Nog nooit een kippenkooi gezien? Vangen en rapen maar

De inzet van onervaren personeel bij de ruimingsoperatie op de bedrijven leverde problemen op. Vooral de hygiëne kwam in het geding...

Maar waar haal je de mensen vandaan om in een paar weken tijd miljoenen kippen te vangen en op te ruimen? Dierenartsen, inspecteurs en controleurs leveren de diensten zelf, maar de honderden mensen die nodig zijn om de kippen te vangen en te ruimen, dat is andere koek.

Een aanbod om asielzoekers in te schakelen, wees de Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees (RVV) resoluut van de hand. 'Dat wilden ze niet', stelt een woordvoerder van het ministerie van Landbouw en Visserij. Het ministerie heeft een contract met uitzendbureau Start. Dat ging na de uitbraak begin maart aan het werk. Binnen enkele dagen moesten honderden mensen worden aangetrokken. Dat gebeurde onder andere met krantenadvertenties.

Tot grote ergernis van brancheorganisatie LTO-Nederland werden de pluimveevervoerders die normaal kippen vangen en vervoeren niet benaderd. 'Zij hebben de ervaring en zaten zonder werk', moppert een LTO-woordvoerder. 'In plaats daarvan werden uitzendkrachten ingeschakeld van wie sommigen nog nooit een kippenkooi hadden gezien.'

Het ministerie van Landbouw beaamt dat de werving van kippenruimers niet helemaal zonder problemen verliep. 'Er zijn in het begin veel klachten geweest', vertelt een woordvoerder. 'Papieren werden niet gecontroleerd en sommige kippenvangers toonden weinig respect voor de omstandigheden van de boeren.' Ook waren er volgens LTO problemen met de naleving van de hygiëne.

De kritiek van de boerenorganisatie wordt gedeeld door een commissie onder leiding van Cees Wensing, oud-directeur van het onderzoeksinstituut voor dierziekten ID-DLO, die werd aangesteld om toe te zien op het welzijn van de dieren, 'Tijdens de bedrijfsbezoeken is het ons opgevallen dat de hygiëneregels door het ingezette personeel goed worden nageleefd, met uitzondering van multi-etnische rapersploegen. Met deze mensen is communicatie moeilijk en begrip voor hygiëne is bij velen niet sterk ontwikkeld', rapporteerde Wensing na de eerste twee weken van ruimen.

De kritiek op de werkwijze van de ruimingsteams leidde tot aanpassing van procedures en een strengere selectie van het personeel. Zo worden na enkele weken toch de ervaren pluimveevervoerders ingezet en krijgt elk ruimingsteam een voorman aangewezen.

De strengere selectie van mensen heeft ook nadelen. Binnen de Gelderse Vallei is onvoldoende gekwalificeerd personeel te vinden. En dus gaat Start ook elders in het land werven. Ook in de provincies Brabant en Limburg, waar naast de Gelderse Vallei de grootste concentraties pluimveebedrijven zijn gelegen.

LTO-Nederland noemt dit onbegrijpelijk. 'Wij waarschuwen al vanaf dag één voor het overslaan van de vogelpest naar Brabant en Limburg', stelt een woordvoerder van de landbouwlobby. 'Ons advies om het gebied af te zetten, is niet opgevolgd. Jammer, maar om mensen uit Brabant en Limburg doelbewust naar de Gelderse Vallei te brengen, dat is de omgekeerde wereld.'

Het ministerie van Landbouw reageert gelaten. 'Het bestrijden van het virus levert risico's op', stelt een woordvoerder. 'We ontkwamen er niet aan om mensen uit die provincies te werven. Als je in de Gelderse Vallei niet genoeg mensen kunt vinden, moet je elders zoeken.'

Bovendien, stelt Landbouw, werden voor de ruimers strenge regels opgesteld om verspreiding van het virus te voorkomen. Uit een evaluatie van de varkenspest is namelijk gebleken dat ruimingsteams in 10 procent van de gevallen verantwoordelijk zijn geweest voor verdere besmetting.

Dus moesten alle uitzendkrachten een verklaring ondertekenen. Daarin stellen ze dat ze zelf geen pluimvee hebben, dat ze minimaal drie etmalen na een ruiming niet op een pluimveebedrijf komen en dat ze zich houden aan de werkinstructies en de hygiëne-eisen. Maar houden ze zich daar ook aan? 'We doen er alles aan', stelt een woordvoerder van Landbouw. 'Maar het is nooit waterdicht.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden