Noren willen geen privémonument voor Breivik-doden

AMSTERDAM - Geen Noor die moeite had met de vele spontane herdenkingsplekken en tijdelijke gedenktekens die na 22 juli 2011 opdoken voor de slachtoffers van Anders Behring Breivik. Maar sinds een anonieme geldschieter vorige maand aanbood op diverse plaatsen een officieel monument op te richten voor de 77 slachtoffers van de moordpartijen in Oslo en op het eiland Utøya, is er de nodige ophef ontstaan.

Vooral de Noorse beeldhouwers zijn uiterst ontstemd. De Norsk Billedhoggerforening is er niet over te spreken dat de anonieme mecenas zich niks heeft aangetrokken van de Noorse bureaucratie en aanbestedingsregels die gepaard gaan bij het creëren van een openbaar monument.

Ontwerp? Kosten? Bouwmethode? De anonieme geldschieter moest niks weten van stroperige selectieprocedures en langdurige inspraakrondes. Hij moest en zou de bekende Noorse beeldhouwer Nico Widerberg hebben om het gedenkteken te ontwerpen voor de slachtoffers van Breivik.

Vervolgens bood hij aan om 56 kopieën van deze 2,2 meter hoge en 1.700 kilo zware sculptuur van Noors graniet te betalen. Eén voor elke Noorse gemeente die een dode te betreuren heeft gehad bij de bomaanslag en de schietpartij door de 32-jarige Breivik. Maar ook een voor de Georgische stad Kutaisi, woonplaats van het enige slachtoffer dat van buiten Noorwegen kwam.

Vijfenveertig gemeenten zijn dankbaar ingegaan op het aanbod voor de sculptuur, waarop ook een gedicht te lezen zal zijn dat de Noorse auteur Lars Saabye Chrisensen vlak na de aanslagen schreef. Daarnaast hebben 7 gemeenten meer bedenktijd gevraagd om te bepalen of er voldoende draagvlak is voor het monument.

Vier gemeenten hebben voor de gulle gift bedankt. Onder de weigeraars bevinden zich uitgerekend de twee plaatsen waar Breivik zijn terreurdaad vorige zomer pleegde: de Noorse hoofdstad Oslo en Hole, waartoe het eiland Utøya behoort. Beide gemeenten hebben nee gezegd omdat Oslo en Hole al plannen hebben voor een nationaal gedenkteken. Een commissie bepaalt binnenkort het definitieve ontwerp.

Intussen snapt beeldhouwer Nico Wilderberg niets van de ophef van zijn collega's over zijn sculptuur. Wilderberg verdient er niks aan. Bovendien staan zowel vertegenwoordigers van getroffenen als de jeugdafdeling van de Noorse Arbeiderspartij - waartoe de meeste slachtoffers behoorden - achter zijn monument.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden