Noorse politie faalde in zaak-Breivik

De Noorse politie en veiligheidsdiensten zouden de aanslagen van de rechts-extremist Anders Behring Breivik geheel of gedeeltelijk hebben kunnen voorkomen. Dat heeft een onderzoekscommissie van de Noorse regering maandag geconcludeerd.

AMSTERDAM - Bij Breiviks dubbele aanslag op de linkse politieke elite in Noorwegen op 22 juli vorig jaar kwamen 77 mensen om. In een vijfhonderd pagina's dik rapport somt de commissie een litanie aan fouten op van onder meer de Noorse politie en veiligheidsdiensten. Vooral de politie krijgt ernstige kritiek. 'Snellere actie van de politie was mogelijk', luidt een van de conclusies. 'De aanslagpleger had eerder kunnen worden gestopt.' Ook de veiligheidsdiensten hadden volgens de commissie al maanden eerder op de hoogte kunnen zijn van Breiviks plannen.


Breivik liet eerst een bom afgaan bij het regeringsgebouw in Oslo, waarbij 8 mensen omkwamen. Daarna reed hij ongehinderd naar het eiland Utøya waar hij 69 voornamelijk jonge deelnemers doodschoot aan een jongerenkamp van de regerende Arbeiderspartij. Een getuigebeschrijving van de vluchtauto van Breivik bleef twintig minuten lang ongebruikt liggen op het politiebureau in Oslo. Volgens de Noorse krant Aftenposten is Breivik twee keer door een politieauto gepasseerd op weg naar Utøya.


Meteen na de aanslagen ontstond al opschudding toen bleek dat de politie geen helikopter tot haar beschikking had en ook moest terugkeren tijdens de vaartocht naar het eiland Utøya vanwege problemen met de politieboot. Uiteindelijk bereikte de politie met particuliere boten het eiland.


De 22-juli-commissie concludeert dat de politie er een 'onacceptabele' 35 minuten over deed om op het eiland te komen. Ook had de straat voor het opgeblazen regeringsgebouw in Oslo, de Grubbegata, afgesloten moeten zijn voor verkeer, zoals al jaren eerder in een veiligheidsanalyse was geadviseerd. Door gesteggel over details kwam het hier niet van. Breivik kon zijn bomauto hierdoor recht voor de deur parkeren.


De Noorse premier Stoltenberg zei dat hij de fouten die zijn gemaakt 'diep betreurt'. Na de aanslagen stapten al de minister van Justitie en het hoofd van de Binnenlandse Veiligheidsdienst op.


Op 24 augustus doet de rechter uitspraak in de rechtszaak tegen Breivik.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden