Noord-Zuidlijn opnieuw later en duurder

‘Dit is hard voor alle Amsterdammers’, verzucht verkeerswethouder Tjeerd Herrema (PvdA) donderdag. De oplevering van de Noord-Zuidlijn is opnieuw vertraagd.

De oorzaak hiervan is vooral technisch. In de bodem van het Damrak voor het Centraal Station, waar de boortunnel begint, zijn eeuwenoude houten heipalen aangetroffen, die veel dieper reiken dan was aangenomen. De tunnelboor moet er straks dwars doorheen graven, waarvoor de grond eerst moet worden bevroren (zeven maanden vertraging). Ook is het niet mogelijk de tunnel te boren en tegelijkertijd de stations af te maken (zes maanden vertraging). Voor onvoorziene problemen is nog eens een jaar vertraging ingecalculeerd.

De bijbehorende kostenstijging is de zoveelste. De tunnel werd in 2002 nog begroot op 1,4 miljard euro. Daarvan zou 1,1 miljard worden bekostigd door het Rijk, op voorwaarde dat de gemeente ook zou opdraaien voor onvoorziene kosten.

Al snel na het begin van de aanleg van de metrolijn, die noord verbindt met zuid, begon het gemorrel aan de begroting. Amsterdam stelde de prognoses jaarlijks bij met gemiddeld 100 miljoen euro. De kostenverhogingen werden veroorzaakt door de ingewikkelde constructies die nodig zijn om de lijn aan te leggen en te voorkomen dat de gebouwen erboven verzakken. Begrotingen van bouwbedrijven vielen daardoor keer op keer hoger uit.

De teller staat nu op 2,02 miljard. De rekening voor Amsterdam komt uit op 900 miljoen euro, 600 miljoen meer dan de gemeenteraad in 2002 goedkeurde.

Wethouder Herrema bracht donderdag dan ook een sombere boodschap. ‘In de nieuwe prognoses zijn we realistischer geweest dan ooit. Elk greintje optimisme is eruit geknepen om nieuwe tegenvallers zo goed mogelijk in te schatten.’

Voormalige bestuurders zijn volgens Herrema te positief geweest. Dat is een tendens bij megaprojecten zoals de Noord-Zuidlijn, zegt hij. De tunnelvisie treedt op: iedereen is enthousiast en wil liever vandaag dan morgen beginnen. ‘De bedragen die ermee gemoeid gaan, worden dan nog wel eens vergeten.’

Het is ook het grootste verwijt van de Amsterdamse gemeenteraad. ‘Bestuurders zaten op een roze wolk’, zegt Myriam Bergervoet van de PvdA. Meta Meijer van de SP: ‘We hebben een veel te grote broek aangetrokken’. Meijer zegt in tranen te zijn uitgebarsten nadat ze van de kostenverhoging en vertraging hoorde. De VVD’er Robert Flos hoopt dat een deel van de extra kosten kunnen worden terugverdiend met de ontwikkeling van vastgoed bij de metrostations.

Politieke gevolgen worden uitgesloten. Herrema, wethouder sinds 2006, treft volgens de fracties geen blaam.

De beschuldigende vinger van de linkse partijen wijst naar Geert Dales, die de verantwoordelijke wethouder was toen het besluit voor de aanleg van de Noord-Zuidlijn werd genomen. ‘Hij heeft de raad willens en wetens slecht geïnformeerd’, zegt Jeanine van Pinxteren van GroenLinks. ‘Daardoor hebben we de gevolgen nooit kunnen overzien.’

Dales, nu voorzitter van hogeschool InHolland, wil daar niets van weten. ‘Optimisme hoort bij zo’n project. Anders krijg je het nooit van de grond.’ Bovendien zegt hij ‘naar eer en geweten’ te hebben gehandeld. ‘Alles wat ik als wethouder heb gedaan, zou ik met de kennis van toen zo weer doen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.