NieuwsNoord-Korea

Noord-Korea blaast gezamenlijk grenskantoor met Zuid-Korea op

Noord-Korea lijkt met het opblazen van een gezamenlijk grenskantoor een voorlopig einde te hebben gemaakt aan het toch al wankele vredesproces met Zuid-Korea. Wat het regime met de actie hoopt te bereiken is een raadsel.

Beelden van de explosie in het liaisonkantoor die zijn verstrekt door Zuid-Korea. Beeld EPA

Dinsdag rond 15.00 uur lokale tijd klonk een zware explosie in het grensgebied van Noord- en Zuid-Korea. Later dreven rookpluimen over en volgde de bevestiging via camerabeelden: het inter-Koreaanse liasonkantoor was door Noord-Korea met de grond gelijk gemaakt.

Het doelwit was zorgvuldig gekozen. Het grensbureau werd in 2018 feestelijk geopend na een vredesakkoord tussen de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un en de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in. Hier zouden beide landen voor het eerst permanent in contact staan, zodat ze voortaan soepel zouden kunnen samenwerken. Hoewel de samenwerking nooit van de grond kwam, was het grenskantoor van symbolisch belang. Nog nooit zaten delegaties van beide landen, die technisch gezien nog altijd in oorlog zijn met elkaar, zolang samen onder één dak.

Heteluchtballonnen

Met het opblazen ervan toont Noord-Korea zijn onvrede over de opstelling van de Zuid-Koreaanse regering. Het regime is onder meer boos over flyers die door Zuid-Koreaanse activisten, veelal gevluchte Noord-Koreanen, met ballonnen over een deel van Noord-Korea worden verspreid. Twee weken geleden liet een groep vluchtelingen zeker een half miljoen heteluchtballonnen op met daarin kritische pamfletten over het Noord-Koreaanse regime. De ballonnen vormen een van de schaarse methoden om Noord-Koreaanse burgers te bereiken, aangezien de media en het internet in de totalitaire dictatuur geheel onder controle staan van de staat. ‘Als zulke kwade daden niet worden aangepakt dan gaat Zuid-Korea een hoge prijs betalen’, zo dreigde Kim Yo-jong, de machtige zus van Kim Jong-un, vorige week.

De woede van Pyongyang is opmerkelijk omdat de ballonnenacties al jaren aan de gang zijn. Niet duidelijk is waarom ze juist nu de toorn van het regime hebben opgewekt. Bovendien leek Zuid-Korea de Kims tegemoet te willen komen. Vorige week liet Seoul zelfs weten dat het de ballonnenacties aan de grens wil gaan verbieden omdat ze ‘meer kwaad dan goed doen’. Volgens de regering zorgen de ballonnen niet alleen voor spanningen, ook zouden ze de eigen burgers tot last zijn omdat de meeste aan de zuidkant van de grens neerkomen. Deze opstelling is in Zuid-Korea controversieel; volgens de oppositie loopt de regering met dit standpunt aan het lijntje van Pyongyang.

Desondanks provoceerde Noord-Korea de zuiderburen met deze daad van agressie. De volgende stap zou zijn om ook de legerposten bij de grens, die na het akkoord tussen Kim en Moon werden afgebroken om de spanningen te verminderen, weer op te bouwen. Het zou een tactiek kunnen zijn om in eigen land de aandacht af te leiden van de economische problemen. De economie van Noord-Korea is hard geraakt door de coronacrisis en de internationale sancties.

Economie

Mogelijk is Noord-Korea ontevreden over het feit dat de in 2018 afgesproken economische samenwerking maar niet van de grond komt. Destijds beloofde Moon onder meer toeristen en goederentreinen naar het noorden te sturen, maar wel op voorwaarde dat er schot kwam in de onderhandelingen met de Verenigde Staten over nucleaire ontwapening. Die gesprekken zitten echter al anderhalf jaar muurvast en dat beperkt de handelingsvrijheid van de Zuid-Koreaanse regering. Wellicht is deze daad van agressie een ultieme poging om Moon, die immers al veel heeft geïnvesteerd in de toenaderingspolitiek, te bewegen meer te doen. Het is twijfelachtig of zo’n agressieve tactiek heel vruchtbaar is. Zuid-Korea waarschuwde dinsdag dat het ‘hard zal terugslaan’, als Noord-Korea ‘iets doet dat de situatie verder verslechtert’.

Opmerkelijk is dat Kim Yo-yong, die de afgelopen jaren door haar broer op verschillende belangrijke functies binnen de partij is gezet, zo’n prominente rol heeft in deze crisis. Het zou er op kunnen duiden dat ze wordt klaargestoomd om haar broer op den duur op te volgen. Een andere mogelijke verklaring van haar rol, is dat indien de twee Korea’s weer om de tafel gaan, Kim altijd kan volhouden dat zijn zus niet namens hem heeft gesproken. Diezelfde tactiek heeft de Noord-Koreaanse leider vaker gebruikt. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden