‘Noord-Holland was een simpele spaarder’

‘Ik verberg nooit wat. Daar ben ik niet eens toe in staat.’ Gedeputeerde Ton Hooijmaijers van de provincie Noord-Holland had zelfs alle mails tot zijn echtgenote overlegd aan een onderzoekscommissie die moet uitzoeken waardoor juist deze provincie zoveel geld is kwijtgeraakt door de kredietcrisis....

Hooijmaijers (VVD) waste donderdag tijdens het verhoor zijn handen in onschuld. Hij ging niet over het wegzetten van bijna 100 miljoen euro aan overtollig kasgeld bij het IJslandse Landsbanki en de Duitse dochter van Lehman Brothers die door de crisis ineens oninbaar werden.

Hij mocht zich er niet eens mee bemoeien. Die mogelijkheid hadden de Provinciale Staten hem niet gegund, zo zei de gedeputeerde voor Financiën geagiteerd. Dat mochten alleen een ambtenaar doen: de treasurer of provinciale schatkistbewaarder.

Maar de commissie onder voorzitterschap van D66-statenlid Joke Geldhof liet zich niet zomaar met een kluitje in het riet sturen.

Het leidde tot felle verbale botsingen: ‘Als u de waarheid wilt weten, dan mag ik toch aannemen dat ik die mag beantwoorden met mijn eigen waarheid’, riep Hooijmaijers boos.

Telkens probeerde de gedeputeerde de bal terug te spelen en zelf de vragen te stellen: ‘Wat ik prudent beleid vind? Zoek het woord prudent maar op in het woordenboek’.

Hooijmaijers vond helemaal niet dat de provincie Noord-Holland te veel kasgeld aanhield. In totaal was liefst 620 miljoen euro op spaarbankboekjes gezet. ‘Dat is niet veel als je weet dat een gemiddelde weg 1 miljard kost. En we betalen aannemers geen jaar vooruit, net zo min als we dat doen met de salarissen van onze eigen ambtenaren.’

Hij verdedigde ook het besluit nog eens een extra 50 miljoen euro te lenen bij de Waterschapsbank. Maar Hooijmaijers ontkende dat de provincie aan vermogensbeheer had gedaan. ‘Wij waren simpel spaarders die geld wegzetten op een spaarbankboekje, net zoals particulieren sparen voor hun vakantie.’

Hij zei dat hij pas in september 2008 zag dat een deel van het overtollig geld bij buitenlandse banken was geparkeerd.

Maar Geldhof had een brief gevonden waaruit bleek dat Hooijmaijers al in 2007 te horen had gekregen over provinciale deposito’s bij AXA in België. ‘Maar die brief heb ik ongezien doorgestuurd naar de treasurer, omdat ik daar niet over ging.’

Hooijmaijers vond dat niemand bij de provincie schuldig was aan het verdwenen geld, hoewel van Lehman inmiddels 20 miljoen euro is teruggekregen.

‘Niemand heeft de crisis voorspeld, De Nederlandsche Bank niet, Het Financieele Dagblad niet en ook professor Heertje niet.’

De onderzoekscommissie verhoorde gisteren behalve Hooijmaijers ook commissaris van de koningin Harry Borghouts en de gedeputeerde Peter Visser.

Ook Borghouts zei dat de provincie geen onverantwoord risico had gelopen met het stallen van 78 miljoen euro in IJsland. ‘Je kunt je niet alleen beperken tot Nederlandse banken. We leven nu eenmaal in een globale wereld. En iedereen vond dat het toezicht goed was.’

Borghouts was geïrriteerd over de werkwijze van de commissie. Hij laakte het Kremlin-achtige karakter van de verhoren waarvan vandaag de vijfde en laatste zittingsdag is.

De commissie heeft twee sleutelfiguren in het financiële drama niet kunnen horen: de provinciale treasurer is te ziek en de provinciale accountant van PriceWaterhouseCoopers weigerde voor een publiekelijk verhoor te verschijnen, volgens Borghouts uit angst voor aansprakelijkheidsclaims. Buitenstaanders hebben geen verplichting zich te laten verhoren door een provinciale onderzoekscommissie.

Eerder deze week werd wel gedeputeerde Rinske Kruisinga aan de tand gevoeld. Zij zei vorig jaar verrast te zijn geweest toen bleek dat er zoveel geld bij Lehman Brothers en Landsbanki Iceland stond ‘Ik kan mij niet herinneren ooit in de wekelijkse vergaderingen van gedeputeerde staten over het onderwerp van gedachten te hebben gewisseld.’

Kruisinga: ‘Maar ik ben sowieso wat geld betreft geen wijsneus.’ De onderzoekscommissie zal op 1 mei verslag moeten doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden