Noodklok over hoger onderwijs

De commissie-Veerman roept hogescholen en universiteiten op het tij te keren...

Den Haag Het gaat slecht met het hoger onderwijs. De studie-uitval is ‘onaanvaardbaar hoog’, talent wordt onvoldoende uitgedaagd, het systeem sluit slecht aan op de vraag van studenten en werkgevers. Hogescholen en universiteiten kunnen het tij keren door selectie aan de poort en door scherpere profilering.

‘Het hoger onderwijs heeft nu een 6,5, dat moet een 9 worden’, zegt oud-minister Cees Veerman. De CDA’er leidde de commissie die de afgelopen maanden het stelsel van hogescholen en universiteiten heeft doorgelicht. Hij deed dat op verzoek van toenmalig PvdA-minister Plasterk (Onderwijs).

Veerman concludeert dat scholieren op het vwo te gemakzuchtig kiezen voor een universitaire studie. Dat leidt tot veel uitval in het eerste studiejaar. Daarom pleit hij voor meer selectie aan de poort: ‘Kijk dan niet alleen naar cijferlijsten, maar juist ook naar de interesse en motivatie van de student.’

Ook pleit zijn commissie voor een duidelijker profilering van de instellingen en van de opleidingen zelf. ‘Maak keuzen, je moet niet overal alles willen aanbieden. Onderscheid je van elkaar.’

De commissie is kritisch over het huidige financieringsbeleid. Momenteel ontvangen instellingen onderwijsgeld op basis van studentenaantallen. Helemaal verkeerd, volgens Veerman: ‘Dat werkt de kwaliteit op geen enkele wijze in de hand.’

Volgens Veerman biedt zijn analyse aan politieke partijen ‘geen excuus’ voor bezuinigingen. ‘In tegendeel. Mijn boodschap is: investeer, overheid. Instellingen, pak door.’

In een gezamenlijke reactie oordelen de HBO-raad, universiteitsvereniging VSNU en de studentenkoepels LSVb en ISO positief over het advies. Ze noemen het ‘ingrijpend en inspirerend’. De vier gaan een manifest opstellen voor de kabinetsformateur. ‘Het is uniek dat we elkaar zo snel hebben gevonden’, zegt voorzitter Doekle Terpstra van de HBO-raad.

Terpstra is blij dat Veerman de belangrijke rol van de hogescholen erkent. ‘Als de universiteit exclusiever wordt, zullen wij meer taken en mogelijk ook meer studenten krijgen.’

Volgens Sijbolt Noorda van universiteitskoepel VSNU moeten de dertien universiteiten samen om tafel. ‘We moeten niet allemaal dezelfde inhoud kiezen. We moeten een helder profiel geven aan onze opleidingen en de studenten vinden die bij dat profiel passen.’

De enige kritische noot van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) en het Interstedelijk Studentenoverleg (ISO) betreft de selectie aan de poort. ‘Zolang selectie het beter matchen van student en opleiding betekent, zijn wij voor’, zegt LSVb-voorzitter Jasmijn Koets. ‘Maar het mag geen blokkade zijn.’

Henno van Horssen van het ISO herkent de kritiek van Veerman op het financieringssysteem. Dat zet onderwijsinstellingen er vooral toe aan zo veel mogelijk studenten te werven. ‘Instellingen zijn veel te veel gericht op marketing met glossy folders.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.