Nooit meer spelen op het Cruijff-veldje

Een van de overvallers in Deurne was de 20-jarige Abdel H., afkomstig uit de Eindhovense wijk Gestel. Aardige voetballer, geen werk, wel schulden.

De tweede belager die vrijdag om het leven kwam bij de overval van een juwelier in Deurne is een 29-jarige Marokkaan. De man verbleef tijdelijk in Nederland en komt niet in de Nederlandse systemen voor. Dat heeft het Openbaar Ministerie dinsdagavond bekendgemaakt. Er wordt onderzoek gedaan naar de vraag waarom hij in Nederland was. De nabestaanden zijn op de hoogte gesteld, aldus het OM.


In de Eindhovense Al Fourqaan moskee, buiten het zicht van snorrende camera's en journalisten, zeiden tweehonderd jongeren dinsdagmiddag Abdel H. vaarwel. Onder hen de jongens van het Cruijff-voetbalveldje in de wijk Strijp. Het afscheid van hun vriend, op straat bekend als Sjaakie Montana, doet pijn, zegt een van hen. 'We geven geen commentaar meer. We zijn nu in de verwerking. Respecteer dat.'


Vrijdag liet Abdel H. het leven in juwelierszaak Goldies in Deurne, vlak nadat hij die zaak met een vriend gewelddadig had overvallen. Een kogel, vermoedelijk afgevuurd door de juweliersvrouw, maakte een einde aan zijn 20-jarige bestaan. Zijn lichaam zal naar Marokko worden gezonden.


Abdels dood en vooral het snelle oordeel van justitie dat er 'waarschijnlijk sprake was van noodweer' bij de juweliersvrouw, maakt dat de jongens in de buurt op scherp staan. 'De afgelopen periode was nou niet bepaald gunstig als het gaat om racisme jegens Marokkanen', zegt jongerenwerker Saïd Sarkaya. 'Nu krijgt ook deze kwestie een racistisch randje. Ons doel is om die spanning er zo snel mogelijk vanaf te halen. Daarom proberen we de jongeren met elkaar in gesprek te brengen.'


Een dag eerder, het Wouter Hollemanplein in Eindhoven. Vier jongens hangen rond een bankje. Het zijn vrienden van Abdel. Eerder op de dag hebben ze telefonisch ingestemd met een afspraak, omdat er volgens hen 'te veel onzin wordt geschreven'.


Na hooguit vijf minuten komen plots twee Marokkaanse twintigers op een scooter het pleintje opgereden. Resoluut stappen ze af. 'Wie zijn jullie? Wat is hier aan de hand?', vragen ze op dwingende toon. Als de jongens vertellen dat ze vrienden zijn van Abdel, wordt de mondigste van het stel door een van de nieuwkomers apart genomen. Terwijl hij met zijn hand de bovenarm van de jongen omklemt, zegt hij: 'Er wordt niet met de pers gepraat.' De vier druipen af.


In de wijken Gestel en Strijp dolen cameraploegen rond om de omgeving waar Abdel opgroeide in beeld te brengen. Over de achtergrond van de overvaller is nog veel onduidelijk. Als het aan de twee Marokkaanse scooterjongens ligt, blijft dat zo. Ze demonstreerden afgelopen weekend weliswaar in Deurne tegen het optreden van justitie, maar nu sluiten de rijen. 'We snappen dat jullie dingen willen weten, maar op dit moment kan er niet worden gepraat. De familie wil nu rust. Graag respect daarvoor.'


Toch is het maar de vraag of de jongens daadwerkelijk voor de familie opkomen. De politie is getipt over een derde overvaller die in Deurne is gezien. Het zou gaan om iemand uit De Bennekel, de buurt waar het sociale leven van Abdel zich grotendeels afspeelde. Volgens ingewijden is hij een prominent figuur hier. Abdels zus Saïda zegt in De Telegraaf dat mensen weten wie hij is, maar zijn naam niet aan de politie durven noemen.


Rick, een van Abdels vrienden, praat dinsdag alsnog huiverig met de Volkskrant. 'Het klopt dat iedereen weet wie die derde overvaller is. Ik kan er niks over zeggen. Maar dat is wel de reden dat die jongens van gisteren een mediaverbod hebben afgekondigd. Het zijn geen kleine jongens. Je ziet ze normaal in Mercedessen scheuren. Ze zitten in theehuizen, iedereen luistert naar hen.'


Zijn die jongens zelf wellicht betrokken bij de overval?


'Ik kan daar niks over zeggen, dan kom ik echt in de problemen.'


Je ontkent het niet?


'Ik kan echt niks zeggen, sorry.'


De Bennekel is een probleembuurt binnen de wijk Gestel. De werkloosheid is er hoog, het opleidingsniveau laag, er is veel jongerenoverlast. Al jaren probeert de gemeente verandering in deze situatie te brengen, tot op heden zonder succes.


Hier, onder de rook van het voetbalstadion van PSV, groeide Abdel op. Zelf was hij ook een goede voetballer, zeggen zijn vrienden. Hij speelde een tijdje in de A2 van Brabantia, 'daarna ging hij andere dingen doen'.


Abdel had een moeilijke jeugd zonder vader. De laatste jaren probeerde hij tevergeefs aan een baan te komen. Hij had schulden. Volgens justitie kwam hij eerder meermaals in aanraking met de politie wegens 'vermogensdelicten'. Dat is in deze buurt geen uitzondering. 'Bijna alle jongens bij ons in de wijk hebben reclasseringstoezicht', zegt Rick. 'Ik heb zelf vanmiddag ook weer een afspraak. Solo-training, noemen ze dat.'


De worsteling van Abdel is illustratief voor de problemen die veel jongeren hier in de buurt ervaren. 'Er is geen werk', zegt Rick. 'Al heb je maar een fiets gejat, dan krijg je al geen verklaring meer van goed gedrag en kun je een baan vergeten. Maar je krijgt ook geen uitkering, geen Wajong, geen bijstand, je wordt gewoon afgewezen. En dan sta je er alleen voor. Zo'n jongen als Abdel was pas 20. Je moet toch eten, een keer wat drinken, nieuwe kleren, uitgaan. Dus zoek je andere manieren.'


Ibrahim Wijbenga, interventiewerker en voormalig CDA-raadslid, stoort zich aan het gedrag van de jongeren in de buurt. 'Ze bezorgen de Marokkaanse gemeenschap een slechte naam.' De jongens die dit weekend demonstreerden zijn volgens hem 'niet van onbesproken gedrag'.


Er broedt iets in wat Wijbenga de 'nieuwe onderklasse' noemt. 'Er zijn honderden jongeren met het profiel van Abdel. Je moest eens zien welke lijntjes er bij elkaar komen bij die gasten. Het zorgt voor radicalisering, ze belanden in de zware misdaad. Maar criminaliteit is nog altijd een keuze.'


De jongens van het Cruijff-veldje hebben niet het gevoel dat ze iets te kiezen hebben. De dood van de 'ingetogen, rustige' Abdel bewijst dat iedereen door omstandigheden op het slechte pad kan komen. 'Een kat in het nauw maakt rare sprongen.'


De namen van Rick en Hendrik zijn gefingeerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden