Noord-Zuidlijn krijgt 'topkunst'

De nieuwe Amsterdamse metrolijn wordt een kunstroute met internationale allure. Gisteren maakte het college van B en W de namen van de kunstenaars bekend.

AMSTERDAM - Onder de kunstenaars die een definitief ontwerp mogen maken voor de nieuwe metrostations van de Amsterdamse Noord-Zuidlijn zijn twee grote namen: Fiona Tan en Gerald van der Kaap. Als de metrolijn in 2017 opent, heeft de hoofdstad er een kunstroute van internationale allure bij.


Het Amsterdamse college van B en W maakte gisteren de namen van de kunstenaars bekend. Naast Tan en Van der Kaap zijn dat Harmen Liemburg, Persijn Broersen en Margit Lukács, Jennifer Tee, Marjan Laaper en Amalia Pica. Zij nemen elk een station voor hun rekening. Met het kunstproject van de Noord-Zuidlijn is 4,6 miljoen euro gemoeid.


De uitkomst volgt na een selectieprocedure van een jaar. Vierentwintig kunstenaars dienden een ontwerp in bij de Adviescommissie Kunst van de Noord-Zuidlijn. Die formuleerde in 2012 als belangrijkste criterium dat de kunst in de stations voor lange tijd - dertig jaar - interessant én houdbaar moest zijn. Daarnaast moest elk werk over Amsterdam gaan en inspelen op de omgeving van het betreffende station. Voor een van de stations, op het Rokin, is de procedure verlengd. De vier kunstenaars die een ontwerp indienden, mogen daar nog even op broeden. Projectleider Onno van der Muysenberg: 'Op station Rokin willen we de opgegraven archeologische vondsten integreren in het kunstwerk, dus dat is een ingewikkelde opdracht. Het mag niet simpelweg in een vitrine.'


Op het Centraal Station komen twee kunstwerken. Het eerste, van Jennifer Tee, is een 37 meter lang 'wandtapijt' ingelegd met honderdduizend tulpenbladeren. In het ontwerp komen twee elementen samen: de tulp en de palepai, scheepsdoeken uit het zuiden van Sumatra. Fiona Tan maakt voor de wand boven het spoor een 26 meter lange video-installatie met zwartwit portretten van Amsterdammers.


Meest opvallend is de keuze voor Persijn Broersen en Margit Lukács, die het met hun ontwerp voor Station Noorderpark moesten opnemen tegen grootheden als John Körmeling en Job Koelewijn. 'Een over-de-top brutaal en eigenzinnig statement', noemt curator en commissielid Nina Folkersma het sprookjesachtige poortencomplex dat straks op het perron verrijst. 'Ik heb ook gehoord dat mensen het kitsch vinden, dat ze aan De Efteling moeten denken. Maar wij vielen voor het bombastische gebaar, en voor het feit dat de kunstenaars echt een verbinding met Amsterdam-Noord hebben gemaakt. Niet alleen door rood baksteen te kiezen, het materiaal waaruit de huizen in Noord zijn opgetrokken, ook omdat ze Amsterdam-Noord, dat toch lang als afvoerputje van de stad is gezien, met die droomachtige poort nieuwe allure willen geven.'


Volgens Folkersma heeft Amsterdam straks een nieuwe 'kunstroute' van internationaal topniveau. 'Nederlandse kunstenaars zijn heel sterk in de openbare ruimte. Ze zijn in staat om binnen de strakke kaders van locatie, materiaal en onderwerp iets te maken dat toch veel verbeeldingskracht heeft.'


Op de site waarzijnwenu.nl, waar de vorderingen van de Noord-Zuidlijn kunnen worden gevolgd, druppelden gisteren de eerste reacties van het Amsterdamse publiek binnen. 'Armoe troef', schrijft Koen, 'de meeste ontwerpen lijken alleen een uithangbord te zijn voor de kunstenaars om hun enorm diepgaande, wereldvreemde kunst te kunnen spuien.'


In Londen wordt een vergelijkbaar kunstproject, Culture Line, zonder gemeenschapsgeld gerealiseerd. Daar nemen gerenommeerde galerieën de kunst voor de 21 kilometer lange Crossrail-lijn voor hun rekening. Volgens directeur van de Contemporary Art Society, Paul Hobson, is het 'in het huidige economische klimaat' steeds gangbaarder dat publieke kustprojecten met particulier geld worden opgezet.


VERTRAGING VOOR NIEUWE METROSTELLEN

Het Amsterdamse ov-bedrijf GVB stelt de introductie van 28 gloednieuwe metrostellen uit. Tijdens testritten blijkt één van de vertreksystemen niet goed te functioneren. De nieuwe metrostellen worden pas ingezet als de problemen zijn verholpen. Tot die tijd blijven de oude metrostellen in gebruik. Het GVB durft niet te zeggen wanneer de problemen zijn opgelost. Toch gaat het te ver om de problemen met de nieuwe metrostellen te vergelijken met de tegenslag die de NS ondervindt met de Fyra, zegt een woordvoerster van het GVB. 'Wij ondervinden slechts een hapering in dit ene vertreksysteem.' De Amsterdamse metro heeft problemen met de communicatie met de wal. De cabines van de nieuwe metrostellen zijn uitgevoerd met digitale schermen waarop de bestuurder voor vertrek kan zien of passagiers veilig zijn ingestapt. De camera's op het perron zenden echter een analoog signaal naar de metro. De treinstellen blijken nog niet goed in staat het analoge signaal om te zetten in een digitaal beeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden