Nooit zijn waar ik ben

Hoe je je laatste dagen niet wilt slijten, beschrijft Franca Treur in dit angstvisioen. Ze is de grens van 105 jaar gepasseerd en mag geen woning meer bezet houden. 'Uw cabine is 28G-171.'

'Hiermee regelt u uw uitzicht, mevrouw Treur. Pijltje naar boven is voor Scandinavische luchten, meren, flora en fauna. Pijltje naar beneden is richting Benidorm, Afrika, Australië. En hiermee kunt u van west naar oost. Mexico, Pakistan, alles zit erop. De temperatuur schakelt automatisch mee. Als u daar niet van gediend bent, kunt u met de 'No'-knop altijd weer terug naar normaal.'


Normaal is een rozerood scherm, de kleur van de baarmoeder.


'Dank u wel', zeg ik. Ik bestudeer het laatste gezicht dat ik live zie. Effen, maar niet onvriendelijk. Keurig geëpileerde wenkbrauwen, zwarte wimpers, smalle mond. Een studente waarschijnlijk, ze doet dit werk voor het geld.


'Prachtig', zeg ik. 'Zo hoef ik nooit te zijn waar ik ben. Maar waar ben ik? Ik bedoel, als dat scherm voor het raam weggaat, wat zie ik dan?'


'Er is geen raam, mevrouw, uw cabine is 28G-171, dat betekent verdieping 28, ring G, cabine 171. Er is nu eenmaal maar een beperkt aantal cabines aan de buitenring. Maar neemt u van mij aan, daar hebben ze ook gewoon het scherm naar beneden.'


Even overweeg ik om toch te vragen om een cabine met een raam, maar het meisje is te aardig om problemen bij te maken. Hoe zal ze zo dadelijk afscheid nemen? Een handdruk? Een klopje op de schouder?


'Doet u dit werk al lang?', vraag ik gezellig.


'Een jaar', zegt het meisje. 'Parttime.'


Ik knik, wacht tot ze meer over zichzelf vertelt, maar dat doet ze niet.


'Via deze rij knoppen kunt u een vorm van recreatie kiezen. Hier zit de bingo, hier het kaarten, hier het geloof. Wacht even.' Ze drukt op de twee bovenste knoppen tegelijk.


'Ah, hier heb ik het. Kijk, islam, christendom, boeddhisme, hare krisjna.'


'Hare krisjna? Daar ben ik tegen. Haal die er maar af.' Ik lach, maar het meisje vindt het niet iets om te lachen.


'Dit hier is Facebook, daar bleek nog veel vraag naar. Ik neem aan dat ook u nog uit de Facebooktijd bent? Hoeveel vrienden heeft u?'


'268.170.000.'


'Dan zult u zich niet vervelen, toch?'


'Verveling?', zeg ik. 'We kenden het woord niet eens.' Ik denk aan de begindagen van Facebook. Aan de discussies over wat we wel en niet prijsgaven. Privacy noemden we dat. Zo lang geleden.


'De webcam staat nu uit, zie ik. Ik zal hem meteen even inschakelen. Het is er een met een speciale lens, die haalt er dertig jaar af.'


Ik knik. Zo een had ik thuis ook.


'De maaltijden komen met dit liftje, en ook uw medicijnen. Ziet u, u kunt er vanuit uw bed gemakkelijk bij.'


'Gek bed', zeg ik.


'Wat bedoelt u?'


'Gewoon, gek matras, met al die gleufjes.' Ook het matras is rozerood, evenals de wanden en de vloer.


'Het is anders heel comfortabel, hoor. Daar staan ze om bekend, deze matrassen. Als u doucht, dat is trouwens deze knop, dan loopt het water via die gootjes weg. Daarna drukt u op deze voor warme lucht.'


Ze vertelt dat veel cliënten toch een beetje het gevoel missen van onder een dekbed liggen. En dat er dus sinds kort ook een knop is die dat gevoel nabootst. Ze zegt ook dat ik maar een beetje moet spelen met de afstandsbediening.


'En als u langer dan 28 uur niet hebt bewogen, geeft de sensor dus een signaal door aan het crematorium.'


'Ja, dat had ik begrepen, ja.'


'Heeft u nog vragen?'


'Is er een noodknop?'


'Er is inderdaad een noodknop. Deze hier. Werkt via een soort intercom. Maar u moet weten, iedere keer dat u daarop drukt, wordt er een substantieel bedrag afgeschreven van uw bankrekening. De tarieven vindt u bij het informatiescherm. Voor bezoek van een hulpverlener in uw cabine is dat het viervoudige. Meestal is het niet nodig.'


'Het viervoudige van wat?'


'Van dat bedrag. Goed, mevrouw Treur, u kunt zich nu gaan uitkleden. Dan sluit ik uw katheter en stoma aan op de afvoerkanalen en dan wens ik u een heel prettige levensavond.'


Ik maak mijn ceintuur los en trek zelfstandig mijn jurk over mijn hoofd. Voor het afstropen van mijn panty moet ik even zitten. Bij mijn ondergoed aarzel ik. Het meisje merkt het. 'Dat ook.' Ze pakt mijn kleren aan en steekt ze in een lichtblauwe vuilniszak.


'Wat gebeurt daarmee?', vraag ik. Eigenlijk weet ik het antwoord al. Ze gaan naar degenen die geen cabine kunnen betalen. Degenen die, omdat ze net als ik de leeftijdsgrens van 105 zijn gepasseerd, geen woningen meer bezet mogen houden, die wachten op de stations tot ze neervallen en meegenomen worden door de gele busjes van het crematorium.


'Ze worden opgehaald', zegt het meisje kort. Ze sluit snel de slangetjes aan en geeft me een hand. Nu pas zie ik het grijze naambordje op haar blouse.


'Dag Aïscha', zeg ik.


'Dag mevrouw Treur.'


Het geluid van een kluis die op slot gaat. Ik ben alleen.


Inmiddels zit ik drie uur in de cabine. Ik heb eerst een tijdje stilletjes gelegen, geluisterd naar mijn eigen adem. Daarna heb ik, zoals me is geadviseerd, 'gespeeld' met de afstandsbediening.


Op een gegeven moment kwam ik nog bij poëzie terecht. Ik heb poëzie uit Aardenburg gelezen, uit Berkel en Rodenrijs, uit Dirksland. Waarom het op plaats gesorteerd is, weet ik niet, misschien dat je dan je eigen geboortestad kunt opzoeken. Het is allemaal niet veel soeps, veel over het baarmoedergevoel. Ik haat nu al dat geborgenheidsgedoe. Ik wil geen baarmoeder, ik wil uitzicht.


Daarna heb ik een kwartier gechat met een vriendin die ook in Avondrood zit, al twee jaar lang. Ik zag donkerrode randjes op haar lippen van de wijn, net als vroeger in de Schillerbar. Ze zit op ring A en heeft dus wel een raam. Ze heeft inderdaad het scherm altijd naar beneden, zegt ze. Anders kijkt ze uit op de schoorsteen van het crematorium en dat doet een beetje afbreuk aan het baarmoedergevoel. Franca Treur (34) debuteerde in 2009 met Dorsvloer vol confetti. Diana Schereris 40.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden