Noorse regering stopt oliestaking

De Noorse regering heeft maandagavond de staking van werknemers in de olie- en gasindustrie beëindigd met een beroep op het landsbelang. Met onmiddellijke ingang gaan de werknemers in de offshore-industrie weer aan het werk, maakte de minister van Arbeid Hanne Bjurstrøm laat op de avond bekend.

AMSTERDAM - Noorwegen stevende gisteravond af op een totale productiestop in de olie- en gassector. Aanleiding was een conflict tussen werkgevers en vakbonden over vroegpensioen.


Vanwege de staking, die onder meer draaide om pensioenvoorwaarden, dreigde de olie- en gaswinning in de Noordzee stil te vallen. Om de grote economische consequenties daarvan te voorkomen heeft de overheid ingegrepen.


Noorwegen is de achtste olie-exporteur ter wereld en na Rusland de grootste gasproducent van Europa. Volgens de regering kwam vooral de gasexport in gevaar door de staking.


De werkgevers waren woedend over de 'onmogelijke' eisen van de 'best betaalde werknemers ter wereld'. Het zou voor het eerst in 25 jaar zijn geweest dat een zogeheten lock-out, het stilleggen van het werk, in de olie- en gassector wordt toegepast.


Er is twee weken gestaakt op de olieplatforms in Noorwegen. Met de aankondiging van een productiestop wilden de werkgevers de Noorse regering tot een ingreep dwingen zodat de 700 stakers weer aan het werk zouden gaan. De regering gaf met het zware middel van 'beroep op langsbelang' gehoor aan die wens.


De staking heeft de olieproductie al met 15 procent doen dalen, de gasproductie liep met 7 procent terug. De olieprijs steeg gisteren met twee procent.


Volgens de werkgeversorganisatie OLF, die onder meer het grootste Noorse oliebedrijf Statoil vertegenwoordigt, heeft de staking 386 miljoen euro gekost. Een productiestop zou hebben betekend dat Statoil 1,2 miljoen vaten olie per dag had misgelopen, ter waarde van 69 miljoen euro. Omdat van elke Noorse kroon oliewinst 90 cent naar de schatkist gaat, loopt de Noorse staat ook miljoenen mis.


Het conflict draait om behoud van het vroegpensioen. Werknemers in de oliesector kunnen op hun 62ste met een regeling stoppen. De gewone pensioenleeftijd ligt in de sector op 65 jaar. De wettelijke pensioenleeftijd ligt in Noorwegen op 67 jaar.


Statoil wil de vroegpensioenregeling, afgesproken in 1998, nu afschaffen. Het bedrijf, voor tweederde in handen van de overheid, zegt dit te doen in navolging van pensioenhervormingen van de Noorse regering.


Volgens de vakbonden moet in de oliesector compensatie komen voor de kleine groep werknemers die toch op hun 62ste wil stoppen. 'Dit gaat naar verwachting om twintig mensen per jaar', zegt voorzitter Leif Sande van de grootste van de drie betrokken vakbonden, Industri Energi. 'De werkgevers pakken hun bestaande rechten af. Wij willen de compensatie zelf betalen uit een omscholingsfonds. Dat kost niets. Maar de werkgevers weigeren. Ze laten het op een peperdure clash aankomen.'


De werkgevers stellen dat het om een principiële zaak gaat. 'De pensioenvoorwaarden zijn geen onderdeel van de cao-onderhandelingen met de bonden. Dat houden we zo', zegt Bengt Eidem, woordvoerder van werkgeversorganisatie OLF. 'Het is een zaak van individuele bedrijven.'


Volgens Eidem speelt mee dat de arbeidsvoorwaarden voor oliewerknemers al gunstig zijn. 'Ze zijn de best betaalde werknemers ter wereld. Hun eisen zijn onmogelijk. Wij kunnen dit niet aan de rest van de Noorse samenleving verkopen.'


De Noorse oliewerknemers verdienen gemiddeld 133 duizend euro, twee keer zoveel als hun collega's in Groot-Brittannië. Volgens een schema van twee weken op (14 dagen van 12 uur) en vier weken af, werken ze 16 weken per jaar. Ze hebben wel 4,5 procent loonsverhoging en extra verlofmogelijkheden gekregen.


Als de Noorse regering meent dat een conflict het landsbelang schaadt, kan ze verplichte arbitrage opleggen. Een speciale commissie doet dan een bindende uitspraak.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden