Nooit meer met z’n allen aan het roer

Zo breed als het college van BenW in Arnhem is, is het nergens. Met de VVD, CDA, PvdA, GroenLinks plus Zuid Centraal heeft de coalitie 28 van de 39zetels....

‘In theorie leek het wel wat’, zegt Bert Geurtz (eerst Zuid Centraal straks Pro Arnhem, nu fractie-Geurtz) ‘de mogelijkheden om wat te bereiken leken schier eindeloos, maar de praktijk viel tegen.’

Daar was het de architect van de coalitie ook niet om te doen, meent Wieneke de Waard (GroenLinks). De PvdA’er Henry Lenferink moest volgens haar recht doen aan de verkiezingsuitslag. ‘De PvdA had flink verloren aan de lokale partijen. Daarom kregen naast VVD en CDA zowel Zuid Centraal als GroenLinks een wethouder.’

De eerste twee jaar hielden de partijen elkaars hand goed vast, blikt Theijsse terug. Daarna ging het bergafwaarts. ‘Zuid Centraal bleek een minder betrouwbare partner.’

‘Het gevaar dat zo’n breed college binnen de eigen gelederen zijn eigen oppositie creëert, is groot’, vat wethouder Chris de Ronde (GroenLinks) die ontwikkeling samen.

De dreiging van een breuk hing steeds in de lucht en dat heeft de slagkracht van de coalitie verlamd, zeggen wethouders.

‘Iedereen kan zich aan de breedte ontworstelen voor het eigen politieke gewin’, aldus wethouder Rob Gast (CDA). Al weet hij niet zeker of die verlamming aan de brede coalitie of het dualisme te wijten valt. ‘Verscheidene colleges zijn hun raad als de enige echte oppositie gaan beschouwen de afgelopen vier jaar.’

Wat dus eerst de bestuurlijke kracht van het college scheen, bleek uiteindelijk zijn zwakte.

Maar de positie van Zuid Centraal was lang niet zo riant als wordt voorgesteld. Althans niet volgens fractievoorzitter Nico Wiggers. ‘Je kon dit college nergens op afrekenen. Had je kritiek, dan sloten zich de rijen en kon je opstappen of blijven.’

‘Zuid Centraal was gewoon te labbekakkerig om eruit te stappen’, zegt Lenneke Jaspers, zelf wel stoer genoeg om zich af te splitsten van Pro Arnhem en door te gaan als Fractie Jaspers.

Voor de oppositie pakte de brede coalitie rampzalig uit, zegt Jan de Wit (D66). ‘Voeg alle kleuren bij elkaar, dan wordt alles bruin-grijs: er was geen visie, geen koers.’

De oppositie was bij voorbaat weggespeeld. Het had geen nut ergens tegenin te gaan. SP en Fractie Jaspers formuleerden alternatieven voor het Rijnboog-plan, maar ‘zaten er voor Jan Joker bij’, zegt Gerrie Elfrink (SP).

Machteloosheid tergde de oppositie tot het uiterste. Er was veel ruzie, zowel binnen de partijen (GroenLinks, SP) als in de raadszaal. Er werd geschreeuwd en gescholden, tot grote ergernis van ChistenUnie en D66. Jan de Wit (D66): ‘Er was geen debat, zo weinig interactie.’

Voor geen enkele partij is de brede coalitie inzet bij de verkiezingen, iedereen wil er zo snel mogelijk van af.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden