Nieuws Beste gebouw van Nederland

Noord-Zuidlijn beste gebouw van Nederland: ‘Overwinning op het Amsterdamse metrotrauma’

De Noord-Zuidlijn in Amsterdam is verkozen tot het Beste Gebouw van het Jaar 2019. ‘Een  ode aan vakmanschap’. 

De Noord-Zuidlijn. Beeld Jannes Linders

Het Beste Gebouw van het Jaar is de jaarlijkse prijs van Brancheverenging Nederlandse Architectenbureaus voor het gebouw met ‘de meeste maatschappelijke meerwaarde’. De uitreiking was vrijdag in de Tilburgse stadscampus annex bibliotheek LocHal, die met bijna vijfduizend van tienduizend stemmen de publieksprijs won. 

Eerder won de Noord-Zuidlijn al de Amsterdamse Architectuur Prijs en de ARC-Award van vakblad de Architect. Het is niet alleen de bekroning op 25 jaar bouwen met de nodige tegenslag (maatschappelijk verzet, verzakte panden, kostenoverschrijding), maar ook op de loopbaan van architecten Jan Benthem en Mels Crouwel, die de dagelijkse leiding van hun bureau onlangs aan de jongere partners hebben overgedragen.

Station Vijzelgracht aan de Noord-Zuidlijn. Beeld ANP

De jury onder leiding van journalist Jort Kelder had uit 114 inzendingen negen projecten genomineerd. De Pontsteiger was de enige genomineerde in de categorie Identiteit & Icoonwaarde en daarbinnen dus de winnaar. De eindstrijd ging tussen de LocHal, het Erasmus Medisch Centrum Rotterdam en de Noord-Zuidlijn. De LocHal won in de categorie Leefbaarheid & Sociale Cohesie door de manier waarop ‘een doods gebied in de stad is omgetoverd in een bruisende plek, waar bewoners uit heel Tilburg – en daarbuiten – bij elkaar komen’. Het project toont volgens de jury ‘hoe je de kracht van het bestaande benut’, maar legde het af tegen het Erasmus MC (winnaar in de categorie Stimulerende Omgevingen) en de Noord-Zuidlijn omdat het ‘als opgave minder complex’ is.

Het Erasmus MC in Rotterdam, winnaar in de categorie Stimulerende Omgevingen. Beeld Rob van Esch

Nieuw elan

De metrolijn, zeven haltes lang, is aangelegd met behulp van een nieuwe boortechniek, dwars onder de fundering van de historische binnenstad door. De jury noemt het project ‘een ode aan vakmanschap, een liefdesverklaring aan materiaal’ en ‘een overwinning op het Amsterdamse metrotrauma’ - de Oostlijn, waarvoor hele stukken stad werden afgebroken – ‘waarmee de politiek nieuwe moed en het openbaar vervoer nieuw elan heeft gekregen.’ ‘Voor deze metrolijn laat ik mijn Maserati staan’, zo verwoordt juryvoorzitter Jort Kelder zijn enthousiasme.

Bekijk hier alle stations van de Noord-Zuidlijn, onder én boven de grond en luister naar de verhalen van betrokkenen in deze 360-tour.

In de categorie Particuliere Woonbeleving won woongebouw Het SchetsBlok in Amsterdam-West, ontworpen in opdracht van een collectief van particulieren. Zij konden binnen een flexibel casco zelf de omvang, indeling en afwerking van hun woning bepalen. Een project ‘met potentie voor de toekomst’, aldus de jury ‘waarbij goed nagedacht is over wat woonconsumenten vandaag de dag willen: keuzevrijheid, betaalbaarheid, voldoende buitenruimte.’

De Zestien Eiken Schuur die Hilberink Bosch Architecten in Berlicum bouwde met gevelde bomen uit de buurt – ‘buitenbeentjes’ met kleine beschadigingen die niet als bouwhout verkocht mogen worden en zodoende in de papierfabriek dreigden te verdwijnen – kreeg een eervolle vermelding.

BNA Beste Gebouw van het Jaar 2019

Noord-Zuidlijn, Amsterdam
Architectenbureau: Benthem Crouwel Architects
Opdrachtgever: Gemeente Amsterdam, Metro en Tram

Winnaar categorie Leefbaarheid & Sociale Cohesie en Publieksprijs

LocHal, Tilburg
Architectenbureau: Civic Architects, Braaksma & Roos Architectenbureau, Inside Outside / Petra Blaisse
Opdrachtgever: Gemeente Tilburg

Winnaar categorie Stimulerende Omgevingen

Erasmus Medisch Centrum Rotterdam
Architectenbureau: EGM Architecten
Opdrachtgever: Erasmus MC

Winnaar categorie Identiteit & Icoonwaarde

De Pontsteiger, Amsterdam
Architectenbureau: Arons en Gelauff Architecten
Opdrachtgever: M.J. De Nijs en Dura Vermeer

Winnaar categorie Particuliere Woonbeleving

Het SchetsBlok, Amsterdam
Architectenbureau: ANA architecten
Opdrachtgevers: Stichting 4 Winden & Kondor Wessels Vastgoed

Meer lezen over de Noord-Zuidlijn

Reportage: De Noord-Zuidlijn staat symbool voor het moderne Amsterdam: mooi, snel, duur en vol toeristen

Recensie: De Noord-Zuidlijn mocht niets aan de stad veranderen, maar heeft dat gelukkig toch gedaan ★★★★★

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden