Nog is Nederland niet verloren

Karel Tomeï is een van de weinige Nederlanders die de in iedere jongen verankerde droom heeft weten te verwezenlijken. Hij moet vliegen voor zijn werk....

Arno Haijtema

Voor het 420 foto's tellende Over Holland fotografeerde Tomeï besneeuwde vlakten en bevroren plassen, zomersgroene weidelandschappen en eindeloze, geel bloeiende koolzaadvelden. De grote steden en provincieplaatsjes, fabriekjes en industriecomplexen, een terminal voor verse Japanse auto's en een uitgestrekt autokerkhof, moderne windturbines strak in het gelid en hun honderden jaren oude voorlopers langs kronkelige vaarten in het Hollandse veenweidelandschap, voor het oog van Tomeï zijn ze allemaal even lieflijk.

Wie, zoals Tomeï letterlijk doet, een beetje afstand neemt, moet erkennen dat het land nog niet verloren is. Plaatselijk overwoekerd door wegen, bedrijfsterreinen en nieuwbouwwijken, krioelend van nijverheid en intensieve landbouw, stoom dampend en uitlaatgassen walmend, begroet het de zonsopgang. En lieflijk glooiende duinen, bijna lege stranden, het eeuwige getij van Zeeland en het Wad koesteren zich bij zonsondergang in het strijklicht dat Tomeï zo te zien liefheeft.

In een mooi ritme, soms met bruuske overgangen, zijn de beelden samengebracht. Zo worden de ritmische patronen van achtereenvolgens een besneeuwde doolhof bij Emmen, een zwierende kronkeling in een akker en de symmetrie van een siertuin patsboem gevolgd door het horrortafereel van de varkenspest: dieren die door dranghekken naar een overdekte ruimte worden geleid, waar ze worden afgemaakt om aan de andere zijde aan een stapel kadavers te worden toegevoegd. Twee bladzijden verder worden de koeien op hun vlet door Bert Haanstra-velden naar grazige graslanden gebracht en begroet door schapen en dartele lammeren.

Jongensdroom en idylle ineen, dat is Over Holland en dat is misschien ook het enige dat er tegenin te brengen is. Tomeï zoekt harmonie en schoonheid, evenwicht tussen natuur en cultuur, tussen oud en modern, nostalgie en avontuur. De fotograaf neemt geen stelling, legt geen emotie in zijn werk en relativeert - op veilige vlieghoogte - alle problemen weg.

Is dit het venijnige Nederland van politieke moord en grootsteedse spanningen, van economische crisis en fijnstoflongen? Geenszins - daarvoor moet je afdalen tot straatniveau. Over Holland is een allemansvriend. En toch heel dierbaar.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden