Nominatie VKBK 2014: Emmeline de Mooij (35)

Menigeen zal zich de knalrode reuzenklaproos van Zoro Feigl herinneren, die vorig jaar ronddraaide in een van de zalen van het Stedelijk Museum Schiedam. De kunstenaar werd met massale voorkeursstemmen verkozen tot publieksfavoriet van de Volkskrant Beeldende Kunst Prijs 2013. Ook dit jaar kunnen bezoekers gedurende de tentoonstelling in Schiedam hun lievelingskunstenaar kiezen. Maak kennis met Emmeline de Mooij (35), voorgedragen door Folkert de Jong (42), beeldend kunstenaar.

Emmeline de Mooij (35) Beeld Adriaan van der Ploeg

Het persoonlijke is politiek, luidt een gevleugelde uitdrukking uit de jaren zeventig. Maar is het persoonlijke ook kunst? Vaak gaan die twee een moeizaam huwelijk aan. Want wat voor de ene persoon een ontdekking van belang is, is voor de ander navelstaarderij.

Emmeline de Mooij is de gunstige uitzondering. In haar foto's, collages, installaties en performances gaat het om uit het leven gegrepen, persoonlijke onderwerpen die tegelijk universeel menselijk zijn. Ze variëren van het krijgen van een kind, en de cocktail van kwetsbaarheid en zorgelijkheid die daarmee gepaard gaat, tot de farmaceutische diëten waarmee de westerse maatschappij zijn welvaartsziekten te lijf gaat. Die grote, kleine onderwerpen gaat ze lichtvoetig en met veel gevoel voor kleur, materiaal, esthetiek en humor te lijf.

Hoofd van piepschuim
Neem de performances die De Mooij recentelijk opvoerde bij een solotentoonstelling in Praag. In een daarvan voert ze een hilarische dialoog met een hoofd van piepschuim dat in een rolstoel is geduwd. Haar hersens staan onder druk, haar hoofd heeft geen contact meer met haar lijf, klaagt de performer. Ze voelt aan zachte, sensuele objecten, teneinde de zintuiglijke beleving te stimuleren en het verstoorde evenwicht te herstellen. In een van haar collages combineert ze geknoopte huisvlijt met sensueel gekreukeld papier en een strip pillen, waar het licht zijdezacht in weerkaatst.

Vreemd genoeg is De Mooij in ons land tot nog toe een goed bewaard geheim. De Mooij heeft vooral tentoonstellingen in de Verenigde Staten en in Scandinavië. In het eerste land, waar de therapeut een dagelijkse metgezel is, kunnen ze blijkbaar beter overweg met ongemakkelijke onderwerpen, constateert Folkert De Jong. 'In ons land willen we weinig te maken hebben met geestesziekte en medicijngebruik, met ontheemding en veroudering, kortom met menselijke zwakte.' In Scandinavië spreekt een ander facet van haar werk tot de verbeelding, namelijk haar mythische performances in het bos, waarbij naakte vrouwen geheimzinnige rituelen opvoeren om hun ongetemde oerkracht te ervaren.

Moeilijk in een hokje te plaatsen
Mogelijk vloeit haar relatieve onbekendheid ook voort uit het feit dat De Mooij is opgeleid aan de afdeling Mode van de Gerrit Rietveld Academie. Ze werkt tegelijkertijd als succesvol stilist en art director voor reclamecampagnes van bekende merken en voor fotografe Viviane Sassen. Daardoor is ze moeilijk in een hokje te plaatsen.

Vreemd aantrekkelijk vindt De Jong haar werk, en daarbij fijngevoelig, sensueel en poëtisch. 'Het mooie vind ik ook het contrast met mijn eigen werk. In mijn beelden stel ik de donkere kanten van het leven grotesk en agressief voor. In De Mooijs werk over de zorgzieke samenleving zie ik het tegenovergestelde: broosheid, hoop en een relativerende kracht. Haar kunst gaat over het aanvaarden van onze zwaktes. Je ziet dat kunst helend kan zijn.'

Daarmee vult De Mooij een groot gapend gat, vindt De Jong. 'Dit soort thematiek, waarbij je zo kwetsbaar durft te zijn en zo persoonlijk zonder in pathetiek te vervallen, komt in de kunst nauwelijks meer aan de orde. Dat maakt haar werk uniek en urgent.'

 
Haar kunst gaat over het aanvaarden van onze zwaktes. Je ziet dat kunst helend kan zijn
Folkert de Jong (42), beeldend kunstenaar
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden