Nog vier jaar, dan is het werk af

De ministers van Paars II verdedigen in de Tweede Kamer hun begroting voor volgend jaar. Het is hun de vierde en laatste....

Doelen en resultaten

Loek Hermans kan er het regeerakkoord met een gerust hart op naslaan. Kleinere klassen in het basisonderwijs? De operatie is in volle gang. Betere carrièreperspectieven voor leraren? Kijk naar de laatste CAO. Een sterke inspectie die de scholen de maat gaat nemen? Het wetsvoorstel waarin het wordt geregeld, krijgt deze week goedkeuring van de Tweede Kamer. En dan de investeringen. Paars beloofde vier jaar geleden enkele miljarden extra, Hermans maakte er een veelvoud van. Begon hij in 1998 nog met 39 miljard gulden, in 2002 heeft hij 51 miljard te besteden.

De economische rugwind was zo sterk dat Hermans zelfs een van zijn belangrijkste criticasters, de Algemene Onderwijsbond, volledig kon overbluffen toen die op hoge toon minstens een miljard extra eiste voor het onderwijs. 'Da's veel te weinig', zei Hermans doodleuk. Een paar weken later sleepte hij er inderdaad ruim het dubbele uit. De dreigende protesten op de scholen tegen de algehele malaise werden er prompt de kop mee ingedrukt.

Tot zover geen vuiltje aan de lucht. Maar Paars II gaf in 1998 dan ook geen aandacht aan hét probleem dat al jaren een schaduw werpt over het onderwijs: het lerarentekort. Hermans haalt oude onderwijzers terug voor de klas, lokt mensen weg uit het bedrijfsleven, zendt reclamespotjes uit en creëert zelfs totaal nieuwe functies: de onderwijs-assistenten.

Het blijkt te weinig en te laat. Aan het begin van dit schooljaar had het basisonderwijs 1400 leerkrachten te kort, het voortgezet onderwijs 750. Hermans gaat hoe dan ook de geschiedenis in als de minister onder wiens gezag elke week vele klassen naar huis werden gestuurd.

Daar staat een grote verdienste tegenover: na decennia van strakke overheidssturing is Hermans begonnen met het loslaten van de scholen. Die weten zelf het beste hoe het moet in de klas, is zijn leidraad. Steeds meer geld wordt zonder strenge beleidsregels overgemaakt. Hij zegt vast van plan te zijn ook de onderwijsinhoudelijke regelzucht in te dammen.

Toekomst

Hermans was aanvankelijk een leek in het onderwijs, maar hij is zich er thuis gaan voelen. Zijn beleid wordt met instemming ontvangen, maar hij geeft zelf toe dat het een zaak van de lange adem is. Scholen moeten wennen aan de vrijheid. Ook de Tweede Kamer en zijn eigen ambtenaren nemen nog niet genoeg afstand naar zijn zin. De conclusie draagt hij al een tijdje uit: hij wil nog vier jaar om zijn werk af te maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden