogelijk aan de potentiële kiezer te presenteren, wordt de tactiek al jaren toegepast: zorg voor uitgekiende formuleringen in het verkiezingsprogramma, opdat die boven komen drijven in de diverse kieswijzers en andere hulpmiddelen voor het dolende electoraat.

Beeld de Volkskrant

Vroeger was het vooral zaak om een schouderklopje te scoren in de doorrekeningen van het Centraal Planbureau. Dat is niet zo moeilijk als een partij zich verdiept in het rekenmodel dat het CPB gebruikt en bereid is in het verkiezingsprogramma alle variabelen op te nemen waar ze bij het Planbureau van houden. Een beetje schaven, een beetje schuiven, hier een principetje waar ze bij het CPB minder aan hechten onder schoffelen, daar een element waar de Planbureau-economen van gaan kwispelen ietwat opwaarderen, en hoppa. Je bent zo 'de winnaar'.

Vooral de VVD is hier van oudsher goed in. Mede dankzij een voormalige ambtenaar op het ministerie van Financiën, tevens oud-bestuurder van een pensioeninstituut, weet de partij altijd fantastische gratis publiciteit te scoren met koppen als 'VVD-plannen leveren meeste banen op'. In de debatten slaan de lijsttrekkers elkaar vervolgens om de oren met drie cijfers achter de komma en met bespiegelingen over de koopkrachteffecten van iets ingewikkelds met de indexering van het weduwenpensioen. Wie de tabellen van het CPB het beste uit het hoofd heeft geleerd, maakt grote kans zegevierend uit de debatten te komen, want in Nederland - waar de minister van Financiën meestal boven alle twijfel is verheven - zijn we dol op politici die heel goed zijn in percentages. Althans dat waren we.

Naar de publicatie van Keuzes in Kaart van het CPB werd doorgaans reikhalzend uitgekeken bij verkiezingscampagnes. Morgen wordt de editie 2018-2021 gepresenteerd en ik ben razend benieuwd of het boekwerk dezelfde heilige status zal hebben als voorheen. En of ze er überhaupt uit zijn gekomen, daar aan de Bezuidenhoutseweg.

De thema's van de nieuwe tijd lenen zich niet voor een CPB-model. Normaal. Doen. De doorrekeneconomen moeten elkaar met ogen vol onbegrip hebben aangestaard. Want hoe reken je in vredesnaam de koopkrachteffecten voor de middengroepen uit van Normaal. Doen.

Beeld anp

Of van de andere grote vraagstukken van deze verkiezingscampagne: de effecten op de staatsschuld van minder Marokkanen, de consequenties voor de banenmarkt als dé Nederlander niet blijkt te bestaan, de kostprijs van zeggen wat je denkt en denken wat je zegt, de merites van de roetveegpiet en van piemelroepers, de koopkrachteffecten van mensenrechtenverdragen. Zie daar maar een model omheen te bouwen. Om nog maar te zwijgen van de tweede-orde-effecten voor de bedrijvigheid in het land wanneer streepjes-Nederlanders massaal tot emigratie besluiten als Geert Wilders dankzij 'strategische stemmen' op de VVD op het pluche belandt.

Hopeloze zaak. Ik heb er een hard hoofd in dat Keuzes in Kaart ditmaal grote invloed op het verloop van de verkiezingen zal hebben. Wellicht is een betere leidraad de doorlichting van de verkiezingsprogramma's door de Commissie Rechtsstatelijkheid in Verkiezingsprogramma's van de Nederlandse Orde van Advocaten . Daaruit blijkt dat alle zittende partijen op meer of mindere wijze van plan zijn te tornen aan de rechtsstaat. Op de ChristenUnie na; die doet het voorbeeldig. Al zal dat laatste wel weer heel slecht zijn voor de werkgelegenheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden