Noodgedwongen irritanter dan zijn spelers

De donderdag overleden volleybalcoach Mathieu schuwde geen middel, van oorvijg tot straftraining. Maar zijn aanpak werkte vaak. Zijn bijnaam was niet voor niets de meester.

Volleybalcoach Pierre Mathieu won ongeëvenaard veel nationale titels, tien in totaal, maar de donderdag overleden trainer werd vooral befaamd als meesterpsycholoog. Vanwege zijn mentale trucs en zijn royaal gedebiteerde wijsheden eerden zijn destijds jonge leerling-coaches Joop Alberda en Toon Gerbrands hun docent met de titel van 'de meester'.


Die koosnaam verhief Mathieu tot zijn aanspreektitel. De meester, zo sprak hij in 1998, wilde zijn grote clubcarrière, in Nederland, België en Duitsland, vervolmaken met succes op het hoogste niveau, de Olympische Spelen. Hij aanvaardde de opdracht om met de talentvolle Nederlandse vrouwen in Sydney (2000) een medaille te veroveren. De meester wilde grootmeester worden.


Hij beheerde de erfenis van de weggestuurde Bert Goedkoop die het jaar ervoor zijn team dagelijks in de Sporthallen Zuid in Amsterdam verzamelde. In dat heilig verklaarde Bankrasmodel geloofde Mathieu niet. De zwaarste wedstrijd was de beste training, vond hij.


Een jaar later, na een mislukt WK (zevende) in Japan, gaf Mathieu toe zijn hand overspeeld te hebben. De Spelen bleken onhaalbaar. Topspeelsters als Henriëtte Weersing en Cintha Boersma haakten af. De jeugd had moeite met de harde lijn van de leraar weg- en waterbouw die later zelf toegaf vooral een mannencoach te zijn.


Hij was de man van straftrainingen, van erbovenop zitten. Mathieu liet zijn ploeg nooit alleen. 'Dit zijn geen kleine kinderen, dit zijn topsporters die het allerbeste willen. En het allerbeste bestaat alleen wanneer de meester toekijkt.'


Mathieu noemde zichzelf 'een heel irritant persoon'. 'Ik kon ook niet anders, want ik heb louter met vedetten gewerkt. En vedetten zijn heel irritant. Dan moet je als coach een houding aannemen die nog irritanter is.' Als iemand niet in hem geloofde, zette hem dat aan tot 'dat zullen we nog weleens zien'.


Hij won in 1983 met Starlift Blokkeer de Europa Cup 3 in de eigen Vliegermolen in Voorburg. Twee jaar later werd hij benaderd door Brother Martinus. Starlift-baas Dé Stoop hield hem aan zijn contract. Vervolgens werd Arie Selinger de coach van de Amstelveense ploeg die het fundament voor het olympisch goud van 1996 vormde. Die prijs werd veroverd aan de hand van een leerling van Mathieu, Joop Alberda.


Mathieu, met vijf clubs Turnhout, Starlift, Ruisbroeck, Kortrijk en Nesselande tien keer kampioen, was door zijn gedrag lange tijd niet geschikt voor de functie van bondscoach, gaf hij eerlijk toe. Zijn trucs wekten hier en daar woede. Hij plaatste een tuinkabouter in het veld voor de wedstrijd tegen Martinus, om de kleine spelverdeler Avital Selinger (1.76 m.) belachelijk te maken. 'Van zo'n tuinkabouter kunnen we niet verliezen', sprak hij. Starlift won.


Als coach van AMVJ liet hij een haan in het veld gooien om dierenliefhebber Loek Willemstein van Starlift af te leiden. Hij ging in vechtpak aan de kant zitten. Of hij confronteerde zijn Volco-meiden met de blikgroenten van de concurrerende ploeg (Bonduelle). Hij bouwde torens van de blikjes om die om te gooien. In de Belgische finale met Kortrijk gaf hij zijn eigen steraanvaller 'op camera' een klap voor de kop, toen die in de beslissende set liever de bank wilde opzoeken. Mathieu noemde het powerpsychologie. 'De jongen die ik had geslagen, kuste me na afloop.'


Pierre Mathieu, geboren in Bandoeng, stierf donderdag aan de gevolgen van alvleesklierkanker. In 2005 stopte hij na 32 jaar met coachen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden