Nog lang niet genoeg topvrouwen

Het aantal topvrouwen in het Nederlandse bedrijfsleven is nog steeds bedroevend laag, maar in de benoemingen van vrouwelijke bestuurders en commissarissen is wel een versnelling te zien. Die is vooralsnog echter onvoldoende om tijdig het 'wettelijk streefcijfer' van 30 procent te halen. Meer dan de helft van de onderzochte bedrijven heeft ook nog steeds geen enkele vrouw in de hoogste regionen.

AMSTERDAM - Dat blijkt uit de jaarlijkse Dutch Female Board Index die vandaag verschijnt. Uit het onderzoek onder 96 Nederlandse beursgenoteerde bedrijven blijkt dat minder dan een op de twintig leden van de raden van bestuur vrouw is. Van de commissarissen is 13,3 procent vrouw, tegen 11 procent een jaar eerder. Die relatief grote sprong komt doordat bijna een kwart van de nieuwe commissarissen vorig jaar vrouw was, veel meer dan de een op de zeven van een jaar eerder. Van de ruim dertig nieuwe bestuurders waren er drie vrouw, waardoor het aantal 'topvrouwen' stabiel bleef op elf. Gecombineerd komt het aantal vrouwen in de top van het beursgenoteerde bedrijfsleven voor het eerst boven de 10 procent: van de ruim 700 bestuurders en commissarissen op het beursgenoteerde pluche zijn er nu 74 vrouw.


Volgens Mijntje Lückerath, de samensteller van de Female Board Index, heeft de stijging deels te maken met het 'wettelijk streefcijfer' dat vorig jaar is aangekondigd. In 2016 moeten de raden ven bestuur en de raden van commissarissen voor minimaal 30 procent uit vrouwen bestaan. Wordt dat niet gehaald, dan moeten bedrijven uitleggen hoe dat komt en een verbeterplan opstellen. Bedrijven hebben geen zin om jaarlijks te kijk te staan als mannenbolwerk en benoemen daarom nu al vrouwen. Maar volgens Lückerath, hoogleraar corporate governance op Nyenrode, is er meer aan de hand. 'Er wordt sowieso breder gezocht: niet alleen meer naar veel bestuurservaring, maar ook naar mensen met een andere achtergrond en andere expertise. Van die trend profiteren vrouwen.'


Alleen bij pakketvervoerder TNT bestaan zowel de raad van bestuur als de raad van bestuur als de raad van commissarissen voor minimaal 30 procent uit vrouwen. Nog steeds hebben 50 van de 96 bedrijven geen vrouw in de top. Toch blijft Lückerath tegen een wettelijk quotum, zoals eurocommissaris Viviane Reding dat deze week aankondigde: minimaal 40 procent vrouwelijke commissarissen in 2020 op straffe van sancties, zoals uitsluiting van overheidsopdrachten.


'Het is heel erg als het beeld is dat vrouwen om andere redenen dan hun kwaliteit worden benoemd. Dat moet echt vermeden worden', zegt Lückerath. 'Daarom ben ik blij met deze geleidelijke stijging.' Bovendien kunnen de nieuwe vrouwen leiden tot meer vrouwelijke benoemingen, waardoor de stijging verder kan versnellen.


Na koploper TNT Express scoren de Achterhoekse apparatenbouwer Nedap en PostNL goed. Het laatste bedrijf kreeg met Herna Verhagen als eerste AEX-bedrijf een Nederlandse topvrouw. Ook Wessanen, Unilever, Randstad en DSM doen het goed. Philips leek een sprong te maken door met Deborah DiSanzo een vrouw in de raad van bestuur op te nemen, maar volgens Lückerath is ze in de groepsraad benoemd, net onder de top, en telt ze dus voor dit onderzoek niet mee. Nieuwkomer DE Master Blenders staat met twee vrouwen in de zeven leden tellende top op plaats vijf. Kabelaar Ziggo is met nul vrouwen op twaalf mannen laatste, na bedrijven als Boskalis, Vopak, Pharming, Binck Bank, ASMI en CSM.


Blokkade benoeming man in ECB-bestuur

Uit onvrede over het gebrek aan vrouwelijke kandidaten blokkeert het Europees Parlement vooralsnog de benoeming van de Luxemburger Yves Mersch tot lid van de directie van de Europese Centrale Bank (ECB). Het steekt de parlementariërs dat het dagelijks bestuur van de ECB geen enkele vrouw telt.


Het is de eerste keer dat het europarlement een ECB-benoeming tegenhoudt. De voordracht van Mersch voor de zomer was de uitkomst van politieke koehandel tussen de ministers van Financiën van de eurolanden. Het europarlement hoeft alleen maar te worden geraadpleegd, instemming is niet nodig. De parlementariërs besloten echter de voor maandag geplande hoorzitting met Mersch op te schorten. Zonder dit gesprek is er geen advies mogelijk en valt de benoemingsprocedure volgens de parlementariërs stil. Zij eisen niet dat Mersch zich terugtrekt maar willen dat de eurolanden een strategie opstellen om meer vrouwen in topposities bij de ECB en de nationale banken te krijgen.


Marc Peeperkorn

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden