COMMENTAAR

Noodzakelijk vertrouwen is ver te zoeken

Na een afgewende Grexit is het tijd voor een realistisch vergezicht voor een sterk en solidair Europa.

Griekse minister van Financiën Euclid Tsakalotos. Beeld anp

Na drie emotionele weken ligt er een derde reddingsplan voor Griekenland. De lidstaten zijn akkoord, de Griekse premier Alexis Tsipras heeft dit weekeind zijn dissidente parlementariërs vervangen en de banken in Griekenland gaan vandaag weer gedeeltelijk open. Maar hiermee is de rust nog lang niet hersteld.

De komende weken moeten de Griekse hervormingen en bezuinigingen verder worden uitgewerkt, in ruil voor een nieuwe lening van 86 miljard euro. Het vertrouwen is van beide kanten echter volledig zoek. De Duitse minister van Financiën Wolfgang Schaüble bleef zelfs na het akkoord verkondigen dat een Grexit beter zou zijn. Daarop zag minister Dijsselbloem zich genoodzaakt zijn collega's op te roepen 'achter de overeenkomst' te gaan staan.

Dit weekeind stookte de omstreden Griekse oud-minister van Financiën, Yanis Varoufakis, het vuurtje vanuit de andere kant op door voor de BBC te voorspellen dat de hervormingen gedoemd zijn te mislukken. Dit in het openbaar geventileerde wantrouwen draagt niet bij aan een goede afloop daarvan. Griekenland heeft met het mes op de keel ingestemd met bezuinigingen en privatiseringen die in eigen land omstreden zijn. Verdere bezuinigingen worden immers als een dolksteek ervaren voor de economie die al met een kwart is gekrompen sinds de crisis. Privatiseringen ter waarde van 50 miljard euro worden door de Grieken onhaalbaar geacht.

Een echte ommekeer valt derhalve te verwachten van hervormingen van het pensioenstelsel, modernisering van de publieke sector, liberalisering van de arbeidsmarkt en verbetering van de administratieve systemen en de belastingdiscipline.

De Duitse minister van Financiën Wolfgang Schauble bleef ook na een akkoord verkondigen dat een Grexit toch het beste zou zijn. Beeld anp

Die noodzakelijke hervormingen vragen om een cultuuromslag en daarvoor is vertrouwen nodig. Bovendien moeten de Grieken dan wel zicht hebben op licht aan het eind van de tunnel. Dit kan niet zonder schuldenverlichting. Dit besef is na het IMF nu ook doorgedrongen tot de Europese onderhandelaars.

Griekenland zal zich moeten bewijzen voordat schuldsanering aan de orde komt, maar herstel van het vertrouwen is niet alleen taak voor de Grieken, zoals premier Rutte de Tweede Kamer voorhield. Ook Europa zal een toontje lager moeten zingen en zijn kiezers duidelijk maken dat de redding van Griekenland in eigen belang is.

Niet alleen om een einde te maken aan de eindeloze en tijdverslindende debatten over de schuldencrisis en de onzekerheid op de financiële markten, maar ook om een einde te maken aan de zelfdestructie van een in rap tempo gepolariseerd Europa.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.