Nog nooit zoveel schade door wilde ganzen als in 2016: 18,8 miljoen

De vraatzucht van wilde ganzen heeft in 2016 waarschijnlijk meer schade veroorzaakt dan ooit. NRC schreef maandag dat de vermoedelijke schadepost over 2016 rond de 18,8 miljoen euro zal uitkomen. De krant maakte deze rekensom op basis van cijfers van het Faunafonds, de instantie die schadevergoedingen aan boeren uitkeert.

Neergestreken ganzen in een weiland langs de A1 bij Eembrugge.Beeld anp

De economische schade door ganzen stijgt al jaren. In 2015 keerde het Faunafonds 17,2 miljoen euro uit aan agrariërs met kaalgevreten weilanden en platgetrapte en omgewoelde akkers.

In de jaren daarvoor steeg de schade nóg sneller: in 2012 telde het aantal toegekende schadevergoedingen nog op tot 9,2 miljoen euro. Ganzen zijn verreweg de grootste kostenpost voor het Faunafonds, dat ook de schade vergoedt die andere wilde dieren (zoals wilde zwijnen en damherten) veroorzaken. In 2015 waren ganzen goed voor ruim 90 procent van het uitgekeerde schadebedrag.

Overlast

Veruit de meeste schade ontstaat doordat ganzen grasland afgrazen. Thijs Janssens, de coördinator van het Faunafonds: 'Het probleem wordt steeds groter. Op allerlei manieren proberen boeren ganzen te verjagen.' De gemeente Lelystad experimenteerde deze herfst met het wegjagen van de vogels met behulp van een laser. Deze proef zou volgens de fabrikant van deze laser geslaagd zijn.

Boeren in het merengebied van Zuidwest-Friesland en in het Waterland in Noord-Holland hebben het meeste van ganzen te lijden. 'De ganzenschade loopt jaarlijks in de miljoenen, dat kan zo niet doorgaan', zei de Friese gedeputeerde Johannes Kramer al in oktober 2015.

Het lijkt erop dat de overlast in 2016 bepaald niet minder werd. 'Wij zien dat de schade niet terugloopt. Dat betekent dat wij van beleid moeten veranderen', concludeert Kramer nu. Het is echter niet makkelijk effectieve maatregelen te vinden. Verjagen is maar een tijdelijke oplossing, omdat de vogels uiteindelijk altijd terugkeren naar hun favoriete graasplekken.

Drastische maatregelen

Drastischer maatregelen als het doden van ganzen door ze af te schieten of te vergassen met koolstofdioxide zijn niet populair bij het grote publiek. Vergassen werd vanaf 2014 als noodmaatregel toegepast, maar in juli 2015 alweer door de rechter praktisch onmogelijk gemaakt. De rechter verbood niet het vergassen op zich, maar wel het bijeendrijven van de ganzen om ze te kunnen vergassen, wat in de praktijk op hetzelfde neerkomt.

In 2015 werden in Noord-Holland nog zo'n 36.000 ganzen vergast, in 2016 dus geen. Ook rond Schiphol, waar de vogels volgens de provincie Noord-Holland een gevaar vormen voor het vliegverkeer, is vergassen niet meer toegestaan. Afschieten mag nog wel, maar dat zet volgens de boeren en hun medestanders onvoldoende zoden aan de dijk.

'Er zijn geen andere methoden dan vergassen om het aantal ganzen te verminderen', zegt Désiré Karelse, adjunct-secretaris van de Faunabeheereenheid Noord-Holland. Hij schat dat Noord-Holland met zijn vele waterrijke gebieden, graslandpolders en akkerbouwgebieden jaarlijks ruim vier miljoen euro schade lijdt door ganzen.

Foeageergebieden

Gedeputeerde Johannes Kramer uit Friesland ziet een gezamenlijke, internationale aanpak als de enige oplossing, omdat het probleem ook onderdeel is van een internationale ontwikkeling. 'In heel Noord- en Noordwest-Europa neemt het aantal ganzen toe. Dat heeft te maken met een scala aan factoren, waaronder de opwarming van de aarde en de wijzigingen in het jachtbeleid van Denemarken, Zweden en Noorwegen.'

Er is al internationale regelgeving over ganzen die Nederland moet naleven. De Europese Unie verplicht Nederland foerageergebieden in stand te houden waar ganzen in de winter kunnen rusten zonder verjaagd te worden. 'Dat hebben ze nodig, want als ze verjaagd worden, moeten ze vliegen en verliezen ze kracht, waardoor ze na de winter niet meer terug kunnen vliegen naar waar ze vandaan komen', verklaart Kramer.

Ganzenvrienden hopen dat de vogels op gegeven moment doorkrijgen dat ze in die foerageergebieden rustig kunnen grazen zonder verjaagd te worden en daarom liever daar neerstrijken dan op de plekken waar ze ongewenst zijn. 'Je weet dat ze komen, linksom of rechtsom, en dan heb je ze liever in foerageergebieden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden