Nooit uitgepraat over de langdurige liefde

Cursussen die bruidsparen voorbereiden op het huwelijk zijn populair. Trouwen hóeft niet op een scheiding uit te lopen. 'Jullie zitten op de bank, en het probleem zit tegenover jullie. Dan kun je het samen oplossen.'

Maartje Bakker

Het lijkt wel speeddaten. Acht glimmend zwarte tafeltjes met daaraan een jongen en een meisje. Twintigers, zoals je ze ook op straat of in de kroeg vindt. Sommigen zijn aarzelend met elkaar in gesprek, sommigen lachen naar elkaar. Kaarsje op tafel, gedimd licht, muziek met tekst over de liefde op de achtergrond.

Maar wie beter kijkt, ziet dat hier niet wordt gespeeddatet. Die ziet gniffelende stelletjes die blikken van verstandhouding over tafel laten gaan, die met elkaar praten terwijl ze elkaar minutenlang in de ogen kijken, die met hun hoofden naar elkaar toe leunen. En het belangrijkste: niemand schuift door. Deze jonge mannen en vrouwen blijven bij elkaar. Voor het leven, is het plan. Ze zijn hier, in een brasserie in Houten, voor een Premarriage Course.

Drie stellen vonden elkaar op internet, twee in de kerk, een tijdens het skiën, een tijdens een klimcursus, en een jongen hielp het meisje dat hij leuk vond net zo lang met klussen tot ze toehapte. De meesten hebben meer of minder concrete trouwplannen. Ze doen mee aan de cursus omdat ze het anders willen doen dan hun ouders, of gewoon omdat ze het leuk vinden om over hun relatie na te denken.

En waarom ook niet? 'Ik vond het gek dat er overal een cursus voor bestond, behalve voor zoiets belangrijks als de liefde', zegt Marianne de Fouw (37). Samen met haar man Peter Schutte (34) leidt ze de bijeenkomst. 'Sommige stellen die scheiden, hadden helemaal niet uit elkaar hoeven gaan, denk ik. Als je samen begint, waarom zou het dan niet leuk blijven?' Schutte: 'Alle aandacht is gericht op die ene dag, de trouwdag. Over wat daarna komt - een heel leven samen getrouwd zijn - wordt veel minder gepraat, terwijl dat een stuk moeilijker is.'

Ook Minella (31) en Ton (32) van Bergeijk vertellen over hoe ze samen voor- en tegenspoed in hun huwelijk overleefden. Ooit studeerden ze samen af, nu zijn ze acht jaar met elkaar getrouwd en hebben drie kinderen.

'De Premarriage Courses zijn overgewaaid uit Engeland', vertelt Minella, die de landelijke coördinator van de cursussen is. 'Ze stammen uit 1985. Een echtpaar zag huwelijken om zich heen barsten, en dacht: we moeten de ervaringen uit ons goede huwelijk delen met jonggehuwden.' Inmiddels zijn er wereldwijd meer dan duizend cursussen, van Singapore tot Egypte. In Londen zijn er zelfs bijeenkomsten waar honderd paren tegelijk op af komen.

Christelijk

De cursus heeft christelijke wortels. Hij wordt georganiseerd door de Stichting Alpha-cursus Nederland. Minella: 'Terwijl de Alpha-cursus gericht is op de relatie met God, is de Premarriage Course bedoeld om de relatie tussen man en vrouw te versterken.' Dat gaat in vijf stappen: communicatie, toewijding, conflicten oplossen, liefde levendig houden en gedeelde doelen en waarden.

'Ik heb meteen iets gezegd. Soms kan ik mijn tong wel afbijten, zo'n flapuit ben ik', zegt Marianne. 'Peter niet. Die moet eerst nadenken voordat hij zijn mening heeft gevormd.' Dat komt ook door de gezinnen waarin ze zijn opgegroeid, denkt Marianne. 'Bij mij thuis is het een kakelbedoening. Wij kleppen door elkaar heen. Bij Peter thuis is het rustig. Hij is een nakomertje en zat altijd alleen met zijn ouders aan tafel.'

Met zo'n verschillende achtergrond liggen misverstanden op de loer. En dan is de een ook nog eens extravert en de ander introvert, de een rationeel en de ander intuïtief. 'Om misverstanden te voorkomen, moet je LSD'en', zegt Peter. 'Luisteren, samenvatten en doorvragen. Zo kom je erachter wat die ander echt bedoelt of dwarszit.' Marianne: 'Mij helpt het in het hoofd van Peter te kruipen. Me te verplaatsen in wat hij denkt.' Ter plekke biechten de stellen elkaar een moeilijk probleem op en brengen ze het LSD'en in de praktijk.

'Confronterend', vindt Anja Kluinhaar (24), pas getrouwd met Jeroen Kluinhaar (28). 'Vind je niet, eigenlijk?'

'Ja', zegt Jeroen. 'Communiceren is best moeilijk. Luisteren is voor mij wel iets. Soms luister ik maar half.'

Jaco van Maanen (24) en Eline van der Bijl (21) uit Woerden - hij vroeg haar onlangs ten huwelijk tegen het decor van een Zwitsers bergmeertje - hebben het afgelopen jaar al goed leren communiceren. 'Dat moest wel', zegt Jaco. Hij zit een rolstoel. 'Ik heb een ongeluk gehad waar ik een dwarslaesie aan over heb gehouden. Ik zat een half jaar in een revalidatiecentrum, terwijl Eline thuis was. Dat zet je relatie onder spanning.'

Door dat ongeluk moesten ze communiceren over heel veel dingen, zegt Eline. 'En altijd in het revalidatiecentrum, waar je geen privacy had.'

Belofte

Fieke (27, verpleegkundige) en David (27, leerkracht basisschool) wonen samen. Ze leerden elkaar kennen via internet. 'Dan is het doel meteen duidelijk', zegt Fieke. 'Een langdurige relatie.' Een half jaar lang verkeerden de twee in een aftastende fase, toen besloten ze dat ze het leven met elkaar wilden delen. David: 'We wisten zeker dat we door wilden met elkaar. Daarom zijn we gaan samenwonen.'

In de lente gaan ze trouwen. 'Een belofte die staat. Het geeft meer zekerheid', vindt David.

Maar hoe voorkom je dat je huwelijk een sleur wordt? Minella: 'Ik denk dat heel veel dingen goed komen als je tijd met elkaar doorbrengt.' Daarom is het belangrijk om rituelen in te bouwen, zegt ze. 'Ik bel elke dag met Ton, als we allebei aan het werk zijn. Lukt dat niet, dan is het echt een kale dag. En een keer in de week hebben we een date met elkaar. Geblokt in de agenda. De ene week verzint Ton iets, de andere week ik.' Ook goed is een evaluatiemoment eens per jaar, zegt Minella. 'Veel stellen raken elkaar halverwege de rit kwijt. Dat moet je zien te voorkomen.'

'Nou, wij gaan echt niet elke dag met elkaar bellen', zegt Jaco, als hij en Eline plannen maken voor een leuk huwelijk.

Maar zo'n evaluatiemoment vindt hij een goed idee. 'Dat je er echt voor gaat zitten eens per jaar en dan dingen ook echt kunt veranderen.' Wanneer? vraagt Eline. 'Niet op Valentijnsdag. En onze trouwdag kunnen we ook beter gebruiken om iets leuks te doen. Misschien...

Jaco: 'De dag waarop ik je heb gevraagd?' De twee boksen hun handen tegen elkaar, duim omhoog. Dat staat.

Stotteren

Er zijn twee soorten mensen. Neushoorns en egels. Neushoorns hakken verbaal op hun partner in, als ze boos zijn. Ze kiezen de aanval. Egels zetten hun stekels op als ze zich bedreigd voelen. Ze sluiten zich af.

'Ik ben zeker geen neushoorn', meent Antonello (30). 'Als ik boos ben, ga ik stotteren.' Hij vond zijn aanstaande, Winy (30), op internet. Meer een neushoorntype, vindt Antonello. 'Niet dat je schreeuwt, maar je praat wel met een harde stem als je iets duidelijk wilt maken.' Winy: 'Maar ik gooi nooit wat door het raam.'

Zij wist vijf minuten nadat ze Antonello zag al: dit is 'm. Toch hebben ze wel eens ruzie. Winy: 'Laatst heeft dat een heel weekend verpest, en nu weet ik niet eens meer waar het over ging. Dat wil ik niet meer.'

Maar hebben de neushoorn en de egel hun stellingen eenmaal betrokken, dan is er heel wat voor nodig om ze met een witte vlag naar buiten te laten komen. Een staakt-het-vuren kan helpen, vertelt Marianne. 'Zeg stop als het geen handig moment is om ruzie te maken. Peter en ik hebben ook de tienuurregel ingesteld. 's Avonds na tien uur maken we geen ruzie, dan escaleert het toch maar.'

Een andere tip is om niet te gaan staan touwtrekken, maar te beseffen dat je samen een probleem met iets hebt. Marianne: 'Jullie zitten op de bank, en het probleem zit tegenover jullie. Dan kun je het samen oplossen.'

Seks

Er zijn gespreksonderwerpen die meer voor de hand liggen om elf uur 's ochtends, aan de koffie, dan seks. Toch moeten de stellen er op de tweede cursusdag aan geloven. Ook degenen die wachten met seks tot na het huwelijk. Vijftien minuten praten, over wat hier keurig 'seksualiteit' heet.

Ton strooit wat wijsheden in het rond. Een man is een gasfornuis - meteen warm - en een vrouw een elektrische kookplaat, bij wie het allemaal wat langer duurt. Goede seks is gericht op de ander. Het landsgemiddelde doet er niet toe.

Of de stellen aan tafel ook die mening zijn toegedaan, komen toeschouwers niet te weten. Ze spreken serieus, en op gedempte toon. En: ze raken maar niet uitgepraat.

Heel goed, zullen Ton en Minella zeggen. Met elkaar in gesprek blijven is een van de essentiële ingrediënten voor een leuk huwelijk. Ton: 'Minella en ik eten wel eens bij een duur restaurant. Dan zie je allemaal grijze paren aan tafel zitten. Zwijgend. Dat is natuurlijk het schrikbeeld van elk pasgetrouwd stel. Blijf samen dromen, herinneringen ophalen en leuke dingen doen.'

Jaco en Eline hebben in een mum van tijd een waslijst van activiteiten bij elkaar. Samen koken. Naar klassieke concerten. Wandelen. Af en toe iets geks, zegt Eline, zoals samen met de auto door de wasstraat. En, zegt Jaco, misschien met de auto naar Benin, waar zijn zus woont. Daar kun je over land heen rijden, bezweert hij Eline.

Koelkastmagneet

Toen Peter met Marianne trouwde, kregen ze een koelkastmagneetje met daarop: liefde is niet in elkaars ogen kijken, maar samen naar de wereld kijken. 'Trouwen betekent van ik wij worden', zegt Peter. 'Ieder heeft natuurlijk zijn ding, zijn vrienden, zijn werk. Maar bij een huwelijk hoort ook dat je dingen samen doet.'

Hoe smeed je jezelf nu aan die ander? Complimenten aan elkaar geven is een manier. 'Maak daar een dagelijkse gewoonte van, net als tanden poetsen', adviseert Marianne.

De stellen slaan aan het oefenen. 'Wat ik zo leuk vind aan jou', begint Ruben van der Wekken (24) tegen zijn geliefde Rosanne Evers (26), 'is je uitstraling. Daar viel ik ook op, en ik ben trots op je als ik zie dat je in de smaak valt bij vrienden en familie. Je open houding, dat is echt een ontzettende kwaliteit. En je goede smaak: hoe je mij aankleedt', grijnst hij. Rosanne, net als haar vriend geadopteerd, vindt het fijn dat hij positief is ingesteld. 'Dat heb ik wel nodig.' Hoewel ze eraan moest wennen, vindt ze het ook leuk dat Ruben goed een praatje kan maken met mensen, ook als hij ze niet kent.

Geen wonder dat de stellen, na de complimentenronde, het pand met een glimlach verlaten.

Het was leerzaam, vond Winy. 'Een van de belangrijkste dingen die ik heb geleerd is dat als ik iets leuks voor Antonello wil doen, dat ik beter kan zeggen: ik ben heel blij met je, in plaats van zijn overhemden te gaan strijken. Andere mannen voelen zich gewaardeerd als je iets voor ze doet, maar Antonello hoort 't liever.'

En het was heerlijk om een dagje samen te zijn, zegt David. Hij en Fieke hebben voor de aankomende maanden al elke week een dag in hun agenda gereserveerd om samen te zijn. 'We hebben het heel druk, maar dan gaan we lekker samen eten.' Of ze met deze cursus een scheiding voorkomen, weten ze niet. Fieke: 'Niets gaat vanzelf. Een huwelijk is keihard werken. Dat klinkt negatief, maar ik put er ook kracht uit. Als het niet gaat, kun je er weer een draai aan geven. Door minder ik-gericht te zijn, bijvoorbeeld.'

N.B. Dit artikel is op verzoek van een van de geïnterviewden en na goedkeuring van de hoofdredactie van de Volkskrant geanonimiseerd.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden