Nooit aangekomen brieven uit 17de en 18de eeuw online

Vanaf 12.00 uur vandaag is het mogelijk digitaal te bladeren door duizenden persoonlijke brieven en andere documenten uit de 17de en 18de eeuw. Het Meertens Instituut lanceert de website Gekaaptebrieven.nl, met foto's en afschriften van de soms moeilijk leesbare schrijfsels.

null Beeld Meertens Instituut
Beeld Meertens Instituut

Afgelopen jaar werkten zo'n honderd vrijwilligers aan het toegankelijk maken van drieduizend brieven, overlijdensberichten, lijsten van slaven op plantages en andere overblijfselen van het leven in de tijd van de Republiek der Nederlanden. Later dit jaar volgen er nog drieduizend.

De originele documenten liggen in Engeland, in het archief van de High Court of Admiralty, waar ze ooit belandden als oorlogsbuit. Ze bevonden zich aan boord van schepen die tijdens de vier Engels-Nederlandse Zeeoorlogen werden gekaapt en dienden als bewijs dat de schepen Nederlands waren. In oorlogstijd was het toegestaan onderling te kapen. Daarom werden de documenten bewaard, en daardoor kunnen geïnteresseerden nu neuzen door brieven tussen scheepslui en het thuisfront, die nooit op hun bestemming zijn aangekomen.

Het zoekraken van brieven was aan de orde van de dag en dat maakte het gescheiden bestaan nog moeilijker. 'Huisfrou' Ietien Ians schreef in 1671 aan haar 'beminde' zeeman Aerien Jacopsen dat ze al zestien brieven had verstuurd en er nog maar drie had ontvangen, terwijl ze zo verlangde naar een brief, en nog meer naar 'mijn lieve man self'.

De brieven staan bol van de zorgen over de oorlogen, vooral in de 'bedroefde tijt' (aldus Ietien Ians) van het Rampjaar 1672. Maar het belangrijkste thema was waarschijnlijk de gezondheid van de geliefden, kinderen en ouders: 'Dat wij met gesontheyt en liefde weder bij malkander moge kome als het god belieft', verzucht Ietien Ians aan haar Oost-Indiëvaarder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden