'Noorse vrouwentraining helpt mannelijke vluchteling'

Noorwegen kent al jaren een training voor mannelijke vluchtelingen hoe met vrouwen om te gaan. Bedenker Per Isdal: 'Het lost niet alles op.'

Per Isdal.

Na de aanrandingen op het station van Keulen op Oudejaarsavond laait in Duitsland en Nederland de discussie op over de vraag of asielzoekers een gevaar zouden zijn voor 'onze vrouwen'. In Noorwegen loopt al jaren een programma van de organisatie Alternativ til Vold (Alternatief voor Geweld) om mannelijke vluchtelingen te leren hoe ze met vrouwen moeten omgaan. Psycholoog Per Isdal bedacht het programma in 2012, inmiddels doen bijna alle ruim honderd Noorse asielzoekerscentra mee.

Hoe moeilijk de kennismaking met het gedrag van westerse vrouwen kan zijn, vertelde Abdu Osman Kalifa, een van de deelnemers die de Noorse training heeft doorlopen, in The New York Times: 'Als een man in Eritrea een vrouw wil, dan neemt hij haar en wordt hij daar niet voor gestraft.' Kalifa vindt het nog altijd vreemd dat het in Noorwegen strafbaar is om de vrouw met wie je getrouwd bent tot seks te dwingen. Maar hij is aan andere gewoonten wel gewend. 'Ik kijk niet meer op van vrouwen in korte rokjes of vrouwen die 's nachts alleen op straat lopen.'

Eigenlijk zouden alle mannen moeten leren hoe ze met vrouwen moeten omgaan, zegt psycholoog Isdal over de telefoon. 'Ook Noorse mannen. Bij de mannelijke vluchtelingen is het een soort 'preventieve behandeling'.'

Welk verschillen komt u tegen?

'Vaak komen de asielzoekers uit landen waar vrouwen van top tot teen zijn gesluierd. Het kleinste stukje zichtbare huid brengt deze mannen soms al in verwarring. Maar bijvoorbeeld ook binnen hun eigen huwelijk is er een ander beeld van wat normaal is. In landen als Pakistan en Afghanistan is huiselijk geweld gewoon, terwijl het in Noorwegen verboden is. Toch gaat het niet alleen om culturele verschillen. De vluchtelingen komen vaak uit oorlogsgebieden. Door het trauma dat zij daaraan overhouden, is het risico groter dat zij zich gewelddadig gaan uiten.'

Zijn de vluchtelingen dan inderdaad een gevaar voor vrouwen in westerse landen?

'Het echte gevaar is de stilte. Er zijn geen hele groepen mannen die zomaar vrouwen aanvallen, maar we kunnen ook niet van vluchtelingen verwachten dat ze zich zonder enige hulp goed aanpassen. In ons programma hebben we praatgroepen over de verschillen. De meeste asielzoekers zijn erg bereid zich aan te passen. Ze vertellen over hun trauma of vragen zich hardop af hoe je kinderen kunt opvoeden zonder fysiek geweld te gebruiken. Wat het effect van onze dialogen is, moeten we zien, maar ik verwacht dat veel vluchtelingen zich goed zullen aanpassen aan de westerse normen en waarden.'

Maar een dialoog haalt de culturele verschillen toch niet weg?

'Het is naïef te denken dat gesprekken alle problemen oplossen. Geweld ontstaat door slechte leefomstandigheden. Daarom moeten overheden asielzoekers helpen een nieuw leven op te bouwen. Zonder mogelijkheden raken vluchtelingen gestrest en gefrustreerd. Het is belangrijk dat zij zich gerespecteerd voelen en de kans krijgen gelukkig te worden. Als dat niet gebeurt, neemt de kans op (seksueel) geweld toe. Natuurlijk blijven er altijd gevaarlijke individuen, die heb je ook in de autochtone Noorse bevolking. Via het programma beperken we het algemene risico van de groep.'


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden