Nog lang niet weg uit Afghanistan

De Amerikaanse plannen om Afghanistan te verlaten, lopen door tegenslagen zware averij op. Misschien eindigt Obama met meer troepen dan toen hij aantrad....

The New York Times

Washington De haperende vooruitgang in Afghanistan heeft binnen de Amerikaanse regering twijfel gezaaid over de levensvatbaarheid van het plan van president Barack Obama uiterlijk in juli 2011 te beginnen met terugtrekken van de troepen uit het land.

Sommigen vragen zich af of het beleid wel succes kan hebben binnen het tijdsbestek dat Obama heeft bepaald, gezien de problemen om de Taliban uit de regio Marjah te verjagen en de wankele loyaliteit van de Afghaanse president Karzai. Zelfs vóór de recente tegenslagen waren militaire autoriteiten sceptisch over het vastleggen van een datum voor de terugtrekking, maar Obama was vastbesloten een einde te maken aan een oorlog die al negen jaar duurt.

Of de vertrekdatum van juli 2011 haalbaar is, laat het Witte Huis afhangen van een uitgebreide evaluatie in december. Regeringsfunctionarissen hameren erop dat de toestand in het land de doorslag zal geven. Ook heeft Obama nog niet besloten hoe snel de troepen worden teruggetrokken.

Zelfs als de eerste troepen daadwerkelijk naar huis komen in juli 2011, dan zal dat volgens functionarissen aanvankelijk gaan om beperkte aantallen. Aangezien Obama de troepenmacht in Afghanistan sinds zijn aantreden heeft verdrievoudigd, zou zijn presidentschap wel eens ten einde kunnen lopen met meer troepen in Afghanistan dan toen hij aantrad.

‘Het ziet er niet goed uit’, zegt Bruce Riedel, een Afghanistandeskundige bij het Brookings-instituut. ‘Er is weinig dat wijst op de omslag waar mensen op hoopten.’

Schoolvoorbeeld
Aanhoudend geweld in het zuidelijke gebied rond Marjah, dat een schoolvoorbeeld had moeten worden van de effectiviteit van nieuwe methodes om de opstandelingen te bestrijden, heeft de twijfel in Washington over de huidige aanpak versterkt. De twijfel wordt bovendien aangewakkerd door president Karzai’s besluit twee Afghaanse veiligheidsfunctionarissen in wie de Amerikanen veel vertrouwen hadden, te ontslaan.

Generaal Stanley McChrystal, de bevelhebber in Afghanistan, zei vorige week dat operaties in het vroegere Talibanbolwerk Kandahar ‘langzamer zullen verlopen dan we aanvankelijk hadden verwacht’. Andere officieren zijn pessimistischer. ‘Als iemand denkt dat de operatie-Kandahar nog dit jaar kan worden afgesloten, dan houden ze zichzelf voor de gek.’

Volgens een vooraanstaande medewerker van de regering-Obama zijn sceptici, zoals vicepresident Joseph Biden, voorstander van een nieuwe benadering, terwijl anderen, zoals generaal David Petraeus de ingezette koers willen blijven volgen.

De strategie zal de komende dagen in Washington langs de meetlat worden gelegd. Medewerkers van de regering zullen deze mogelijkheid aangrijpen om in te brengen dat er gemengd resultaat is geboekt en dat het nog te vroeg is om harde conclusies te trekken. Zij wijzen erop dat nog niet alle 30 duizend aanvullende troepen die Obama in december stuurde, zijn aangekomen. Nu zijn er 93 duizend Amerikaanse militairen in Afghanistan. Dat aantal stijgt tot 105 duizend voor het einde van de zomer.

Regeringsfunctionarissen erkennen dat er tegenslagen zijn geweest, maar wijzen vooral op positieve ontwikkelingen, waaronder de vredesconferentie van Karzai, die tot doel had aanhangers van de Taliban over te halen de wapens neer te leggen. Zij zijn ook tevreden over de vooruitgang van het Afghaanse leger en de politie bij het werven van personeel. Die vooruitgang zou volgens hen niet zijn geboekt zonder Obama’s einddatum.

Reorganisatie
Volgens generaal Petraeus hebben de VS de afgelopen anderhalf jaar gebruikt om de juiste aanpak te vinden. Daarbij gaat het niet alleen om de verdrievoudiging van de troepenmacht, maar ook om de reorganisatie van de militaire en civiele inspanningen. Nu is het mogelijk om resultaat te boeken. Maar Petraeus wijst er wel op ‘dat het moeilijker zou worden voordat het makkelijker wordt’.

Amerikaanse functionarissen zijn ook gefrustreerd over het falen van hun NAVO-bondgenoten om de 450 trainers bij elkaar te krijgen die de regering graag wil. Het ontslag van de Afghaanse veiligheidsfunctionarissen en berichten dat Karzai betwijfelt of de Amerikanen kunnen winnen, heeft de stemming ook geen goed gedaan. Maar ondanks frustratie over Karzai zijn Amerikaanse regeringsfunctionarissen tot de conclusie gekomen dat er geen voor de hand liggend alternatief is.

‘Voor zover ik kan zien, weten ze niet wat ze hiermee aan moeten’, zegt een belangrijke Democratische medewerker van het Congres. ‘Ze hebben geprobeerd streng te zijn; dat werkte niet. Ze hebben geprobeerd lief te zijn en dat werkte ook niet. Nu lijken ze te denken: we modderen maar wat aan. Maar dat is geen strategie.’

Zorgen
Congresleden spreken hun zorgen uit over Afghanistan, maar zijn verdeeld over de vraag of de regering haar beleid moet bijstellen.

‘Deze vorm van oorlogsvoering is op z’n minst moeilijk te noemen’, zegt Ike Skelton, een Democraat uit Missouri en voorzitter van de defensiecommissie van het Huis van Afgevaardigden. ‘Het komt erop neer dat het vooral een kwestie van bestuur is. Karzai is het probleem. Maar je moet het nu eenmaal doen met wat je hebt.’

‘Ze boeken resultaat en proberen Karzai’s regering op orde te krijgen’, stelt Duncan Hunter, een Republikeins lid van het comité die net terug is van zijn tweede bezoek aan Afghanistan, nadat hij er in 2007 als kapitein bij de mariniers zeven maanden had gediend. ‘Het kost alleen tijd en dat is iets wat ze niet hebben.’

Kwetsbaar
Bruce Riedel, de Afghanistan-specialist, zegt dat de regering weinig aanlokkelijke alternatieven heeft voor de huidige koers. Meer troepen is politiek onhaalbaar, terwijl een volledige terugtrekking de VS kwetsbaar maken voor een terroristische aanval vanuit een door de Taliban-overheerst Afghanistan.

‘Tegelijk is blijven waar je bent niet aantrekkelijk, omdat dit vroeger of later betekent dat je verliest. Obama heeft een ramp geërfd in Afghanistan en ziet zich geconfronteerd met dezelfde slechte opties als in 2008.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden