'Noodtoestand Timor werkt averechts'

Hoewel de Indonesische regering dinsdag de staat van beleg heeft uitgeroepen op Oost-Timor, houden geweld en chaos aan. Volgens ooggetuigen patrouilleren militairen van de Indonesische elite-eenheid Kostrad wel door de straten, maar doen zij niets om de milities in toom te houden....

Leiders van de Oost-Timorese onafhankelijkheidsbeweging vrezen dat de staat van beleg alleen maar zal leiden tot meer bloedvergieten, omdat het leger de vrijheid heeft op iedereen het vuur te openen. 'Militieleden lopen nog steeds vrij rond en slaan of beschieten wie ze maar willen', zei een hotelemployee in de hoofdstad Dili. Op verscheidene plaatsen in de stad braken branden uit en werd geplunderd.

Aan de grens met West-Timor signaleerde een hulpverlener een niet aflatende stroom vluchtelingen, vaak begeleid door gewapende militieleden en militairen. Een woordvoerder van de Verenigde Naties in Dili zei over informatie te beschikken dat de milities tussen een kwart en eenderde van de 800 duizend mensen tellende bevolking van Oost-Timor willen verdrijven. Het geweld heeft volgens Nationale Raad voor het Timorese Verzet (CNRT) de afgelopen drie dagen aan ruim duizend mensen het leven gekost.

De Timorese Nobelprijswinnaar Ramos Horta zei dat Indonesië uit is op herhaling van 'de smerige en tragische jaren' na de bezetting van Oost-Timor in 1976, toen tweehonderdduizend Timorezen om het leven kwamen.

Onder de noodtoestand neemt generaal Wiranto in opdracht van president Habibie het militair commando en het burgerlijk bestuur op Oost-Timor over. Een groep officieren is belast met de uitvoering. Er wordt onder meer een avondklok ingesteld en het leger heeft de opdracht onruststokers te ontwapenen, te arresteren en bij tegenwerking eventueel neer te schieten.

Wiranto gaf dinsdag toe dat er op Timor totale chaos heerst. Maar hij ontkent dat uitsluitend de milities en de militairen verantwoordelijk zijn voor het geweld. Volgens Wiranto gaat het om gevechten tussen voor- en tegenstanders van de onafhankelijkheid. Hij vindt nog steeds dat Indonesië geen internationale hulp behoeft om de rust te herstellen.

VN-secretaris-generaal Kofi Annan gaf Indonesië maandagavond laat 48 uur om orde op zaken te stellen, anders zal de internationale gemeenschap 'naar alternatieven moeten zoeken'. Amerikaanse kranten menen dat de vorming van een VN-macht voor Oost-Timor al bezig is. Zo'n zevenduizend man zouden al beschikbaar zijn.

In Darwin, 690 kilometer van Oost-Timor, heeft het Australische leger tweeduizend militairen in paraatheid gebracht, die snel kunnen worden ingezet. Een hovercraft met honderd bewapende Australische soldaten ligt sinds dinsdag in internationale wateren nabij Oost-Timor voor hulp bij evacuaties of inzet als onderdeel van een eventuele vredesmacht, waarover Australië vrijwel zeker het commando zal krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden