Nootdorp zal binnenkort geen dorp meer zijn

Oude en nieuwe bewoners mengden langzaam in Nootdorp. Daardoor ging het goed. Maar nu met het spiksplinternieuwe winkelcentrum Parade en Vinex-locatie Ypenbrug op steenworpafstand, zijn de veranderingen definitief....

'Met altijd 20 procent korting op het hele assortiment', verwacht drogisterij en parfumerie Aad van Leeuwen zich in de oude Dorpsstraat van Nootdorp staande te kunnen houden tegenover de concurrentie van Kruidvat, de Tuinen en DA-drogisten die 300 meter verderop zijn neergestreken in de Parade, het nieuwe winkelcentrum op de voormalige renbaan. Woensdag wordt het feestelijk geopend.

De bakker, de groenteboer en de snackbar zijn al verhuisd. En keurslager Opstal heeft er na drie generaties de brui aan gegeven. In het nieuwe winkelcentrum zijn liefst zeventig winkels ondergebracht. Dat lijkt wat veel voor een dorp dat nu zo'n 12.500 zielen telt. Maar Parade, in knusse historische stijl ontworpen door het Amsterdamse bureau Soeters Van Eldonk Ponec architecten, is niet gebouwd om alleen de inwoners van Nootdorp te bedienen. Het rekent vooral op klandizie uit het aangrenzende Ypenburg, de grote Haagse Vinex-locatie die pal in de oksel van de A 4 en de A 12 wordt gebouwd.

Tot twee jaar geleden was Nootdorp, dat al op een historische landkaart van 1280 wordt aangetroffen, nog een zelfstandige gemeente. Daar kwam door een fusie met het nabijgelegen Pijnacker een einde aan. Net als Pijnacker en Rijswijk raakte Nootdorp toen zijn deel van Ypenburg kwijt. Dat berouwde de meeste Nootdorpers niet, want de nieuwkomers die zich op Ypenburg vestigen zijn doorgaans Hagenezen en die worden in Nootdorp gewantrouwd.

Bij de grote herindelingsoperatie was het voor de Nootdorpers vooral van belang dat hun dorp niet bij het grote Den Haag werd ondergebracht. 'Zij wilden geen deel uitmaken van de grote stad, maar hechtten juist aan het kleinschalige, dorpse karakter van deze gemeente', vertelt wethouder Kees van der Kraan (CDA), die in het dorp is geboren en getogen. 'De sociale cohesie is hier van oudsher sterk. Het verenigingsleven bloeit en de winkeliers in de Dorpsstraat kenden veel mensen nog bij naam.'

Het waren die dorpse karakteristieken die de afgelopen decennia veel zuigkracht uitoefenden op mensen uit de stad. In 1960 telde Nootdorp ruim 3100 inwoners. In 1970 werden dat er 4800, in 1980 had Nootdorp 6400 inwoners. 'Gevoelsmatig', zegt Van der Kraan, 'heb ik ook wel eens tegen al die import zitten aanhikken. Als dat zo doorging, zou er van het dorp niets overblijven.' Maar dat viel mee, vindt hij achteraf. Dat komt vooral doordat de toename van het aantal inwoners in de jaren zestig, zeventig en tachtig nog geleidelijk verliep. De oude dorpelingen en de nieuwkomers kregen zo de kans aan elkaar te wennen en ook het verenigingsleven paste zich aan de nieuwkomers aan.

Maar sinds de Vinex-operatie die midden jaren negentig van

start ging, is de periode van langzame groei voorbij. In eerste instantie zou de gemeente Nootdorp door Ypenburg (11.359 woningen) groeien van 6700 inwoners in 1990 naar 25 duizend inwoners in 2010. Door een andere gemeentelijke indeling ging de groei van het dorp zelf niet door, maar Ypenburg kwam er natuurlijk wel en zal afgebouwd zo'n 30 duizend bewoners tellen. In Nootdorp worden intussen ook nog eens zo'n 1500 nieuwe woningen gebouwd.

De tijd van het dorpse Nootdorp is daarmee definitief voorbij. Het nieuwe winkelcentrum waarmee de bewoners van Nootdorp best tevreden zijn, getuigt daarvan. En verder is er sinds enige tijd ook sprake van een opmerkelijke toename van het aantal inbraken in de oude Nootdorpse kern. Dat heeft met lijn 15 te maken, de tramlijn die Nootdorp verbindt met de binnenstad Den Haag. 'Die vormt weliswaar een aanwinst voor Nootdorp', zegt Van der Kraan, 'maar helaas gebruiken inbrekers zo'n nieuwe tramlijn om hun werkterrein uit te breiden.'

De verstedelijking waarmee Nootdorp te maken heeft, is ook elders in de regio allang niet meer te stuiten. Ook in Delfgauw (2502 woningen), Pijnacker (2902), Wateringse Veld (7474), Leidscheveen (6940) Zoetermeer (8500 woningen), Berkel en Rodenrijs (9000) en Nesselande (4750) wordt grootschalig gebouwd.

In feite ontstaat tussen Den Haag, Zoetermeer, Gouda, Rotterdam en Delft een geheel nieuwe stad. Er zijn zelfs plannen om die verder uit te breiden. In de Zuidplaspolder boven Rotterdam zullen vanaf 2015 zo'n 15-à 30 duizend woningen worden gebouwd.

Van het agrarische productielandschap dat hier eeuwenlang tussen de dorpen en steden lag, zal dan ook weinig overblijven. In Nootdorp is dat al te merken. De laatste veeboeren, die het de afge-lopen decennia toch al moeilijk hadden tussen het overal oprukkende glas, zijn vertrokken. En 'ook de glastuinbouw zal op den duur moeten wijken voor de stad', beseft Van der Kraan.

Over de resterende natuur-en recreatiegebieden in de regio maakt hij zich minder zorgen. 'Die winnen juist door de verstedelijking aan waarde. Kijk maar naar de hardnekkigheid waarmee het open gebied in Midden Delfland door de omwonenden, natuurorganisaties en gemeenten wordt verdedigd tegen de verlenging van de A 4 van Schipluiden naar Schiedam.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden